Εχαθήκανε μάννα τ’ Ακούμια ο Πλατανές το Δουμαεριό (δώματα του Διος) κι ούλη πάντα. Παναγία μου πια δροσούλα. Που θα βρω μάννα ένα λύχνο; Κι είντα δεν έχομεν δυο σωστούς. Μα τον ένα θα βαστά το Δεσποινιό και τον άλλο θ’ αφίσωμεν επαέ και γω είντα θα βαστώ να φέγγω να μαζώνω τσι χοχλιούς; Ένα λύχνο θα κρατείτε τα δυο σας για δε θέλω να ξεχωρίσετε μόνο να κρατείς εσύ το λύχνο και το καλάθι να φέγγεις τσ’ αδερφής σου … Συνέχεια
Απής εδειπνήσανε αργά στο σπίτι λέει ο Σηφάκης των κοπελλιών του. Το μητάτο κοπέλλια μου το λένε και κοινάτο. Ότι νάναι πολλοί ορτάκιδες και μονομερίσουνε πάσα ένας τα έγκαλα ντου 50-100 όσα έχει και όποιος έχει τα περισσότερα τόνε λένε «Κεφαλάτορα». Σε κάθα είκοσι έγκαλα πρόβατα γή αίγες παίρνουνε μια μέρα γάλα. «Γκαλονόμο» λένε στο μητάτο εκείνον απού βλέπει τα έγκαλα. «Στειρονόμον» εκείνον απού βλέπει τα στείρα. «Ματρατζή» εκείνον απού λαλεί τα αιγοπρόβατα στη μάντρα να τ’ αρμέξουνε και κουβαλεί … Συνέχεια
Το Μανωλιό δηγάται και την εδική ντου ιστορία πούπαθε μικρότερος. Μια φορά όντεν είχαμε το μεγάλο κουράδι τα αιγοπρόβατα παραπάνω από πεντακόσα εφορούσανε οι τράοι μας σκλαβέρια ξεχωριστά. Έχω φαωμένα κουτουλίδι μικρός απού τσι τράους απού τσοίβλεπα ώστε να τσ’ απωλάρωμενε με τσ’ αίγες μα μη θαρρείς και λίγο. Μια μέρα μ’ έπεψεν η μάννα μου να πάω φαητό τω βοσκώ στο μητάτο. Στη στράταν απού πήγαινα παίζω μια σκονταματέ στα λιανοχάλικα στην αχλάδα μπροστά κι άλλο λίγο να χύσω … Συνέχεια
Απής εβράδυασενε κι εδειπνούσανε ρωτά το Μανωλιό τη μάννα ντου. Απού την Αθήνα πρωτόρθανε τα γράμματα μάννα στην Κρήτη γη απού την Κρήτη επήγανε στην Αθήνα; Μα στην Αθήνα κοπέλλι μου έχω ακουστά πως είναι η μάννα τω γραμμάτων οι γραμματιζούμενοι. Ετσά θάναι κιόλας κι ώστε νάρθουν εξεπληθήκανε στη θάλασσα και μιλούμεν εμείς στην Κρήτη πλειά ξεκαθαριστά παρά στην Αθήνα. Αφουκράζουμου δα πως πάει να ποθή. Ότι νάχει ένας 25-50 και 75 πρόβατα γη αιγοπρόβατα τα λέει Κουτρουβάρι. Το κουτρουβάρι … Συνέχεια
Απ’ όσα είδανε τα μάτια μου κι ακούσανε τ’ αυτιά μου Όντεν ήτονε να κάμουνε το μεσημέρι, άδειασενε ο σύντεκνος το σταμνί το νερό σ’ ένα τσικάλι στο μέσα σπίτι, δίχως να τόνε δει η γυναίκα ντου και τση λέει. Κένωσε γυναίκα τη στάκα γερά – γερά στα πιάτα για θα κρύγιωσενε και θα πεινούνε οι συντέκνοι κι απαλάργον είναι ερθωμένοι. Η στάκα μοιάζει του καφέ και δεν αχνίζει και θαρρείς πως είναι κρυγιός χόντρος. Οι συντέκνοι με το «καλώς … Συνέχεια
Επί τη σημερινή 145η επετείω της Θυσίας των κατοίκων του χωρίου Λαμπινή Αγίου Βασιλείου δημοσιεύομεν τους κατωτέρω στίχους λαϊκού ποιητού, ως ελάχιστον φόρον τιμής προς την μνήμην των θυμάτων της τουρκικής τυραννίας, τα οποία με το αίμα των επότισαν το αιώνιον δένδρον της Κρητικής Ελευθερίας. Στην Παναγία Λαμπινή Αγίου Βασιλείου τ’ απόγευμα της εορτής τ’ Αγίου Ευθυμίου τα σύννεφα σκιστήκανε στου ουρανού τα τόξα και πρόβαλεν ολόλαμπρος σταυραετός, η Δόξα για να μαλλώση δυο πουλιά. Το νυχτοπούλι γκιώνη κι ένα … Συνέχεια
του Ι.Δετοράκη εμπόρου Το Ρέθυμνο υποστήριζε ανέκαθεν το θέατρο στο κατόπι του άλλου μαςεπισκεπτόταν καλλιτεχνικός θίασος. Με τη σειρά της ήρθε και ηπανελλήνιας δόξας καλλιτέχνης Παρασκευοπούλου το γένοςΣκορδίλη, εδώ σε βαριά έργα μεταξύ των οποίων την “Τόσκα”δραματικής υπόθεσης. Επίσης την “Κυρία με τας Καμελίας” Γαλλικήςυπόθεση. “Μαργαρίτα Γωτιέ” της “Εσμέ” τουρκοπούλα που έγινεχριστιανή κατα τους χρόνους της δουλείας.Στα χρόνια της θεατρικής δύσης εμφανίζεται εφάμιλλη για τα ίχνη της νέακαλλιτέχνης το όνομα Βερώνη το οποίο εξελίσσεται καθημερινά σεπανελληνίου φήμης πρωταγωνίστρια της σκηνής. … Συνέχεια
ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ Τ. ΛΙΤΙΝΑ Οι «Συντεκνοκουβέντες» του φίλου κ. Μανώλη Κουτσουράκη έκαμαν λαμπρή εντύπωση στους Κρητικούς που εδιάβασαν το βιβλίο. Κι όχι μόνον στους Κρητικούς αλλά και σ’ όσους παλαιοελλαδίτες έτυχε να το πιάσουν στα χέρια τους και να το ξεφυλίσουν. Και αρκετοί ερωτούσαν που πουλιέται να το αγοράσουν, όπως το έβλεπαν επάνω εις τα γραφεία του υποφαινομένου. Και με το δίκηο τους. Γιατί στον καλοτυπωμένον αυτό τόμο ο κ. Κουτσουράκης έχει μαζέψει άφθονο λαογραφικό υλικό της … Συνέχεια
ΠΑΛΙΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ Τ. ΛΙΤΙΝΑΗ πρόσφατη επανέκδοση των ποιημάτων του φίλου κ. Σ. Κανταρτζή μας εθύμισε τοαμίμητο εκείνο ποίημα «Του Κρητικού προς τον Μουσολίνι» και τα ρίγη της συγκινήσεωςκαι του ενθουσιασμού που μας επροκάλεσεν όταν, την εποχή του Ελληνοϊταλικού Πολέμουκι ανάμεσα στους συγκλονισμούς του και την πολεμικήν έξαψη, το διαβάσαμε ξαφνικάστην εφημερίδα «Νέο Κόσμο», που εξεδίδετο τότε εδώ, στην Αθήνα.Σ’ εμάς τους παλαιότερους είναι γνωστές αι συνθήκες που επικρατούσαν τότε και ηγενική αγανάκτηση όταν «την αυγή εκείνη μιας μέρας … Συνέχεια
ΑΠ’ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ Σημείωμα του κ. Ανδρέα ΣταυρουλάκηΤΟ ΜΕΓΑΛΟ απόθεμα της γοητείας πούχει κατασταλάξει στην ψυχή μου από τηνκατά καιρούς ανάγνωση των βιβλίων του Στρατή Μυριβήλη μου έδωσε την ώθηση ναδιαβάσω και το: «ΑΠ’ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. – Ταξιδιωτικά» που είχα αδιάβαστο.Από τις 284 σελίδες του 87 διαθέτει για την Κρήτη, 30 για τον Μοριά, 42 για τηΡόδο, 30 για την Κύπρο, 25 για το Πήλιο, 50 για τη Λέσβο. Με περιγραφικότητα ασύγκριτουλογοτεχνικού κάλλους παρελαύνουν τα πιο όμορφα και τα πιο … Συνέχεια