Ο ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1866
Μια ηρωική μορφή της περιοχής του Αγίου Μάμαντος Μυλοποτάμου, φιλοξενούμε σήμερα. Είναι ο Κωνσταντίνος Σαρρής ή Τσαούσης όπως ήταν το προσωνύμιό του, αγωνιστής των κρητικών επαναστάσεων του 1866, του 1878, του 1889 και του 1896, όλων δηλαδή, των κρητικών αγώνων μέχρι την απελευθέρωση του νησιού από τους Τούρκους.
Γεννημένος το 1846, μπήκε από νεαρός στη μάχη για μια ελεύθερη Κρήτη. Και μάλιστα στα 20 μόλις του χρόνια, έγινε ο σημαιοφόρος των αγωνιστών της περιοχής του, στην μεγάλη επανάσταση του 1866-69. Τη σημαία όχι μόνο την τίμησε, αλλά και για το υπόλοιπο της ζωής του, έφερε στο ένα του χέρι τραύμα που προκλήθηκε όταν την ύψωσε υπερήφανα για να προκαλέσει τους Τούρκους. Ήταν στη μάχη στη θέση «Χάρακα» του Μαρουλά. Ο αγωνιστής πήρε τη σημαία στα χέρια του και την ύψωσε προς το μέρος των Τούρκων. Τότε εκείνοι πυροβόλησαν προς το μέρος του και τον τραυμάτισαν στο χέρι, με το οποίο την ύψωσε.
Για τη ζωή και τη δράση του επαναστάτη, παραθέτομε τμήμα από ένα εκ των επικήδειων που διαβάστηκε στην κηδεία του, στις 19 Οκτωβρίου 1928.
Τόσο τη φωτογραφία όσο και το κείμενο του επικήδειου, μας παρέδωσε ο εγγονός του αγωνιστή, Κωνσταντίνος Σαρρής.
Στη συνέχεια, παρουσιάζομε το τμήμα από τον επικήδειο με τα στοιχεία της ζωής και της δράσης του.
«Ο Κωνσταντίνος Σαρρής, εγεννήθη εξ ασφαλών πληροφοριών εις τον Άγιον Μάμα περί το έτος 1846, προς το ’47, εκ γονέων αδυνάτων μεν οικονομικώς, αλλ’ ικανών να εμφυτεύσωσιν εις αυτόν ηθικάς αρχάς και πεποιθήσεις αρετάς και προτερήματα επί των οποίων στηριζόμενος ταχέως εξετιμήθη υπό της κοινωνίας και υπό πάντων εκείνων οι οποίοι τον εγνώρισαν. Είχεν πολύ ανεπτυγένην την προς την πατρίδα αγάπην, την αγάπην προς την θρησκείαν, προς τους συγγενείς και φίλους, ήταν φίλος των καλών πράξεων, φιλόξενος, φιλαλήθης, φιλοδίκαιος, τολμηρός, άφοβος, ατρόμητος, ριψοκίνδυνος και μετά ζήλου ενδιαφερόμενος εις τα Γενικά της πατρίδος ζητήματα.
Τοιούτος ων έγινεν αντιληπτός από νεαρωτάτης ηλικίας εις όλην την περιφέρειαν και δια τούτο ότε εξερράγη η επανάστασις του 1866 και εζητείτο σημαιοφόρος εις το επαναστατικόν σώμα του διαμερίσματος τούτου όλοι έστρεψον τα όμματα προς τον Κώσταν Σαρρήν ως νέον ενστολή, τολμηρότερον μεταξύ άλλων και τω ανετέθη η τιμή να λάβη ανά χείρας την σημαίαν του σώματος. Και πράγματι μετά προθυμίας και τόλμης ταύτην εις τους στιβαρούς βραχίονας του και μεθ’ υπερηφανείας και δόξης περιήγε αυτήν εις όλα τα πεδία των μαχών. Εις μίαν μάλιστα των μαχών του αγώνος ευρεθείς μετ’ άλλων, αντιμέτωπος των Τούρκων απέναντι του Μαρουλά και εις θέσιν Χαράκα έστησε προκλητικώτατα την σημαίαν εις καταφανή θέσιν.
Και οι Τούρκοι μαινόμενοι εκ της προκλήσεως επυροβόλουν διαρκώς προς την σημαίαν, οπότε σφαίρα εχθρική ευρήκε τον βραχίονα του κρατούντα καρτερικώς την σημαίαν και τον επλήγωσε. Την ουλή του τραύματος τούτου φέρει σήμερον ένθα κατήρχεται εις τον τάφον ως παράσημον τιμητικόν ανδρείας και γενναιότητος.
Αλλά και εις τας μετά ταύτας επαναστάσεις του ’78-’89 και ’96, μέχρις απελευθερώσεως δηλαδή της Κρήτης έλαβε μέρος από την πρώτην γραμμήν. Η πατρίς τιμώσα αυτόν ου μόνον τίτλους, στρατιωτικά αξιώματα οπλαρχηγού και αρχηγού τω απένειμε, αλλά και εις τον κατάλογον τον τιμητικόν των παλαιών αγωνιστών τον κατέταξε και σύνταξιν τινα προς ηθικήν αμοιβήν τω εχορήγει. Αλλά και μετά την χορήγησιν εις τους χριστιανούς του δικαιώματος, όπως αναμειγνώσωνται εις τα της Διοικήσεως και εζητήθησαν πρόσωπα κατάλληλα προς φρούρησιν της Δημόσιας Τάξεως και ασφαλείας, εις τούτουν εστράφη η προσοχή των αρμοδίων διά το διαμέρισμα του Μυλοποτάμου ώστε διωρίσθη Σταθμάρχης με τον βαθμόν του ενωματάρχου ή τσαούση εις την Τουρκικήν, εξ ου τον επώνυμον ν’ ακούηται «ο Τσαούσης». Εις γάμον ήλθεν μετά συζύγου εναρέτου, πολλών προτερημάτων πεπροικισμένης και απέκτησαν πέντε υιούς».
ΑΡΧΕΙΟ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΠΑΤΡΙΔΑ