Νίκος Ορφανός: Ο ηθογράφος δάσκαλος του Ρεθύμνου

του ΝΙΚΟΥ ΔΕΡΕΔΑΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ 18 Σεπτεμβρίου 2026 Ο Νίκος Ορφανός γεννήθηκε το 1924 στα Πλευριανά Μυλοποτάμου και πέθανε στην Αθήνα το 2005.  Πατέρας του ήταν ο δάσκαλος Αντώνης Ορφανός και μητέρα του η Ειρήνη Ζαχαράκη. Είχε ακόμα δυο αδέρφια, τον Αντώνη, μετέπειτα επιστάτη στο Γυμνάσιο Αρρένων και την Ελένη.  Ο δάσκαλος Αντώνης Ορφανός, με τους γιους του Νίκο (δεξιά) και Αντώνη (αριστερά) Τα πρώτα του γράμματα στο δημοτικό σχολείο τα διδάχθηκε στη Λαγκά, χωριό της μητέρας του, όπου … Συνέχεια

Χρίστος Ι. Μακρής (1928–2014): η Πνευματική Κιβωτός του Ρεθύμνου

Ο Χρίστος Ι. Μακρής (1928 – 2014) υπήρξε μία από τις επιφανέστερες προσωπικότητες των γραμμάτων, της εκπαίδευσης και της αρχαιολογίας στο Ρέθυμνο. Διακρίθηκε για το σπουδαίο παιδαγωγικό του έργο, τον καθοριστικό του ρόλο στη διάσωση της Παλιάς Πόλης του Ρεθύμνου και την πολυετή προσφορά του στη σπηλαιολογία και τη λαογραφία της Κρήτης. 📖 Βιογραφικά Στοιχεία & Σπουδές 🎓 Εκπαιδευτική & Αντιδικτατορική Δράση 🔎 Αρχαιολογικό Έργο & Διάσωση της Παλιάς Πόλης 📌 Σπηλαιολογία & Συγγραφικό Έργο Τα παιδκά του χρόνια .Τα … Συνέχεια

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΣΜΠΩΚΟΣ: Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ, Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ, Ο ΘΕΜΑΤΟΦΥΛΑΚΑΣ ΤΗΣ ΑΝΩΓΕΙΑΝΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΜΙΑΣ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ Η ορεινή Κρήτη, με επίκεντρο τον μυθικό Ψηλορείτη και το ιστορικό χωριό των Ανωγείων, υπήρξε ανέκαθεν ένας τόπος όπου η ιστορία δεν γράφεται μόνο στα χαρτιά, αλλά κυρίως βιώνεται, τραγουδιέται και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά μέσω του προφορικού λόγου. Σε αυτό το ιδιαίτερο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον, ελάχιστες προσωπικότητες κατάφεραν να ενσαρκώσουν το πνεύμα, τις αξίες και την ιστορική συνείδηση του τόπου τους με τόσο απόλυτο και ολοκληρωμένο τρόπο όσο ο Γεώργιος … Συνέχεια

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ: Ο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Μια εκτενής βιογραφική και ιστορική μελέτη για την προσωπικότητα, το έργο και την ανεκτίμητη παρακαταθήκη του εμβληματικού μαθηματικού και διαχειριστή του κρητικού πολιτισμού Εισαγωγή: Το Ρέθυμνο ως Πολιτιστικό Φαινόμενο και ο Ρόλος της Προσωπικότητας Το Ρέθυμνο, η ιστορική «πόλη των γραμμάτων και των τεχνών», αποτελεί μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα περίπτωση στον ελλαδικό χώρο. Δεν πρόκειται απλώς για ένα γεωγραφικό σημείο με πλούσια αναγεννησιακή αρχιτεκτονική και μακρά ιστορία, αλλά για έναν ζωντανό οργανισμό που τρέφεται, αναπνέει και εξελίσσεται μέσα από την πνευματική … Συνέχεια

Ιποκράτης Νικ. Αντωνάκης – ο φωτισμένος δάσκαλος

Στα δύσκολα χρόνια της μετακατοχικής και μέχρι, σχεδόν, τη μεταπολίτευση, περιόδου, το να«φλερτάρει» ένα παιδί με τις σπουδές, έστω κι αν ήταν καλός μαθητής στο δημοτικό, έμοιαζεσχεδόν ουτοπικό. Αυτό ίσχυε, κυρίως, για τα ορεινά και ημιορεινά αλλά και γενικότερααπομακρυσμένα χωριά του Νομού μας. Όχι μόνον η φτώχεια και η στέρηση μα και το όλο κλίμα,μέσα στο οποίο αναθρέφονταν τα παιδιά, συνήθως, δεν τους επέτρεπαν να ονειρεύονται καιπολλά πράγματα στη ζωή τους. Η πλήρης, σχεδόν, απομόνωση από τα μικρά και μεγάλα … Συνέχεια

Νικόλαος Γεωρ. Παπαδάκης (1874-1945)

 Από Εύα Λαδιά Όταν ο εκλεκτός λόγιος κ. Κωστής Ηλ. Παπαδάκης, έκανε την περίφημη μελέτη του για τα χωριά Κεραμέ και Αγαλλιανού, στάθηκε ιδιαίτερα σ’ έναν επιφανή πανεπιστημιακό, στον πρώτο, όπως αναφέρει, που εντόπισε και αναγνώρισε στη θέση του σημερινού Κεραμέ την αρχαία πόλη Βιώννο ή Κιονία. Ήταν ο Νικόλαος Παπαδάκης. Ο πράος και ταπεινός αυτός άνθρωπος, φλογερός πατριώτης και χαρισματικός δάσκαλος κατά τον κ. Παπαδάκη, είχε χαρακτηριστεί από τον επίσης κορυφαίο Εμμ. Γενεράλη ως «μαθητικό θαύμα» όπως αναφέρει και ο … Συνέχεια

Γεώργιος Χατζηδάκις

της Εύας Λαδιά Ήταν σοφός πράγματι ο Γεώργιος Χατζηδάκις. Αναρίθμητες πηγές στο διαδίκτυο το επιβεβαιώνουν με εκτενέστατες αναφορές.Βλέπουμε την προτομή του μπροστά στο δημαρχείο. Κάποιους ακούσαμε να απορούν. Ποιος να είναι αυτός; Ίσως δεν έμεινε καιρός να διαβάσουνε την επεξηγηματική επιγραφή. Κι αν έτυχε, περιμένοντας σειρά για το ΑΤΜ της παρακείμενης τράπεζας, πόσοι άραγε να έχουν συνειδητοποιήσει τι σήμαινε για το Ρέθυμνο ο Γεώργιος Χατζηδάκις και πόσοι επιστήμονες διεθνώς υποκλίθηκαν στο μεγαλείο της επιστημοσύνης του; Θεμελιωτής του νεοελληνικού λόγου Σύμφωνα … Συνέχεια

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Απεβίωσε και εκηδεύθη εις Αθήνας ο ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ τέως Γενικός Επιθεωρητής Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως.  Τον μεταστάντα ενθυμούνται οι παλαιότεροι Ρεθύμνιοι ότε επί σειράν ετών υπηρέτησεν ως Επιθεωρητής εις τον Νομόν μας, και οι οποίοι διετήρουν την ανάμνησιν της ευγενείας της ακεραιότητος του χαρακτήρος του, της προσηλώσεώς του εις το καθήκον και της εργώδους προσπαθείας του δια την ανάπτυξιν της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως. Δείγματα αυτής της προσπαθείας του και της αγάπης του προς τον τόπον μας υπάρχουν και σήμερον εις σχολικά κτίρια και … Συνέχεια

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΠΑΥΛΑΚΗΣ

ΑΝΤΙ ΦΥΛΛΩΝ ΔΑΦΝΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΙΑΝΑΚΗ ΑΓΓΕΛΟΥ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥ ΟΤΕ «Ο θάνατος κάθε ανθρώπου αφαιρεί κάτι από σένα τον ίδιο γι’ αυτό ποτέ μη ρωτήσης, για ποιο κτυπά  η καμπάνα κτυπά για σένα». Είναι λόγια του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέως Έρνεστ Χελμιγουαίην. Πράγματι κάτι αφαιρείται από τον ψυχικόν μας κόσμον επί τω ακούσματι θανάτου προσώπου και μάλιστα προσφιλούς. Αφαιρείται κάτι δια να ενθυμούμεθα την ματαιότητα του κόσμου τούτου, ότι θάττον ή βράδιον και δι’ ημάς θα κτυπήση η καμπάνα. Δεν ομιλώ δια τον … Συνέχεια

Ιωάννης  Μαρκιανός

ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Την κοινή μοίρα του ανθρώπου ακολούθησε κι αυτή η εξαίρετη προσωπικότης. «Οίη περ φύλλων γενέη τοίηθε και ανδρών». Δεν υπάρχουν εξαιρέσεις. Κανένας νόμος δεν είναι τόσο πάνδημος όσο ο θάνατος. Εν τούτοις ο άνθρωπος  ανατριχιάζει μπροστά του. Καίτοι γνωρίζει από την καθολική του πείρα πως ο θάνατος είναι η χωρίς εξαίρεσιν αναπόφευκτη συνέχεια της ζωής. Δεν είδα τον Μαρκιανό στις τελευταίες του στιγμές, αλλά πιστεύω πως η ζωή του τέλειωσε με αυτές τις φιλοσοφικές … Συνέχεια