Του Στέργιου Σπανάκη και της ομάδας ΚΡΗΤΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Μυλοποτάμου που κατοικείται σήμερα από 120 περίπου άτομα. Η προέλευση της ονομασίας του χωριού είναι άγνωστη. Η παράδοση αναφέρει ότι πρώτος κάτοικος του χωριού υπήρξε ένας Τούρκος μουλά – πασάς, που ήταν και ο αφέντης της περιοχής. Έφυγε όμως από δω, μετά την επανάσταση του 1866 και εγκαταστάθηκε στο Ρέθυμνο. Πριν φύγει, πούλησε τα κτήματά του στους κατοίκους του Μυλοποτάμου, Χαλκιαδάκη και Μαθιουδάκη, που ήταν και οι πρώτοι Έλληνες κάτοικοι του χωριού.
Οι κάτοικοι των Καλανδερών, κατά τη Γερμανική Κατοχή αντιστάθηκαν γενναία στους κατακτητές, χύνοντας αρκετό αίμα στο βωμό της ελευθερίας.
Στο χωριό υπάρχουν οι εκκλησίες της Αγίας Παρασκευής, από την οποία πήρε και το όνομά της η σπηλιά που βρίσκεται εκεί κοντά, του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, της Αγίας Μαρίνας και του Τίμιου Σταυρού.
