ΚΡΙΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗ
Συμβολή στην προσπάθεια, προς γεφύρωση του χάσματος που χωρίζει την Ευρωπαϊκή Νεολαία από το «κατεστημένο» πρέπει να χαρακτηρισθή η κοινωνικοπολιτική μελέτη που εκτίθεται στο παραπάνω βιβλίο του κ. Ι. Α. Κόντο, με τον τίτλο:
«Τα αιτήματα της Ευρωπαϊκής Νεολαίας».
Ο κ. Κόντος είναι γνωστότατος στους πνευματικούς κύκλους της χώρας μας από τα 12 προηγούμενα βιβλία του. Η συγγραφική του δράση αρχίζει το 1910 με το ηθοπλαστικό του μυθιστόρημα: «Κρητική Πατρίδα». Ακολουθούν έτερα το 1924, 1926, 1931, 1952, 1954, 1957, 1959, 1963, 1972.
Πλην τούτων: Τα Κρητικά Καράβια στα 1453, τόμος Α΄ 1948 και Τόμος Β΄ 1970 έχουν ιδιαίτερη θέση για μας τους Κρήτες.
Το παρόν, νέο πνευματικό του πόνημα, είναι καρπός επιστήμης και πείρας. Το διακρίνει, αφηγηματική τέχνη, γλαφυρότητα ύφους και λιτότητα εκφράσεως. Χωρίς γλωσσικούς ή επιστημονικούς γρίφους. Απλό, στη διατύπωση και στα νοήματα, καθίσταται προσιτό στον αναγνώστη μέτριας ακόμη μορφώσεως. Η όλη μελέτη, 147 σελίδων χωρίζεται, πλην του προτασσόμενου κατατοπιστικού προλόγου εις 13 κεφάλαια.
Φαινομενικά μόνον, διαφέρουν προς άλληλα τα διαπραγματευόμενα κατά κεφάλαια θέματα. Στην ουσία, συνθέτουν το Κοινωνικό διάγραμμα νέων Κοινωνικών Ιδεών και αντιλήψεων. Η επιβολή των είναι ο κύριος στόχος της Νεολαίας, σ’ όλες τις χώρες της Ευρώπης. Αρχίζει, μ’ ένα διάλογο του Γιώργου, τεταρτοετούς της Ιατρικής, με τον πατέρα του Περικλή Αρσένη που δεν στέργει να του δώση λίγο χαρτζιλίκι, προφασιζόμενος πως θα το σπαταλήση με τις φιλενάδες του. Ο Γιώργος, είναι μνηστευμένος τη Μάρθα, πτυχιούχα, Προϊσταμένη του Νοσοκομείου στο οποίο ασκείται ο Γιώργος. Μια εξαιρετική κοπέλλα, αγνή, ηθική, ενάρετη, με πλούσιο ψυχικό και συναισθηματικό κόσμο. Ο πατέρας, την θεωρεί πτωχή κι αντιτίθεται. Θέλει να δώση στο γυιό του κόρη Βιομήχανου, πολύφερνη πάμπλουτη μεγαλόσχημη!! Ο διάλογος, προσλαμβάνει βίαιο τόνο. Εξελίσσεται σε διένεξη. Άθελα του λαμβάνει γνώση ο οικογενειακός του φίλος κ. Μαρκιανός, έγκριτος Ποινικολόγος που τους επισκέπτεται απρόοπτα. Ο τελευταίος ασκεί επιτυχή μεσολαβητικό ρόλο. Συμβιβάζει τα διεστώτα. Συμφιλιώνει, πείθει τον πατέρα για τη χορήγηση χαρτζιλικιού προς γυιό, σεμνό και επιμελή φοιτητή, και ακόμη να παράσχη τη συγκατάθεσή του στο γάμο, με την άριστη Μάρθα. Ο γάμος, ευλογείται μετά τη λήψη του πτυχίου γιατρού, κι όλοι, γονείς και νειόνυμφοι είναι πανευτυχείς.
ΜΑ στην πορεία της συζητήσεως διαπιστούται διαφορά αντιλήψεων μεταξύ πατέρα και γιού και σ’ άλλα θέματα κοινωνικά, πολιτικά οικονομικά, θρησκευτικά. Οι νέοι είναι σαφώς εκδηλωμένοι υπέρ της συντομεύσεως της λειτουργίας. Δεν υπάρχει διαθέσιμος χρόνος 4 ωρών προς παρακολούθησή της. Οι παλαιοί, αντιθέτως, δεν εννοούν τίποτε ν’ αλλάξη από τη Βυζαντινή Τυπολογία. Τάσσονται περαιτέρω υπέρ των Κοινωνικών Τύπων η τήρηση των οποίων για τη σημερινή Νεολαία είναι καθαρός αναχρονισμός: «ένδυμα συμβατικής υποκρισίας κι ουχί απόρροια πραγματικής ευγένειας».
Η Νεολαία προσέτι αντιτίθεται στην Δημοκρατία που εναρμενίζεται για τις δοθείσες στους πολίτες ελευθερίες, αλλ’ αδιαφορεί λόγω της δομής της, όταν αναξιοπαθούν. Προτιμά, το Πολίτευμα που εξασφαλίζει, εργασία σ’ όλους. Γιατί, η εργασία είναι η πηγή χαράς κι ευτυχίας για όλους!!
Μέχρι σήμερα η Χώρα μας, δεν κατέστη δυνατόν να παράσχη εργασία σ’ όλους τους πολίτες της. Εντεύθεν ξεκινά η αθρόα μετανάστευση που έφερε την ερήμωση της υπαίθρου.
Στην σύγκριση που κάνει ανάμεσα στα Κοινωνικοπολιτικά συστήματα καταλογίζει έλλειψη φιλεργίας, άμιλλας προς απόδοση και ζήλου, στον Κομμουνισμό, όπου ο πολίτης είναι σκλάβος του καθεστώτος κλπ.
ΣΤΗ συνέχεια, ασχολείται με τα αιτήματα της ευρωπαϊκής Νεολαίας που αποβλέπει στη «Πανευρώπη» σαν θεσμό υψίστης σημασίας. Πέντε είναι τα κυριώτερα τούτων: α) Η κατάργηση του Πολέμου β) Η παροχή εργασίας εις πάντες υπό του Κράτους. (Να γίνη υποχρεωτική μόνον δι’ όσους δεν έχουν ιδίαν περουσίαν). Η εργασία είναι η μητέρα πάσης προόδου και παντός αγαθού. γ) Να σπουδάζουν δωρεάν στο εσωτερικό και εξωτερικό όλοι οι έχοντες κλίση προς τα γράμματα νέοι (σφραγίδα δωρεάς). δ) Η τοποθέτηση της γυναίκας όπου η Φύση την προώρισε. ε) Η Υπαλληλοποίηση του Ιατρικού Επαγγέλματος και ο φόρος Υγείας.
Προς εφαρμογή του προγράμματος θα μετέλθουν: Την πειθώ, τον λόγο, τη λογική, το διάλογο. Ποτέ τη βία. Και πιστεύει η Νεολαία, πως η εφαρμογή όλων αυτών θα φέρη την Κοινωνική Ευημερία των Λαών την οποίαν απεμάκρυναν η αλματική εξέλιξη της Επιστήμης και Τεχνολογίας. Σε συσχετισμό προς ταύτα, αναλύει τους Ρόλους του ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ και της ΕΟΚ και συνεπάγεται πως πρέπει να αποβλέψωμε στην εξυπηρέτηση όλων των πολιτών ήτοι όλης της Κοινωνίας που άφευκτα θα ευημερήση, αν καταστή περισσότερο ανθρωπιστική και λιγώτερο εμπορική.
ΑΥΤΕΣ και άλλες πολλές Κοινωνικές Ιδέες συνθέτουν το βιβλίο. Το περιεχόμενο, βασίζεται σε διάλογο, λίγων Ελλήνων με όμιλο πέντε αλλοδαπών τουριστών. Πρόκειται περί άρτιου και πλήρους Κοινωνικού Κώδικα, μιας ευημερούσας Κοινωνίας που γράφηκε από αγνή πίστη προς την Αληθινή Δημοκρατία, όχι σαν επιστημονική πραγματεία που θα ήτο ξηρή κι άψυχη, αλλά με μορφή ιστορήματος καθιστώντος αυτόν ζωντανό κι επαγωγό. Διαβάζεται ακόπως κι ευαρέστως. Από την ανάγνωση του άφθονα είναι και ωραία τα αυτομάτως αναδυόμενα διδάγματα εκ του χαρακτήρος, της δράσεως και της καθόλου συμπεριφοράς των πρωταγωνιστούντων προσώπων.
Πολύ πρεσβύτη, αλλά φλεγόμενο εκ της επιθυμίας να συμπληρώση κενά του Δημοκρατικού Πολιτεύματος, ως λειτουργεί τούτο σήμερο σ’ όλο τον Κόσμο, να διδάξη και μυήση, νοιώθομε τον προσωπικά άγνωστο μας επιφανή διανοούμενο Κοινωνιολόγο και Παιδαγωγό κ. Κόντο. Από τη φλόγα του αυτή θα αντληθή το κουράγιο να μας δώση κι άλλα έργα. Του το ευχόμαστε.
Α.Σ. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ
ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1974