Η ιστορία ενός τόπου γραμμένη με αίμα, τιμή και μνήμη
ΑπόΕύα Λαδιά

Πρόσθεσε το RethNea.gr ως προτιμώμενη πηγή στην Google
Προσθήκη στις Προτιμώμενες πηγές
Από το βάπτισμα του πυρός στα Γιάννενα και το Καλέ-Γκρότο, μέχρι τη σημερινή παρακαταθήκη του 547 Α/Μ ΤΠ στον Κουμπέ
Κάθε χρόνο, στις 21 Νοεμβρίου, ανήμερα της μεγάλης θεομητορικής εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου και της Ημέρας των Ενόπλων Δυνάμεων, η μνήμη του Ρεθύμνου γυρίζει αναπόφευκτα στους δικούς του ανθρώπους. Για τον τόπο μας, η επέτειος αυτή δεν έχει έναν αφηρημένο, τυπικό χαρακτήρα. Έχει ονοματεπώνυμο, πρόσωπα, γειτονιές και έναν αριθμό βαρύ, τιμημένο και ιερό: 44ο Σύνταγμα Πεζικού.
Δεν επρόκειτο ποτέ απλώς για μια στρατιωτική μονάδα που έδρευε στην πόλη. Υπήρξε ένα ζωντανό, οργανικό κομμάτι της ρεθεμνιώτικης κοινωνίας. Ήταν το Σύνταγμα που στελεχώθηκε από τους παππούδες και τους προπάππους μας, που έδωσε ρυθμό στην καθημερινότητα του παλιού Ρεθύμνου, που άδειασε τα χωριά του Αμαρίου, του Αγίου Βασιλείου και του Μυλοποτάμου το φθινόπωρο του 1940 και που έγραψε σελίδες απαράμιλλης αυτοθυσίας στα χιονισμένα βουνά της Βορείου Ηπείρου. Σήμερα, καθώς τιμούμε τις Ένοπλες Δυνάμεις της πατρίδας μας, ξετυλίγουμε το νήμα της διαδρομής του ιστορικού Συντάγματος, από τη γέννησή του στα πεδία των μαχών μέχρι τη σύγχρονη συνέχεια της παράδοσής του.
Από το 2ο Τάγμα Κρητών στο θρυλικό 44ο Σ.Π. (1912-1922)
Οι ρίζες του 44ου Συντάγματος Πεζικού βυθίζονται στον πυρετό των εθνικών αγώνων για την ολοκλήρωση της απελευθέρωσης του ελληνισμού. Η μονάδα γεννήθηκε το 1912, στις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων, ως 2ο Τάγμα Κρητών. Αποτελούμενο από σκληροτράχηλους Κρητικούς εθελοντές και στρατεύσιμους, ρίχτηκε αμέσως στην πρώτη γραμμή του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Το βάπτισμα του πυρός υπήρξε καταιγιστικό: Στα Πέντε Πηγάδια, στην Αετοράχη και στις σκληρές πολιορκητικές επιχειρήσεις για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων τον Φεβρουάριο του 1913, καθώς και στην κατάληψη της Κορυτσάς, οι Κρήτες μαχητές κέρδισαν τον σεβασμό φίλων και εχθρών για την ορμή και την αυταπάρνησή τους.
Αμέσως μετά τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων, τον Δεκέμβριο του 1913, η πολιτεία αναγνωρίζοντας την αξία της μονάδας την ανασυγκρότησε και την αναβάθμισε σε 2ο Σύνταγμα Κρητών, εντάσσοντάς το στην 7η Μεραρχία με έδρα την Καβάλα. Λίγα χρόνια αργότερα, η δίνη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου θα το φέρει ξανά στην πρώτη γραμμή, στο Μακεδονικό Μέτωπο. Τον Μάιο του 1917, στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης του στρατού, μετονομάζεται σε 8ο Σύνταγμα Πεζικού και εντάσσεται στη θρυλική Μεραρχία Κρήτης.
Υπό αυτό το όνομα, οι άνδρες του θα πρωταγωνιστήσουν σε μία από τις φονικότερες αλλά και πιο καθοριστικές μάχες του Μεγάλου Πολέμου: Τη μάχη του Σκρα ντι Λέγκεν τον Μάιο του 1918. Η ακατάσχετη έφοδος των Κρητών διέσπασε τις ισχυρά οχυρωμένες γραμμές των Κεντρικών Δυνάμεων, ανοίγοντας τον δρόμο για την κατάρρευση του μετώπου και τη νίκη στη Δοϊράνη. Στα χαρακώματα της Μακεδονίας, το σύνθημα «το 8ον έρχεται» είχε γίνει συνώνυμο της νίκης.
Η μεγάλη πορεία συνεχίστηκε στη Μικρά Ασία (1919-1922). Η μονάδα αποβιβάστηκε στην Ιωνία μαζί με τη Μεραρχία Κρήτης και συμμετείχε σε όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις προς το εσωτερικό της Ανατολίας. Στα τέλη του 1920, μετά τη νέα αναδιοργάνωση του Ελληνικού Στρατού, έλαβε τον οριστικό αριθμό που έμελλε να χαραχθεί ανεξίτηλα στη μνήμη του Ρεθύμνου


44ο Σύνταγμα Πεζικού
Ως 44ο Σ.Π. πλέον, πολέμησε σκληρά στο Αφιόν Καραχισάρ, στον Σαγγάριο και στην κορυφογραμμή του Καλέ-Γκρότο – όπου στις 13 Αυγούστου 1921 κατέλαβε το οχυρωμένο ύψωμα με βαρύ φόρο αίματος, ημερομηνία που καθιερώθηκε αργότερα ως η επίσημη γιορτή του Συντάγματος. Ακόμα και στις τραγικές ώρες της υποχώρησης τον Αύγουστο του 1922, το Σύνταγμα διατήρησε τη συνοχή και την πειθαρχία του μέχρι την επιβίβαση στα πλοία για την επιστροφή στην πατρίδα.
1926: Η πανηγυρική άφιξη στο Ρέθυμνο και οι Στρατώνες της Σοχώρας
Ο οριστικός δεσμός του 44ου Συντάγματος Πεζικού με το Ρέθυμνο σφραγίστηκε ένα ηλιόλουστο πρωινό του 1926. Όπως διέσωσε με απαράμιλλη λογοτεχνική ζωντάνια ο αείμνηστος Ρεθεμνιώτης λόγιος Κώστας Μαμαλάκης, δύο ατμόπλοια έδεσαν εκείνη τη μέρα στο λιμάνι της πόλης φέρνοντας το ένδοξο Σύνταγμα στη νέα του μόνιμη έδρα.
Η υποδοχή υπήρξε πάνδημη και συγκινητική. Οι Ρεθεμνιώτες άφησαν τις δουλειές, τα μαγαζιά και τα εργαστήριά τους και κατέκλυσαν την προκυμαία και τους κεντρικούς δρόμους. Οι γυναίκες έβγαιναν στα μπαλκόνια και τα παράθυρα ραίνοντας τους στρατιώτες με λουλούδια και φωνάζοντας «Ζήτω το 44!». Επικεφαλής της φάλαγγας, καβάλα σε ένα μεγαλόσωμο ουγγαρέζικο άλογο στο χρώμα της κανέλας, βάδιζε ο διοικητής του Συντάγματος, ο Ρεθεμνιώτης συνταγματάρχης Στυλιανός Στεφανουδάκης (με καταγωγή από τα Ρούστικα). Η φάλαγγα διέσχισε την οδό Αρκαδίου, πέρασε κάτω από το Καμαράκι και κατευθύνθηκε προς τη νότια πλευρά της Σοχώρας, όπου βρίσκονταν οι ιστορικοί στρατώνες της πόλης.
Το επιβλητικό κτιριακό συγκρότημα της Σοχώρας είχε χτιστεί γύρω στα 1850, επί οθωμανικής περιόδου, και έμεινε στην τοπική παράδοση γνωστό ως «Ρωσικοί Στρατώνες», επειδή εκεί είχαν καταλύσει τα ρωσικά στρατεύματα κατοχής κατά την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας (1898-1909). Με την εγκατάσταση του 44ου Σ.Π., η Σοχώρα μετατράπηκε στην καρδιά της στρατιωτικής και κοινωνικής ζωής του Ρεθύμνου. Η ίδια η πλατεία μπροστά στους στρατώνες (τότε πλατεία Σκρυδλώφ) λειτουργούσε ως πεδίο ασκήσεων, αναφορών και παρελάσεων.
Στις εθνικές και θρησκευτικές εορτές, οι άνδρες του 44ου παρατάσσονταν «κατ’ αντιζυγίαν» από τον Μητροπολιτικό Ναό μέχρι την προκυμαία, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης. Ο Κώστας Μαμαλάκης θυμόταν με νοσταλγία τις εμβληματικές φυσιογνωμίες των αξιωματικών του Μεσοπολέμου: Τον ταγματάρχη Αλέκο Κουνδουράκη πάνω στο ψαρί άλογό του, τον Χανιώτη ταγματάρχη Τζανουδάκη, τον ταγματάρχη Ιωάννη Πισκοπάκη και τον μονόφθαλμο από πολεμικό τραύμα συνταγματάρχη Νίκο Ζερβό από τον Μέρωνα.

Όταν χτυπούσε η «Θοδώρα» στα καλντερίμια της πόλης
Η παρουσία του 44ου Σ.Π. στη Σοχώρα δημιούργησε ένα μοναδικό κλίμα οικειότητας ανάμεσα στους στρατιώτες και τους κατοίκους. Η στρατιωτική μπάντα του Συντάγματος έδινε τον τόνο σε κάθε γιορτή, σε κάθε λιτανεία, σε κάθε Κυριακάτικη βόλτα στον Δημοτικό Κήπο και την προκυμαία.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό, όμως, ήταν το βραδινό τελετουργικό που ρύθμιζε τη νυχτερινή ζωή ολόκληρης της πόλης: Η περίφημη «Θοδώρα». Έτσι είχαν βαφτίσει οι Ρεθεμνιώτες το στρατιωτικό σάλπισμα της αποχώρησης (σιωπητηρίου). Κάθε βράδυ, ακριβώς στις 9:00, δύο σαλπιγκτές του Συντάγματος ξεκινούσαν από τη Σοχώρα, γύριζαν τους κεντρικούς δρόμους του Ρεθύμνου και σάλπιζαν τη «Θοδώρα».
Μόλις ακουγόταν ο γνώριμος ήχος της σάλπιγγας, τα καφενεία άδειαζαν. Τα φανταράκια πετάγονταν όρθια και έτρεχαν βιαστικά προς τους στρατώνες για να προλάβουν το βραδινό προσκλητήριο. Οι στενοί δρόμοι του Πλατάνου και της Κυρίας των Αγγέλων αντιλαλούσαν από τους ξηρούς, ρυθμικούς κρότους που έκαναν οι «βιδόπροκες» από τις βαριές στρατιωτικές αρβύλες πάνω στο καλντερίμι. Ταυτόχρονα, το σάλπισμα της «Θοδώρας» αποτελούσε τον καλύτερο σύμμαχο για τις Ρεθεμνιώτισσες μανάδες, που έβγαιναν στα κατώφλια για να μαζέψουν τα παιδιά τους από τις γειτονιές και τις αλάνες, φωνάζοντας το κλασικό: «Βρε παλιόπαιδα, έπαιξε η Θοδώρα, οι στρατιώτες πάνε για ύπνο και σεις ακόμα όρθια; Στα κρεββατάκια σας γρήγορα…».

Νοέμβριος 1940: Το προσκλητήριο της τιμής σε Αρμένους και Αποδούλου
Αυτή η ειρηνική, σχεδόν οικογενειακή καθημερινότητα διακόπηκε βίαια τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Στις αρχές Νοεμβρίου 1940, ολόκληρος ο νομός Ρεθύμνης βρέθηκε στο πόδι. Οι άνδρες της πόλης και των χωριών – αγρότες, βοσκοί, έμποροι, δάσκαλοι, φοιτητές- άφησαν τα σπίτια και τις οικογένειές τους και έσπευσαν στα κέντρα συγκέντρωσης. Το Ι Τάγμα συγκροτήθηκε στους Αρμένους και το ΙΙ Τάγμα στο Αποδούλου, ενώ οι στρατώνες της Σοχώρας έσφυζαν από ζωή και πυρετώδεις προετοιμασίες. Όπως σημειώνουν οι ιστορικοί ερευνητές του τόπου, σχεδόν κάθε ρεθεμνιώτικο σπιτικό είχε έναν δικό του άνθρωπο στο 44ο Σ.Π.
Φτάνοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα, το 44ο Σύνταγμα Πεζικού πορεύτηκε πεζή μέσα από δύσβατες ορεινές διαδρομές προς το μέτωπο της Βορείου Ηπείρου, εν μέσω ενός από τους βαρύτερους χειμώνες του 20ού αιώνα. Χωρίς επαρκή χειμερινό ιματισμό, με βρεγμένες χλαίνες και τρύπια άρβυλα, οι Κρήτες πολεμιστές κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο έναν αριθμητικά υπέρτερο και άρτια εξοπλισμένο εχθρό, αλλά και τον αμείλικτο «στρατηγό Χειμώνα», με το θερμόμετρο να βυθίζεται στους -20 βαθμούς Κελσίου.
Η κορύφωση της δράσης του 44ου Σ.Π. γράφτηκε τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 1941 στον ορεινό όγκο της Τρεμπεσίνας, στη στενωπό της Κλεισούρας και στο αιματοβαμμένο ύψωμα Σεντέλι. Εκεί, ο Μουσολίνι εξαπέλυσε τη μεγάλη, πολυδιαφημισμένη «Εαρινή Επίθεση» του ιταλικού στρατού, υπό την προσωπική του επίβλεψη, με στόχο να συντρίψει τις ελληνικές γραμμές.
Απέναντί του βρήκε τους άνδρες του Ρεθύμνου. Με επικεφαλής γενναίους αξιωματικούς – όπως τον σεμνό και ηρωικό διοικητή του Ι Τάγματος, ταγματάρχη Αριστείδη Παναγιωτάκη, ο οποίος κατέγραψε αργότερα σε μια συγκλονιστική έκθεση πεπραγμένων το χρονικό των μαχών – το 44ο Σ.Π. όχι μόνο απέκρουσε τις λυσσαλέες ιταλικές επιθέσεις, αλλά αντεπιτέθηκε με τη λόγχη, καταλαμβάνοντας απόρθητες κορυφές.
Ο φόρος αίματος υπήρξε βαρύτατος. Δεκάδες Ρεθεμνιώτες έπεσαν νεκροί πάνω στα χιόνια, ενώ εκατοντάδες άλλοι τραυματίστηκαν ή υπέστησαν βαριά κρυοπαγήματα.
Η τραγική ειρωνεία της ιστορίας ήρθε τον Απρίλιο του 1941. Μετά τη γερμανική εισβολή και τη συνθηκολόγηση του μετώπου στην Ήπειρο, οι άνδρες της V Μεραρχίας Κρητών και του 44ου Σ.Π. βρέθηκαν αποκλεισμένοι στην ηπειρωτική Ελλάδα. Έτσι, όταν τον Μάιο του 1941 οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές έπεσαν στην Κρήτη, τα μάχιμα παιδιά της – οι άνδρες του 44ου Συντάγματος – έλειπαν μακριά, αδυνατώντας να υπερασπιστούν τη γενέτειρά τους. Τις ίδιες εκείνες ημέρες της Μάχης της Κρήτης, τα γερμανικά αεροπλάνα «Στούκας» βομβάρδισαν ανελέητα τους παλιούς στρατώνες της Σοχώρας, μετατρέποντας το ιστορικό κτίριο σε σωρό ερειπίων.
Μετά την κατάρρευση του μετώπου και την επιστροφή των επιζώντων στην Κρήτη, οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες του 44ου Σ.Π. αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της αντίστασης κατά τη Μάχη της Κρήτης (ιδίως στον τομέα του Ρεθύμνου) και την περίοδο της Κατοχής
Η σημερινή παρακαταθήκη: Το 547 Α/Μ ΤΠ και η ζωντανή μνήμη
Αν και οι παλιοί στρατώνες της Σοχώρας χάθηκαν κάτω από τις βόμβες του 1941, το νήμα της ιστορίας του 44ου Συντάγματος Πεζικού δεν κόπηκε ποτέ. Στη σύγχρονη εποχή, ο θεματοφύλακας αυτής της βαριάς κληρονομιάς είναι το 547 Αερομεταφερόμενο Τάγμα Πεζικού (Α/Μ ΤΠ), που εδρεύει στο στρατόπεδο «Εμμανουήλ Θεοδωράκη» στον Κουμπέ. Εκεί, στο ιστορικό αρχείο της μονάδας, φυλάσσονται με ευλάβεια τα πολεμικά κειμήλια, το μητρώο των διοικητών και τα τεκμήρια της θυσίας των προγόνων μας.
Πέρα όμως από τα μουσειακά εκθέματα και τις στρατιωτικές επετείους, η μνήμη του 44ου Σ.Π. παραμένει ζωντανή στην καθημερινότητα του σύγχρονου Ρεθύμνου. Επιβιώνει στις αφηγήσεις των οικογενειών που διατηρούν φωτογραφίες και ενθύμια από τις κορυφές της Βορείου Ηπείρου, στα τοπωνύμια της πόλης και στις ετήσιες εκδηλώσεις τιμής της 21ης Νοεμβρίου.
Σήμερα, οι νέοι στρατεύσιμοι που υπηρετούν στον Κουμπέ, καθώς και η ίδια η τοπική κοινωνία, αποτελούν τους συνεχιστές μιας παράδοσης που σφυρηλατήθηκε στο Καλέ-Γκρότο και την Τρεμπεσίνα. Το 44ο Σύνταγμα Πεζικού δεν αποτελεί πια απλώς μια σελίδα στα βιβλία της τοπικής ιστορίας, αλλά έναν διαρκή φάρο συλλογικής συνείδησης, υπενθυμίζοντας σε κάθε γενιά Ρεθεμνιωτών το χρέος απέναντι στην ελευθερία και την πατρίδα.
Πηγές
Παναγιωτάκης, Αριστείδης (Ταγματάρχης, Διοικητής Ι Τάγματος 44ου Σ.Π.), Έκθεση Πολεμικής Δράσης του 44ου Συντάγματος Πεζικού στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο (1940-1941)
Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ / ΓΕΣ), Ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος 1940-1941 (τόμοι σειράς επιχειρήσεων), Αθήνα.
Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ / ΓΕΣ), Ιστορία της V Μεραρχίας Κρητών, Αθήνα. [1, 2]
Ιστορικό Αρχείο 547 Αερομεταφερόμενου Τάγματος Πεζικού, Μητρώο Διοικητών και Πολεμικά Κειμήλια 44ου Σ.Π., Στρατόπεδο «Εμμ. Θεοδωράκη», Ρέθυμνο.
Μαμαλάκης, Κώστας, εφημερίδα Κρητική Επιθεώρηση (δημοσίευμα 21ης Οκτωβρίου 1966) – πολύτιμο χρονικό για την άφιξη του 44ου Σ.Π. στο Ρέθυμνο το 1926, τους στρατώνες της Σοχώρας και τη «Θοδώρα».
Λαδιά, Εύα, Το αποτύπωμα του Ρεθύμνου στην εποποιία του ’40, Ρέθυμνο – συγκέντρωση μαρτυριών πολεμιστών του 44ου Σ.Π. και φωτογραφικών τεκμηρίων.
Κρυοβρυσανάκης, Λευτέρης, Ρεθυμνιώτικος Πανδέκτης, Ρέθυμνο – ιστορικά λήμματα και μελέτες για τη συγκρότηση του 2ου Τάγματος Κρητών (1912) και τη μετεξέλιξή του σε 44ο Σ.Π.. Λαδιά, Εύα, «Η μεγάλη συμβολή του 44ου Συντάγματος Πεζικού στο Έπος του ’40», εφημερίδα Ρεθεμνιώτικα Νέα (28 Οκτωβρίου 2022).
Λαδιά, Εύα, «Το 44ο Σ.Π. και η ιστορική του πορεία», εφημερίδα (24 Νοεμβρίου 2020).
Λαδιά, Εύα, «Άγνωστες ανθρώπινες στιγμές του 44ου Σ.Π.», Πολιτιστικό Ρέθυμνο (24 Ιουνίου 2015).
Κρυοβρυσανάκης, Λευτέρης, «Η λαμπρή εορτή και ηρωική ιστορία του 44ου Συντάγματος Πεζικού», Rethemnos News (2 Δεκεμβρίου 2019).
ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ ΤΟ 44οΣ.Π
Κατ᾿ ἀσφαλεῖς πληροφορίας ἐξ ᾿Αθηνῶν μεταξὺ τῶν Συνταγμάτων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καταργηθοῦν διὰ λόγους οἰκονομίας δῆθεν, περιλαμβάνεται καὶ τὸ 44ον Σύν)μα Ρεθύμνης. [1]
Ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔρχεται νὰ παραγκωνίσῃ τὰς ἐπαρχίας ἐφαρμόζουσα τὰ μέτρα οἰκονομίας εἰς βάρος των ἐν ᾧ τὸ Κέντρον ἀφίνει ἄθικτον ἢ μᾶλλον διαρκῶς φροντίζει νὰ τὸ ὑπερπληρώνῃ μὲ ὅλας τὰς εὐκολίας καὶ μὲ ὅλα τὰ μέσα τῆς προαγωγῆς καὶ ἀναπτύξεώς του. [1]
Ἐν τούτοις ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀποτελεῖται μόνον ἀπὸ τὰς ᾿Αθήνας καὶ ἑπομένως τὸ Κυβερνητικὸν ἐνδιαφέρον κατ᾿ ἀνάγκην καὶ κατὰ λογικὸν καὶ δίκαιον κανόνα ὤφειλε νὰ εἶναι γενικὸν καὶ ἐξ ἴσου γόνιμον δι᾿ ὅλα τὰ διαμερίσματα τοῦ Κράτους. [1]
Σήμερον διεξάγεται συζήτησις καὶ ἐπιδιώκεται νὰ παταχθῇ ἡ ἀστυφιλία ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ὅτι οἱ ἀγροὶ ἐρημοῦνται καὶ ἡ γεωργία ἡ μεγάλη αὐτὴ τροφὸς ὅλων ἐγκαταλείπεται ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου μας. [1]
Καὶ ὅλα αὐτὰ καλὰ καὶ ἅγια. [1]
᾿Αλλὰ θὰ ἐρωτήσωμεν οἱ διάφοροι ἰθύνοντες ἐσκέφθησαν ποτὲ σοβαρῶς ἢ μᾶλλον ἐνδιεφέρθησαν ποτὲ εἰλικρινῶς διὰ τὸν ἀγρότην εἰς τὸν ὁποῖον νὰ παράσχουν ἔστω καὶ κατ᾿ ἐλάχιστον μέσα μιᾶς ἀνέτου ζωῆς καὶ εὐκολίας ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ ἐπιπόνου ἔργου του; [1]
Βεβαίως ὄχι. Παντοῦ καὶ πάντοτε κατεδιώχθη, διαρκῶς περιφρονεῖται καὶ παραβλέπεται εἰς τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἀνάγκας του οὕτως ὥστε σήμερον ἐὰν ἐξετάσωμεν τὴν κατάστασίν του θὰ ἴδωμεν ὅτι κυριολεκτικῶς μαρτυρεῖ ὑπὸ τὸ βάρος τῆς μᾶλλον ἀποκαρδιωτικῆς ἐγκαταλείψεως εἰς ὅλα καὶ δι᾿ ὅλα ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ ἐκ μέρους τῆς κοινωνίας. [1]
Καὶ ἔχοντες ὑπ᾿ ὄψιν μας τὸν ἀγρότην τοῦ Νομοῦ μας φρίττει ἀληθινὰ κανεὶς πῶς οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀνέχονται καὶ πῶς ὑπομένουν τὸ μαρτυρολόγιόν των στερούμενοι συγκοινωνίας μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν ἀσφάλειαν ζῶντες γενικῶς ἀπομονωμένοι μακρὰν τῶν ἀγαθῶν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ μιᾶς εὐνομουμένης πολιτείας. [1]
᾿Αλλ᾿ ἕως πότε οἱ ἰθύνοντες θὰ τὸν ἀγνοοῦν, ἕως πότε θὰ τὸν ἀδικοῦν εἰς τὰ ἀμεσώτατα δικαιώματά του καὶ ἀξιώσεις; [1]
Καὶ αὐτὸ τὸ ὑποζύγιον τοῦ ὁποίου ἡ ἀνεκτικότης εἶναι παροιμιώδης ἔρχεται καὶ ζητεῖ τὴν ἀπελευθέρωσίν του καὶ τὴν σωτηρίαν του, ἀπὸ τὴν καταδίκην εἰς ἣν σκληρὰ μοῖρα του τὸ ὑποχρέωσε νὰ ζῇ. [1]
Ἡ Κυβερνητικὴ ἀπόφασις περὶ καταργήσεως τοῦ 44ου Συν)τος Ρεθύμνης εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἐξικνεῖται καὶ ὠθεῖ τὸν Ρεθυμνιακὸν Λαὸν νὰ διαμαρτυρηθῇ ἐντονώτατα κατὰ τῶν ἰθυνόντων καὶ νὰ τῶν φωνάξῃ μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τοῦ δικαίου τὰ ἑξῆς: [1]
Θέλω τὸ Σύνταγμά μου κοντά μου, διότι τὸ παιδί μου θέλω νὰ εἶναι πλησίον μου διὰ νὰ τὸ ἐνισχύω ὅταν εὐκαιρῶ τόσον ἠθικῶς ὅσον καὶ ὑλικῶς κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκτίσεως τῆς στρατιωτικῆς του θητείας, καὶ τοῦτο τώρα ἐν καιρῷ εἰρήνης διότι ἐὰν ὑφίστατο ἐμπόλεμος κατάστασις τότε φυσικὰ οὐδεμία ἀντίρησις νὰ ὑποστῶ καὶ τὴν θυσίαν αὐτήν. [1]
Τί λογικώτερον λοιπὸν καὶ τί δικαιότερον ἀπὸ τὴν ἀξίωσιν ταύτην; [1]
Οἱ εἰσηγηταὶ τῆς καταργήσεως τοῦ Συν)τος προφασίζονται οἰκονομίας ἀλλὰ θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ τῶν παρατηρήσωμεν ὅτι δὲν λέγουν τὴν ἀλήθειαν καὶ ὅτι τοὐναντίον τὸ Κράτος θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβληθῇ εἰς μεγαλυτέρας δαπάνας εἰς τὴν περίπτωσιν καθ᾿ ἣν καταργουμένου τοῦ Συν)τος θὰ ὑπεχρεοῦτο νὰ τὸ συγχωνεύσουν εἰς ἄλλα τοιαῦτα γειτονικῶν πόλεων. [1]
Διότι πρῶτα πρῶτα αὐξανομένης τῆς δυνάμεως τῶν τελευταίων τούτων εἰς ἄνδρας θὰ ἐγεννᾶτο τὸ ζήτημα τῆς ἐνοικιάσεως οἰκημάτων πρὸς στρατωνισμόν των ἐν ᾧ ἐδῶ θὰ μένουν ἐγκαταλελειμένα οἰκήματα τοῦ δημοσίου τελείως ἀχρησιμοποίητα καὶ εἰς ἐπίμετρον ἕρμαια διὰ πᾶσαν καταστροφὴν καὶ φθορὰν ὡς ἀκατοίκητα. [1]
Ἐξ ἄλλου λαμβανομένου ὑπ᾿ ὄψιν ὅτι ἡ πόλις μας φθίνει ἐμπορικῶς καὶ ὅτι ἡ παρουσία ἐνταῦθα τοῦ Συν)τος ἔδιδε ἀρκετὴν ζωὴν καὶ κίνησιν εἰς τὰς ἐργαζομένας τάξεις καὶ εἰς τὴν ἀγοράν μας ἐν γένει ἀποτελεῖ ἕνα λόγον ἐπὶ πλέον διὰ νὰ κρατῇ ἐν ἐξεγέρσει τὴν κοινωνίαν μας κατὰ τῆς μελετωμένης καταργήσεως τοῦ Συν)τος. [1]
Δι᾿ ὅλα ταῦτα ἡ Κυβέρνησις φρονοῦμεν ὅτι ὀφείλει νὰ ματαιώσῃ κάθε σκέψιν σχετικῶς μὲ τὸ ὡς ἀνωτέρω ζήτημα καὶ νὰ ἀφήσῃ τὰ πράγματα ὡς ἔχουν σήμερον διὰ τὴν Κρήτην ἀπὸ στρατιωτικῆς συνθέσεως. [1]
Ἄλλωστε ἡ Μεραρχία Κρήτης ὡς ἀνεξάρτητος εἶναι ἡ μόνη ἡ ὁποία δύναται καὶ δικαιοῦται νὰ διατηρηθῇ ἀμείωτος καὶ ὡς ἔχει σήμερον διὰ λόγους ὀφειλομένης τιμῆς ἐκ μέρους τῆς πολιτείας διὰ τοὺς ἐξαιρετικοὺς ἀγῶνάς της καθ᾿ ὅλην τὴν περίοδον τῶν τελευταίων ἀπελευθερωτικῶν πολέμων τοῦ ἔθνους. [1]
Οἱ κ. Βουλευταὶ τοῦ Νομοῦ μας γνῶσται τελείως τοῦ βάρους τῶν συμφερόντων τοῦ σκοπουμένου ἀδικήματος εἰς Νομοῦ των ἀλλὰ καὶ εἰς βάρος τῆς τιμῆς τῆς Κρήτης ἂς ἀντιδράσουν σθεναρῶς καὶ ἂς ἐνεργήσουν καταλλήλως ἐναντίον τῶν ἐπιβουλευομένων ταῦτα ὡς ἀνωτέρω. [1]
ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ
ΡΕΘΥΜΝΟΝ 1 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1929
ΓΡΑΦΕΙΑ ΟΔΟΣ «ΑΡΚΑΔΙΟΥ» | ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ & ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Β. Σ. ΚΑΛΑΙ-ΖΑΚΙΣ | ΑΡΙΘ. ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ 77

Αφήστε μια απάντηση