Γεννήθηκε στα 1788 στον Άγιο Μάμαντα, αλλά είχε εγκατασταθεί στα Αγγελιανά Από τα παιδικά του χρόνια βίωνε την πιο σκληρή εποχή δουλείας, γιατί αν και είχαν περάσει 18 χρόνια από τα Ορλωφικά , οι Τούρκοι δεν είχαν χορτάσει εκδίκηση Η ζωή των ανθρώπων ήταν μια κόλαση Κανένας δεν ήξερε τι ταπείνωση τον περίμενε αν τύχαινε να συναντηθεί με κάποιον αγά. Αρκετοί χριστιανοί έπαιρναν ένα χαρτάκι, όπου ο αποστολέας είχε κρύψει λίγη πυρίτιδα, για να διασκεδάσει με την αγωνία του παραλήπτη, που ελάμβανε έτσι μήνυμα θανάτου Αδίστακτοι γενίτσαροι αιμοχαρείς ήταν κράτος εν κράτει Αυτοί προκαλούσαν τις μεγαλύτερες συμφορές και οι επικεφαλής τους καθιέρωσαν εκείνες τις βεγγέρες της ντροπής, που έφερναν στο χείλος της απελπισίας κάθε σεμνό νοικοκύρη και οικογενειάρχη Μέχρι να επιβάλει την τάξη ,όσο γινόταν βέβαια, ο Οσμάν Πασάς ο επονομαζόμενος «Πνιγάρης» πέρασε απερίγραπτα δεινά ο λαός μας
Αυτές οι συνθήκες έκαναν να ξεχειλίζει η οργή και στην ψυχή του Κυριάκου , που είχε γίνει στο μεταξύ, ένας πανέμορφος άνδρας Ψηλός ,ευθυτενής, πραγματικός λεβέντης Ο ιστορικός Ψιλλάκης, που φαίνεται πως τον γνώριζε κάνει λόγο για άνδρα με γιγάντιο παράστημα και αιάντιο βάδισμα «επί ανδρική καλλονή και αναδρομή σώματος διακρινόμενος» όπως αναφέρει χαρακτηριστικά
Σε ηλικία 34 χρόνων ο Κυριάκος , πήρε τα όπλα και ρίχτηκε στον αγώνα εναντίον των Τούρκων Κι ήταν φυσικό οι πρώτοι του στόχοι να είναι γενίτσαροι Επικεφαλής λοιπόν ομάδας Μυλοποταμιτών, σκότωσε το φοβερό γενίτσαρο Σκοτούλιο ,τον Τρικέφαλο ,επίσης τρομερό γενίτσαρο από το Καβούσι και άλλους που δεν ξέρουμε για ποιους ακριβώς πρόκειται
Απρίλη του 1822, ο Κυριάκος Σγουρός έχοντας την αρχηγία του Μυλοποτάμου και αγαστή συνεργασία με άλλους αγωνιστές οπλαρχηγούς, όπως οι αδελφοί Μελιδόνη, οι αδελφοί Χαμαλάκηδες,ο Αντώνης Καλλέργης,ο Βασίλειος Αγιομαμίτης , ο Μιχαήλ Μελίτακας ο Ιωάννης Παλμέτης ,ενώνοντας τις δυνάμεις του με τις ομάδες του Χουρδοθεόδωρου και του Μαυροθαλασσίτη, εισβάλουν στο Μυλοπόταμο και αιφνιδιάζουν τους Τούρκους που άλλοι τράβηξαν στο Ηράκλειο και άλλοι στο Ρέθυμνο για να σωθούν
Τότε ο Αχμέτ Κυρίμογλου επιδιώκει να καταπνίξει την επανάσταση των Μυλοποταμιτών καταλαμβάνοντας νύχτα , τον πύργο του στην Επισκοπή Μυλοποτάμου Ανατρέπει όμως τα σχέδιά του ο Κυριάκος Σγουρός που πολιόρκησε τον Πύργο ζητώντας την παράδοση των πολιορκουμένων. Oι Tούρκοι αντιστάθηκαν και περίμεναν ενίσχυση.
Ο Σγουρός με τους άνδρες του δεν τους άφηναν σε ησυχία Αποσυρόμενοι μάλιστα εδώ στον Άγιο Μάμαντα έκαναν συνεχείς εφόδους κλονίζοντας το ηθικό των Τούρκων
Στο μεταξύ ο ισχυρός Mπαιρακαγασής της οικογενείας των Λαδαογλούδων με 300 Tουρκοκρητικούς έσπευσε να βοηθήσει. Oι αρχηγοί Σταύρος Ξετρύπης ,Σταύρος Nιώτης και Bασίλειος Σμπώκος μαζί με άλλους Aνωγειανούς του ανακόπτουν την ορμή στον Σκλαβόκαμπο και του προξενούν τεράστιες απώλειες αν και οι αγωνιστές στερούμενοι όπλων μάχονταν με χαχαλόβεργες και σφενδόνες Η περιφανής νίκη τους όμως τους χάρισε σημαντικό οπλισμό που λαφυραγώγησαν πανευτυχείς
Η επιμονή ωστόσο των έγκλειστων στον Πύργο της Επισκοπής φέρνει τον Κυριάκο Σγουρό στα όριά του
Οι επιθέσεις γίνονται πιο ορμητικές με τις κραυγές των αγωνιστών να σκίζουν τον αέρα «Δεν είναι οι άνθρωποι κτήνη να τους σφάζετε μωρέ ως εκάματε έως τώρα Εμάθετε βέβαια και για τη μάχη στο Σκλαβόκαμπο Εδώ είναι το τουφέκι σας και τουφέκι μας»
Οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να παραδοθούν, αλλά στη συνέχεια κάποιοι συνέχισαν να προβάλουν αντίσταση Τότε ο Κυριάκος Σγουρός με τους οπλαρχηγούς Aντώνη Λαγγιανό, Bασίλειο Mαθιουδάκη και Aντώνη Kαλλέργη έσφαξαν τους πολιορκημένους στον Πύργο εκτός από τους Kυρομογλούδες.
Και φθάνουμε στον Οκτώβρη του 1823 όταν 350 γυναικόπαιδα κλείστηκαν στο Γεροντόσπηλιο στο Μελιδόνι για να σωθούν από τη θηριωδία του Χουσείν
Οι αγωνιστές δεν μπορούσαν βέβαια να προσφέρουν τη βοήθεια που θα ήθελαν αφού μετά την καταστρεπτική μάχη στις Αμουργέλες, είχαν εντελώς αποσυντονιστεί Σ’ αυτή τη χαώδη κατάσταση παρεμβαίνει και πάλι ο Σγουρός με τους άνδρες του Αντώνη Λαγκιανού Τσερβάκη και μερικούς Ανωγειανούς καταφέροντας αποτελεσματικά χτυπήματα στους Τούρκους άλλοτε στη Βλυχάδα και στην Αγυιά κι άλλοτε στον Αγιο Μάμαντα και στις Μαργαρίτες Στον Άγιο Μάμαντα ιδιαίτερα έκαναν θραύση οι φοβεροί Μυλοποταμίτες πολεμιστές Λαγκιανός, Μαρούλης, Χαμαλάκης, ο εύστροφος και ατρόμητος Αγιομαμίτης και ο γίγαντας Κυριάκος Σγουρός Έμεινε στην ιστορία το κατόρθωμα του τελευταίου, να αποκλειστεί ολομόναχος σε έναν αλευρόμυλο δημιουργώντας οχυρώματα με σακιά γεμάτα αλεύρι Εκεί παρέσυρε αρκετούς Τούρκους ως το μύλο, όπου αποδεκατίστηκαν από τον ήρωα που βγήκε νικητής με το σπαθί στο χέρι
Όταν αυτά αναγράφονται από έναν σπουδαίο ιστορικό ,όπως ήταν ο Βασίλειος Ψιλλάκης, πως τολμούν κάποιοι στο διαδίκτυο να αναφέρουν ότι ο Σγουρός με άλλους οπλαρχηγούς κατέφυγε στο Τολό;
Μπορεί ο ίδιος με τους συναγωνιστές του να μην κατάφερε να ανακόψει την πορεία του εμπειρότατου Χουσείν ,αλλά δεν λιποτάκτησε Προσπάθησε να βλάψει όσο μπορούσε περισσότερο τον εχθρό Και τα κατάφερε με ανδραγαθήματα όπως αυτό στον αλευρόμυλο που περιγράψαμε πριν από λίγο
Το 1825 βρίσκει τον Κυριάκο Σγουρό στις επάλξεις να συμμετέχει στον δεύτερο κλεφτοπόλεμο με τους Παλμέτη , Ξετρύπη, Αγιοαμμίτη , Χαμαλάκηδες, Μελίτακα Αντώνη Καλλέργη και άλλους επιτήδειους ενεδρευτές
Ο αγώνας γα το Σγουρό , συνεχίζεται και το 1826 όταν δημιουργούνται οι ομάδες των «Καλησπέριδων» Ονομάστηκαν έτσι επειδή εμφανίζονταν ξαφνικά περίπου στη δύση του ήλιου και έκαναν στον εχθρό όσο μεγαλύτερη ζημιά μπορούσαν Ιδιαίτερα παρέμβαιναν όπου υπέφεραν οικογένειες και τιμωρούσαν αυτούς που τους έκαναν κακό
Κι ερχόμαστε στο τέλος του πολέμου με το πρωτόκολλο του Λονδίνου να αφήνει την Κρήτη στη ίδια σκλαβιά ήταν στα 1830 Τότε ο Σγουρός με τους Νώτη, Ξετρύπη, Τσουδερό και πολλούς άλλους καταφεύγει στο Τολό Τιμάται από την πολιτεία με το βαθμό του Ταγματάρχη Βασιλικής Φάλαγγας(λοχαγό αναφέρει ο Ψιλλάκης) Όπως και νάχει όμως με τους βαθμούς δεν μπορούσε να ζήσει ένας οικογενειάρχης
Το περίεργο είναι ότι αυτοί οι μπαρουτοκαπνισμένοι αγωνιστές για τη λευτεριά βρέθηκαν σε ένα ξένο περιβάλλον που μπορεί χάρις στο έντονο κρητικό στοιχείο η περιοχή να ονομάστηκε αργότερα δήμος Μινώα, αλλά οι κάτοικοι δεν είχαν καμιά ευκαιρία για καλύτερη ζωή Η γη που τους δόθηκε ήταν άγονη γαυτό το Τολό εξελίχθηκε σε ψαροχώρι
Ο Κυριάκος έχει τώρα να αντιμετωπίσει έναν άλλο εχθρό ,που είναι η απόλυτη φτώχια Συνεχίζει όμως τον αγώνα για επιβίωση νιώθοντας πάντα έντονη νοσταλγία για τον τόπο του
Και φθάνουμε στην επανάσταση του 1841, που προκάλεσε ο εμπαιγμός της Κρήτης στην πολιτική σκακιέρα Ο Σγουρός επιστρέφει στο νησί με πολλούς άλλους οπλαρχηγούς να πολεμήσει Ήταν όμως ένα ακόμα χαμένο παιγνίδι για τους Κρήτες
Και ο Κυριάκος Σγουρός βρέθηκε πάλι στο μηδέν, αναγκασμένος να αναζητήσει καλύτερη τύχη μακριά από την Κρήτη
Σε μια περίοδο, που έχει χάσει πια κάθε ελπίδα, έρχεται ,ως από μηχανής θεός, ο μεγάλος επίσης αγωνιστής Ιωάννης Γ Σακόρραφος που ήταν αστυνομικός διευθυντής στην Ερμούπολη Παίρνει κοντά του το Σγουρό και τον διορίζει στην δημοτική αστυνομία
Σύμφωνα με τις πηγές ο Kυριάκος Σγουρός, σκοτώθηκε στη Σύρο από κάποιον Kύπριο, αλλά δεν αναφέρονται επακριβώς τα αίτια της δολοφονίας. Εικάζεται ότι πρόκειται για συμπλοκή όπου ο Σγουρός έπεσε πάνω στο καθήκον προσπαθώντας να επιβάλλει την τάξη
Η έρευνα συνεχίζεται γιατί η δολοφονία αυτή δημιουργεί πολλά ερωτηματικά Το μόνο που ξέρουμε μέχρι στιγμής είναι ότι το θάνατο του Σγουρού εκδικήθηκε κάποιος Φραγκιαδάκης Ιωσήφ ή Φραγκιαδοσήφης σκοτώνοντας το δολοφόνο του Αυτό συνέβη λίγο πριν την έναρξη της επανάστασης του 1866.
Τη λαμπρή πορεία του Σγουρού ακολούθησαν οι γιοί του Ιωάννης , Νικόλαος , Γεώργιος και Αβραάμ Ο πρώτος μάλιστα ο Ιωάννης έγινε και αρχηγός της επαρχίας Μυλοποτάμου, πλήν της περιοχής των Ανωγείων Γιαυτούς όμως θα ακολουθήσουν άλλες ειδικές εκδηλώσεις στο πλαίσιο του προγράμματος ,που συνεχίζει το ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΘΥΜΝΟ, για την ανάδειξη του ορεινού Μυλοπόταμου και των αγωνιστών του σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες ,με τη συνεργασία των Ιστορικών Αρχείων Ναυπλίου , Ερμούπολης Σύρου και φυσικά με την ακούραστη συμμετοχή του κ Μιχάλη Σαρρή