Του κ. Θεόδωρου Σ. Πελαντάκη
Φιλόλογου – Καθηγητή
Και για τα δυο τούτα τοπωνύμια έχουν επικρατήσει λαθεμένες γραφές. Το ένα το
γράφουν «Μυξόρουμα», το άλλο «Καρίνες».
Μιξόρρουμα πρέπει να γράφουμε, όχι Μυξόρουμα. Το πρώτο συνθετικό είναι η
«μίξη» (= σμίξιμο, από το ρήμα μίγνυμι, με τα παράγ. μίξις, μίγμα, μικτός…) και το δεύτερο
συνθετικό είναι η λέξη «ρούμα» (= ρεύμα, ρέμα, χαντάκι, ρυάκι, ποταμάκι). Τροπή ευ-ου
έχουμε και σε άλλα τέτοια τοπωνύμια: Διχαλόρρουμα (= ρυάκι με διχάλωμα, διακλάδωση)
στο χωριό Άγιος Γιάννης της ίδιας επαρχίας, και «Παλιά Ρούματα» και «Νέα Ρούματα»,
χωριά στα Χανιά. Και θα γράψουμε δύο ρ, αν σεβαστούμε τον αρχαίο κανόνα των
συνθέτων λέξεων, όπως άρρωστος, σύρριζα, μεταρρύθμιση, αντίρρηση κ.α. ή, επειδή ο
σχηματισμός δεν είναι αρχαίος αλλά νεότερος, μπορούμε να γράψουμε ένα ρ. Έχουμε
όμως και την τοπολογική επιβεβαίωση, αφού το χωριό βρίσκεται στη συνάντηση, στη
«μίξη» δυο ρουμάτων. Σε άλλα μέρη υπάρχουν τοπωνύμια: Διαπόταμο, Τριπόταμο, Σμίξη,
όπως και το γερμ. Komblenz (= συμβολή, σμίξη). Η γραφή Μυξόρουμα είναι και
ετυμολογικά λαθεμένη και ονοματολογικά αστήριχτη και κακέμφατη στο πρώτο τμήμα της.
Μ υ ξ ο -.
Καρήνες είναι σωστό να γράφουμε το χωριό, όχι Κ α ρ ί ν ε ς. Το χωριό βρίσκεται σε
περιοχή γεμάτη λόφους και βουνά. Ήδη στους χρόνους του Ομήρου «κτίσματα, όπως είναι
οι ακροπόλεις, λέγονται κάρηνα ως επί λόφων κείμενα» (βλ. Ι. Πανταζίδου, Ομηρ. Λεξ., κ.
κάρηνον). Του λόγου το ασφαλές βεβαιώνουν και άλλα τοπωνύμια του όρους Κέντρους,
στα νότια του νομού Ρεθύμνης, στις υπώρειες του οποίου βρίσκονται και οι Καρήνες: το
«Ακάρε» (η ψηλότερη κορφή), το «Αποκάροδο» (άλλη κορφή στο ίδιο όρος), «Κορφή των
Καρώ», «Στων Καρώ το Χάρακα» (= στο βράχο των κορυφών), «Στων Καρώ τον Τζίγκουνα»
(= στων κορυφών την πηγή).
Η γραφή Καρίνες, με γιώτα, είναι γλωσσικά, ιστορικά και ονοματολογικά αστήριχτη.
Στην ορεινή βραχόσπαρτη εκείνη περιοχή δεν ανέβηκαν Βενετσιάνοι, για να βαφτίσουν με
τη δική τους λέξη carina την κορφή εκείνη. Κι ούτε με καρίνα καραβιού μπορείς να
παρομοιάσεις την κορφή αυτή. Κι ούτε θα έλεγε καμιά φαντασία, ότι είναι τόσες «καρίνες»
εκεί δηλαδή πως όλες οι βουνοκορφές του όρους Κέντρους μοιάζουν τάχα με καρίνες
πλοίου.
ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ Ο ΠΥΡΦΟΡΟΣ
ΕΤΟΣ 5 Ο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ – ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1981 ΤΕΥΧΟΣ 23
Αφήστε μια απάντηση