Πλουσιώτατον εις γεγονότα τα οποία θα σημειώσωσι νέους σταθμούς εις την
παγκιόσμιον ιστορίαν απέρχεται το 1908. Από των πρώτων αυτού ημερών εξεδηλώθησαν
αι μεγάλαι εκείναι ανησυχίαι των πνευμάτων αι προηγούμεαι συνήθως των πολιτικών και
κοινωνικών θυελών. Το πνεύμα της προόδου και της ελευθερίας εσημείωσε την υψίστην
και μεγίστην αυτού κατάκτησιν. Λαοί δουλεύοντες εις την φαυλοτέραν των δουλειών, την
νεκρώνουσαν πάσαν της ζωής εκδήλωσιν απετίναξαν εξοίφνης το βαρύν του σκότους και
του εξανδραποδισμού ζυγόν και πλήρεις συναισθήσεως των ιδίων δικαιωμάτων ώρμησαν
εις την λεωφόρον του φωτός.
Δικαίως το απελθόν έτος θα διεκδικήση παρά της ιστορίας την δόξαν της εν Τουρκία
επελθούσης μεταπολιτεύσεως την οποίαν μετά τόσης χαράς εχαιρέτισεν ο πεπολιτισμένος
κόσμος.
Λαοί προ αιώνων απολαύοντες τω αγαθών της ελευθερίας μετά φρίκης
παρηκολούθουν πολιτικήν κατάστασιν ήτις κατέπνιγε πάσαν εκδήλωσιν των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και υπεβίβαζε τον πολίτην από του ευγενούς επιπέδου εις ο αυτή η φύσις
έταξεν αυτόν εις την ταπεινήν βαθμίδα του αλόγου κτήνους. Και εφ’ όσον πολιτισμός δεν
θα είπη ελευθερία περί τας απολαύσεις της ζωής, αλλά εξευγενισμόν του πνεύματος και
της ψυχής όστις καθιστά αυτήν ευαίσθητον εις τας δυστυχίας των ομοίων δεν επιτρέπεται
αμφιβολία ότι αι εκδηλώσεις των αισθημάτων του πεπολιτισμένου κόσμου δια την
δοθείσαν ελευθερίαν εις τους λαούς της τουρκικής αυτοκρατορίας εισίν ειλικρινείς.
Υπολείπεται μόνον να εξακριβωθή εάν η συμπάθεια και η πεποίθησις προς το νέον εν
Τουρκία καθεστώς θα περιορισθή εντός των λογικών ορίων και δεν θα λάβη μέχρι τέλους
τοιαύτην διεύθυνσιν ήτις να παραβλάψη κεκτημένα δικαιώματα άλλων. Τούτο θα το
αποδείξη ο νέος χρόνος εις τον οποίον εισερχόμεθα.
Η Βουλγαρία αποτελούσα ηγεμονίαν υπό την κυριαρχίαν του Σουλτάνου διέρρηξε
πάντα δεσμόν προ τον επί κυρίαρχον και διεκήρυξεν εις τον κόσμον ότι εν τω μέλλοντι θα
ζήση ως εντελώς ανεξάρτητον βασίλειον διότι αισθάνεται αρκούσας τας δυνάμεις της προς
τούτο.
Η Αυστρία επεξέτεινε τα κυριαρχικά αυτής δικαιώματα επί των επαρχιών Βοσνίας
και Εζεργοβίνης τας οποίας κατείχε κατά παραχώρησιν των άλλων Δυνάμεων. Την
παράτασιν της απλής κατοχής θεωρούσα ως νόθον κατάστασιν παρακωλύουσαν την
πρόοδον και ανάπτυξιν των επαρχιών τούτων έλαβε την απόφασίν να προσαρτήση τούτας
προς εαυτήν εγκαταλειπούσα εν τούτοις το σαντζάκιον του Νόβι Παζέρ όπως αποδείξη,
κατά τους ιδίους ισχυρισμούς, ότι εις την περί προσαρτήσεως απόφασιν δεν προήχθη εκ
πνεύματος κατακτητικού αλλ’ εξ άλλων υψηλοτέρων λόγων οίτινες δεν είνε αντιληπτοί εις
τους κοινούς θνητούς.
Από κρητικής απόψεως το απελθόν έτος δεν υπήρξε ολιγώτερον ενδιαφέρον. Αι
κατ’ αυτό πρόοδοι του ημετέρου ζητήματος εισίν πραγματικαί και η προσέγγισις προς την
ποθητήν λύσιν συμαντικωτάτη. Ανεξαρτήτως του τελευταίου κηρύγματος της ενώσεως και
των άλλων μονομερών ενεργειών αίτινες υπήρξαν φυσικαί συνέπειαι της δημιουργηθείσης
εν Ανατολή καταστάσεως κατά τους τελευταίους μήνας του λήξαντος έτους έχομεν σειράν
πράξεων διεθνών αίτινες διατρανούσι τας εθνικάς προόδους του κρητικού ζητήματος κατά
το έτος τούτο. Κατ’ αυτό ήρξαντο η άρσις της διεθνούς κατοχής δια της αναχωρήσεως των
πρώτων τμημάτων των ευρωπαϊκών στρατευμάτων. Κατ’ αυτό εδόθη ημίν ρητή των
προστατίδων Δυνάμεων υπόσχεσις ότι το ζήτημα της ενώσεως θα εξετασθή εν πνεύματι
ευμενές, ανέλαβον δε δύο εξ αυτών όπως εισηγηθώσι την υπόθεσιν ημών ενώπιον του
ευρωπαϊκού Αρείου Πάγου.
Εννοείται ότι πλείστων ζητημάτων την οριστικήν λύσιν εκληροδότησεν ο παλαιός
χρόνος εις τον νέον με όλους τους συναφείς κινδύνους. Αλλά την κληρονομίαν ταύτην
συνοδεύει και φοβερόν δίδαγμα όπερ κατά τρόπον τραγικόν διδάσκει τους ανθρώπους ότι
δεν πρέπει ν’ αφίστανται των αρχών της δικαιοσύνη, ισότητης. Η καταστροφή δύο των
ωραιοτέρων πόλεων της Ιταλίας και η επί των ερειπίων αυτών εξάπλωσις των ζωντανών
εικόνων της δυστυχίας, της συμφοράς και της απογνώσεως αποτελεί το επιστέγασμα των
αρξαμένων έργων του παρελθόντος έτους. Νομίζει τις ότι η φύσις εφθόνισε το ανθρώπινον
έργον όπερ τείνει να μεταβάλη την γεωγραφικήν όψιν του κόσμου. Και διέθεσε μέρος της
αδαμάστου και ραμβούσης δυνάμεως αυτής δια να μεταβάλη όρη εις πεδιάδας και
συνοικισμούς ανθρώπων εις βδελύγματα ερημώσεως, διατρανούσα δια του μάλλον
φοβερού τρόπου την ματαιότητα των ανθρωπίνων προσπαθειών. Τις οίδε. Ίσως αι
εκατόμβαι των ανθρωπίνων υπάρξεων τας οποίας ο απερχόμενος ενιαυτός παρέσυσε μεθ’
εαυτού εις την εκμηδένισιν αποτελέσωσι την αφετηρίαν νέων σκέψεων παρά τοις
ανθρώποις και συντελέσωσι όπως τα ζητήματα άτινα απασχολούσιν αυτούς ως έθνη και ως
χώρας διευθετηθώσι εν πνεύματι δικαιοσύνης και ειρήνης.
ΕΦΗΜΕΡΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΙΣ
Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ
Τύν παρελθούσαν Παρασκευήν εδόθη εν τω θεάτρω του κ. Χαραλάμπους
Σπανδαγάκι ο χορός τον οποίον διωργάνωσεν ο Εμπορικός Σύλλογος υπέρ
ανοικοδομήσεως του ναού των τεσσάρων Μαρτύρων.
Ο συνδυασμός τας ευποϊας μετά της ευχαριστήσεως είνε από τας ωραιοτέρας
επινοήσες των τελευταίων χρόνων. Εις τας μικράς μάλιστα κοινωνίας έχει και πρόσθετον
ακόμη καλόν. Κατορθώνεις να συναντήσης επί τέλους ένα αριθμόν ανθρώπων διαφόρου
φύλου εις εν μέρος και να εξαχθής εκ της αμφιβολίας εάν ευρίσκεσαι εις Μοναστήριον ή
εις πόλιν δρώσαν και κινουμένην.
Ο διευθυντής του θεάτρου έδειξε όλην την φιλοκαλίαν του εις την διακόσμησιν
αυτού. Παρουσίασεν κέντρον αξιοπρεπέστατον δι’ ομοίας συγκεντρώσεις. Φωτισμός
δύνατάι τις να είπη άπλετος καθίστατο απαλώτερος και γλυκύτερος από τας λευκάς
εσθήτας των κυριών και δεσποινίδων αίτινες κατέλαβον θέσεις πέριξ της αιθούσης.
Υπό τους ήχους του βιολίου και κλειδοκυμβάλου ήρξατο ο χορός την 9 1/2 . Είκοσι
δύο ζεύγη χορευτριών και χορευτών διακρίνω εις παράταξιν εκ του θεωρείου ένθα
ευρίσκομαι συντροφεύων απομάχους τινός. Θα γείνουν πρώτα κατρύλιες. Οι εν τοις
θεωρείοις παρακολουθούν τας κινήσεις των χορευτριών και χορευτών με τα συνήθη
σχόλια. Αμείλικτοι δια τα σφάλματα, απρόσεκτοι εις τας επιτυχίας.
Το είδος του χορού (κατρύλιες) εφ’ όσον δεν γίνονται σφάλματα δεν μου κινεί το
ενδιαφέρον. Μου δίδεται εν τούτοις ευκαιρία να παρατηρήσω το φιλελεύθερον και
δημοκρατικόν πνεύμα το οποίον επικρατεί εις τας ανδρικάς στολάς. Η σοβαρά ρεδιγκότα
παρά την ιπταμένην ζακέτα, το σακκάκι απευθύνει χαιρετισμούς προς το σμόκιν και μερικά
φράκα νομίζεις ότι πλήσσουν από την μοναξιάν. Δεν είναι ανάγκη να είπωμεν ότι το
ωραίον φύλον επέδειξε πολλήν χάριν και καλαισθησίαν εις εσθήτας και κομόσεις.
Διακρίνομεν την κ. Αθηνάν Π. Νόνη με ωραίαν και πλουσίαν ενδυμασίαν ροζ
μεταξωτήν, την κ. Βίτα Ρέγκλη με μέλαιναν περίκομψον ντουνίκαν, την δεσποινίδα Μαρίαν
Ασκούτση με φυστικί αμπέρ, την κ. Μαρίτσαν Π. Μανουσάκι με αργυροειδή στόφαν, την
δεσποινίδα Μαρίαν Δερμιτζάκι με λευκόν αμπέρ, την δεσποινίδα Μαρίαν Πενθερουδάκι με
λευκήν επιχαρίτως απλήν ενδυμασίαν την κ. Ελένη Ρολόγη με ροζ στόφαν τας δεσποινίδας
Ευαγγελίαν και Ελένην Μ. Πετυχάκι με κομψάς λευκάς ενδυμασίας την δεσποινίδα Κατίνα
Δετοράκι και τας δεσποινίδας Τσισινδάνη με λευκά και ροζ. Τον πρώτον τετράχορον
διεδέχθησαν όλοι οι άλλοι χοροί εν πλήρει τάξει και ευθυμία.
Η όλη εσπερίς μετά το σουπέ όπερ διεξήχθη με πολύ όρεξιν και με αδιάπτωτον
ευθυμίαν, εκλείσθη με τον θαυμάσιον καλαματιανόν της κ. Βίτας Ρέγκλη ήτις με όλην την
χάριν και με όλην την κομψότητα των κινήσεών της απέδωκε όλον το κάλλος του ωραίου
ελληνικού χορού. Δεν γνωρίζομεν πως επήγαν αι εισπράξεις, αλλ’ ο χορός επέτυχε τελείως.
Θεατής
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΙΣ
Η ΕΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΙΣ
Τηλεγραφήματα εκ Κων/πόλεως προς τας ελληνικάς εφημερίδας αγγέλλουν ότι
διωργανώθη μέγα συλλαλητήριον κατά της ενώσεως. Ο αντιπρόσωπος του Μ. Βεζύρης
ανεκοίνωσεν εις τους διαδηλωτάς ότι σοβαραί διαπραγματεύσεις διεξάγονται ήδη μεταξύ
Πύλης και των Δυνάμεων δια το Κρητικόν ζήτημα.
Εις την σύσκεψιν ήτις εγένετο προς παρεμπόδιον των διαμαρτυριών κατά της
ενώσεως της Κρήτης παρίστατο ο στρατηγός Ετέμ πασάς και ο απεσταλμένος του
Σαμπαχεδδίν.
Ο πρώτος ρήτωρ της συνδιασκέψεως εδήλωσεν ότι η Κρήτη δεν δύναται ποτέ να
ενωθή με την Ελλάδα και ετόνισε τας δυσχερείας, εις τας οποίας θα περιήρχετο η Ελλάς,
διότι θα εδημιουργείτο μποϊκοτάζ καταστρεπτικόν δια ταύτην και θα εζημιώνετο, διότι δεν
θα επετυγχάνετο η ένωσις των ελληνοτουρκικών σιδηροδρόμων.
Εις άλλος ρήτωρ ετόνισεν, ότι αι διαμαρτυρίαι απευθύνονται μόνον κατά της
Ελλάδος και ουχί, ως ελέχθη, κατά της Γαλλίας, Ιταλίας, και Αγγλίας.
ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΙΣ
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ 1908