Η κυρά Μαρία γράμματα δεν ήξερε και καημό μεγάλο τόχε, που δε μπορούσε να διαβάσει. Αγόραζε καλούδια από το υστέρημά της και τα έδινε στα παιδιά της γειτονιάς, για να της διαβάσουν κάτι από εφημερίδες και περιοδικά ή κομμάτια από το αναγνωστικό τους κι άλλο δεν ήθελαν εκείνα, από το να μαθαίνουν την ανάγνωσή τους, με φιλέματα από την κυρά Μαρία.
Σακάτισσα ήτανε, Τόνα της πόδι τόσερνε και με δυσκολία περπατούσε κι όμως δούλευε, ξενοέπλενε για να ζήσει. Τα χέρια της ήταν παραμορφωμένα από τη δουλειά και μια αρθρίτιδα χειροτέρεψε την κατάσταση τα τελευταία χρόνια, μα είχε μια ευγένεια και μια λεπτότητα και μιλούσε τόσο όμορφα για τα πιο απλά πράγματα, που θάθελες ώρες να την ακούς.
Γειτόνισσα την είχα και συχνά πήγαινα και της έκανα συντροφιά. Της διάβαζα διηγήματα, που πολύ της άρεσαν και δεν ήξερε πως να μ’ ευχαριστήσει. Για τον εαυτό της σπάνια μιλούσε, μα μια μέρα, σαν σε συνέχεια σε κείνο που της είχα διαβάσει, άρχισε ν’ ανιστορεί τα δικά της.
«Μικρή – μικρή παντρεύτηκα. Πατέρα δεν είχα, ούτε που τον γνώρισα γιατί στις φακιές ορφάνεψα κι η μάνα μου, που φοβότανε μην αποθάνει κι αυτή ξαφνικά και μ’ αφήσει έρμη κι απροστάτευτη, βιάστηκε να με «αποκαταστήσει», να πέσω «σ’ αντρός πλάτες», όπως έλεγε. Ίσως και νάταν άρρωστη και το τόξερε, γιατί πέθανε πραγματικά, προτού χρονίσω παντρεμένη.
Από τον άντρα μου δεν είχα παράπονο, μόνο, να, σχεδόν δε μου μιλούσε. Είχε τρεις φορές τα χρόνια μου. Πολύ σοβαρός αυτός, πάνω στις τρέλλες μου εγώ. Έφευγε στο κυνήγι για το μεροκάματο το πρωί και γύριζε το βράδυ κι έμενα εγώ να τον καρτερώ και δεν είχα και παιδιά να δώσει ο νους μου. Μήτε παντρεμένη, μήτε ανύπαντρη δεν είχα χαρεί τη ζωή μου και όσο για τον έρωτα, έτσι, όπως τον περιγράφουν τα βιβλία που μου διαβάζετε, δεν τον ένοιωσα ποτέ μου.
Είχα αρχίσει να μη νταγιαντώ πια και να μου περνούνε χίλια τόσο από το μυαλό, όταν ξέσπασε ο πόλεμος. Κι ύστερα η κατοχή και η πείνα. Δε σκεφτόσουνα πια παρά πως να σωθείς, που θα βρεις ένα κομμάτι ψωμί, να στηλωθείς στα πόδια σου Ο άντρας μου δεν άντεξε. Πέθανε κι έμεινα μοναχή Τότε μπήκα στην Αντίσταση κι άρχισε το ξαναγέννημά μου.
Που το βρήκα κείνο το θάρρος, εγώ, που δεν είχα βγει ποτέ μοναχή από το σπίτι μου, παρά μόνο για να πάω ως το φουρνάρη ή το μπακάλη, να τρεχαλώ στους δρόμους ώρες απαγορευμένες, να πηγαίνω από τη μια μεριά στην άλλη, να δίνω και να παίρνω μηνύματα, να λαβαίνω μέρος σε συγκεντρώσεις παράνομες, να κρύβω καταδιωγμένους και να περιθάλπω τραυματίες. Γράμματα δεν ήξερα να γράφω τα πανά μα ήθελα πάντα να τα κρατώ και προτιμούσα νάχω ένα μοναχή μου, που τ’ ανέμιζα ψηλά σα σημαία, έτρεχα και φώναζα κείνο που μούχε πει πως ήτανε γραμμένο επάνω κι ένοιωθα πως εγώ η μικρή κι ασήμαντη, ψήλωνα και μεγάλωνα κι έφτανα ως τον ουρανό. Σε μια τέτοια στιγμή λαβώθηκα και λίγο έλειψε να πεθάνω. Γλύτωσα τη ζωή μου μα έμεινα ανάπηρη. Το πόδι μου σακατεύτηκε και σούρνοντας το πάω από τότε. Πάλι καλά που μούμειναν τα χέρια μου και μπόρεσα, ξενοπλένοντας, να ζήσω.
Δεν παραπονιέμαι. Γεννήθηκα μονάχα για κείνες τις στιγμές. Όλη η άλλη ζωή μου δεν άξιζε τίποτα. Ένα πράγμα είμουνα κι έγινα άνθρωπος. Τα κατοπινά τα ξέρεις. Εαμοβούλγαρους μας είπανε, με ξύλο, φυλακές κι εξορίες ανταμοιφθήκαμε και λίγοι γλυτώσαμε. Μα κάποια μέρα, δε μπορεί, θα βρούμε το δίκιο μας.
Τώρα, γιατί σου τάπα όλα αυτά μα γιατί κατάλαβα πως κι εσύ δική μας είσαι κι έμαθα πως έχεις και σκοτωμένους από τη φαμίλια σου. Σε παρακαλώ, νάρθεις να μου το πεις, σα μάθεις πως δικαιωθήκαμε, καιρό τώρα τ’ ακούω που το λένε, δε μπορεί, θα γίνει κάποτε. Να βγάλω κι εγώ καμιά συνταξούλα, να ξεκουραστώ. Δεν την αντέχω πια τη σκάφη».
Δεν πρόλαβε η κυρά Μαρία μήτε την τυπική αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης να δει. Πέθανε ορθή, σέρνοντας το σακάτικο πόδι της. Δίπλα στη σκάφη της τη βρήκανε νεκρή. Πάνε πια καμιά δεκαριά χρόνια από το θάνατό της.
Τώρα, σίγουρα, η κυρά Μαρία έχει ξεκουραστεί!
Αλίκη Φ.Μ.
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΚΕΝΤΡΟΣ Β ΤΟΜΟΣ

Αφήστε μια απάντηση