Ο Ασυμβίβαστος Αγωνιστής και ο Ευπατρίδης της Κοινωνικής Προσφοράς
Υπάρχουν μορφές στην ιστορία των τοπικών κοινωνιών που δεν περιορίζονται στα στενά όρια της επαγγελματικής τους ιδιότητας, αλλά μετατρέπονται σε ζωντανούς θεσμούς, πνευματικούς φάρους και αρχιτέκτονες της συλλογικής μοίρας του τόπου τους. Για το Ρέθυμνο και την Κρήτη ολόκληρη, ο Γιώργης Θ. Αγγελιδάκης (1920–2018) δεν υπήρξε απλώς ένας επιφανής επιστήμονας ή ένας τυπικός παράγοντας των κοινών· ήταν, με όλη τη σημασία της λέξης, «ο Γιατρός». Μια εμβληματική, πολυβραβευμένη και βαθιά επιδραστική φυσιογνωμία, που το όνομά της ταυτίστηκε απόλυτα με την ανιδιοτέλεια, την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δημοκρατική εγρήγορση και το ασυμβίβαστο κρητικό πείσμα.
Η ζωή του, η οποία εκτάθηκε σε σχεδόν έναν αιώνα γεμάτο ιστορικές ανατροπές, αποτέλεσε έναν διαρκή στίβο προσφοράς. Από τα χαρακώματα της Εθνικής Αντίστασης κατά των Ναζί και τα θρανία της υπό κατοχή Ιατρικής Σχολής, μέχρι τα πολιτικά παρασκήνια της Μεταπολίτευσης και τις «αντάρτικες» διεκδικήσεις για τις υποδομές υγείας και παιδείας του Ρεθύμνου, ο Αγγελιδάκης κινήθηκε πάντα με γνώμονα ένα δικό του, αυτόνομο ηθικό σύστημα. Το παρόν εκτεταμένο αφιέρωμα επιχειρεί να φωτίσει κάθε πτυχή της ζωής, της δράσης, των ιστορικών γνωριμιών και της ανεκτίμητης κληρονομιάς που άφησε πίσω του.
1. Τα Πρώτα Χρόνια, η Κατοχή και οι Ιατρικές Σπουδές
Η Γέννηση στο Προπολεμικό Ρέθυμνο
Ο Γιώργης Αγγελιδάκης γεννήθηκε στο Ρέθυμνο το 1920, σε μια εποχή που η Κρήτη προσπαθούσε ακόμη να επουλώσει τις πληγές των απελευθερωτικών αγώνων και να ενταχθεί πλήρως στους ρυθμούς του ελληνικού κράτους. Μεγαλώνοντας μέσα σε ένα περιβάλλον έντονα επηρεασμένο από τις αρχές του βενιζελισμού, της δημοκρατίας και της κοινωνικής αλληλεγγύης, έδειξε από νωρίς μια έφεση προς τα γράμματα και την ανθρωπιστική επιστήμη. Η προπολεμική πόλη του Ρεθύμνου, με την ιδιαίτερη πνευματική της ατμόσφαιρα, τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική και τις στενές κοινωνικές σχέσεις, σφυρηλάτησε τον χαρακτήρα του και του εμφύτευσε μια βαθιά, ισόβια αγάπη για τον γενέθλιο τόπο.
Οι Σπουδές στην Αθήνα υπό το Βάρος του Πολέμου
Το 1938, ο νεαρός Αγγελιδάκης πέτυχε την εισαγωγή του στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η φοιτητική του ζωή, ωστόσο, έμελλε να διακοπεί βίαια. Το 1940 η Ελλάδα εισέρχεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και λίγο αργότερα η χώρα παραδίδεται στις δυνάμεις του Άξονα. Τα χρόνια της Κατοχής στην Αθήνα ήταν χρόνια λιμού, τρομοκρατίας και καθημερινού θανάτου.
Μέσα σε αυτό το αποκαλυπτικό σκηνικό, ο Αγγελιδάκης επέδειξε μια σπάνια ψυχική ανθεκτικότητα. Παρά τις δραματικές ελλείψεις σε βασικά αγαθά, την πείνα και τον διαρκή φόβο των συλλήψεων, συνέχισε να παρακολουθεί τα μαθήματά του, να μελετά κάτω από αντίξοες συνθήκες και να ασκείται στα νοσοκομεία της πρωτεύουσας, βλέποντας από πρώτο χέρι τον ανθρώπινο πόνο. Κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του και να λάβει το πτυχίο του, έχοντας πλέον διαμορφώσει μια ακλόνητη πεποίθηση: ότι η ιατρική δεν είναι ένα επάγγελμα βιοπορισμού, αλλά ένα ιερό λειτούργημα στην υπηρεσία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
2. Η Φλόγα της Εθνικής Αντίστασης
Όταν η πατρίδα βρέθηκε υπό ξένη μπότα, ο Γιώργης Αγγελιδάκης δεν επέλεξε την ασφάλεια του ουδέτερου παρατηρητή ή την απομόνωση του ακαδημαϊκού εργαστηρίου. Ως ανήσυχο και δημοκρατικό πνεύμα, εντάχθηκε αμέσως στην Εθνική Αντίσταση, συμμετέχοντας ενεργά στο αντιστασιακό κίνημα της εποχής.
Η δράση του είχε διπλό χαρακτήρα:
- Ιατρική Περίθαλψη στα Κρυφά: Χρησιμοποιώντας την ιδιότητά του ως φοιτητή και μετέπειτα νέου γιατρού, προσέφερε κρίσιμες ιατρικές υπηρεσίες σε τραυματισμένους αγωνιστές, καταδιωκόμενους πολίτες και μέλη των αντιστασιακών δικτύων. Η παροχή ιατρικής φροντίδας σε αντάρτες αποτελούσε έγκλημα που τιμωρούνταν από τις δυνάμεις κατοχής με άμεσο τουφεκισμό, γεγονός που σημαίνει ότι ο Αγγελιδάκης ρίσκαρε τη ζωή του καθημερινά.
- Οργάνωση και Δίκτυα: Συμμετείχε στις παράνομες οργανώσεις που κρατούσαν ζωντανή τη φλόγα της ελευθερίας στις γειτονιές της Αθήνας και αργότερα στην Κρήτη, μεταφέροντας μηνύματα, βοηθώντας στην επιμελητεία και στηρίζοντας το ηθικό των συμπολιτών του.
Η περίοδος της Αντίστασης υπήρξε το μεγάλο σχολείο της ζωής του. Εκεί σφυρηλατήθηκε ο ασυμβίβαστος χαρακτήρας του, η ικανότητά του να μην λυγίζει μπροστά στην εξουσία και η ακλόνητη πίστη του ότι το δίκαιο κερδίζεται με αγώνες και προσωπικό κόστος. Οι εμπειρίες αυτές τον συνόδευσαν σε ολόκληρη τη μετέπειτα πορεία του, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε τις κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις της ειρηνικής περιόδου.
3. Η Επιστροφή στο Ρέθυμνο: Ίδρυση της Πρώτης Ιδιωτικής Κλινικής
Μετά την απελευθέρωση και το τέλος των πολεμικών περιπετειών, ο Γιώργης Αγγελιδάκης πήρε μια συνειδητή απόφαση που καθόρισε το μέλλον του: απέρριψε τις ευκαιρίες για μια λαμπρή καριέρα στα μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας ή του εξωτερικού και επέστρεψε στο αγαπημένο του Ρέθυμνο.
Η κατάσταση που συνάντησε στον νομό ήταν αποκαρδιωτική. Οι δημόσιες δομές υγείας ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτες, τα μέσα μεταφοράς πρωτόγονα και οι κάτοικοι της υπαίθρου στερούνταν ακόμη και την πιο βασική ιατρική περίθαλψη. Μέσα σε αυτό το κενό, ο Αγγελιδάκης προχώρησε σε ένα πρωτοποριακό βήμα: ίδρυσε την πρώτη οργανωμένη ιδιωτική κλινική στο Ρέθυμνο.
Η κλινική αυτή δεν λειτούργησε ως μια τυπική κερδοσκοπική επιχείρηση. Αντίθετα, μετατράπηκε σε ένα καταφύγιο για τον πάσχοντα άνθρωπο. Ο Αγγελιδάκης καθιέρωσε μια βαθιά ανθρωπιστική προσέγγιση:
- Περίθαλψη Απόρων: Κανένας ασθενής δεν αποπαράχθηκε ποτέ επειδή δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει. Ο «Γιατρός» νοσήλευε, χειρουργούσε και παρείχε φάρμακα εντελώς δωρεάν σε άπορους πολίτες, αγρότες και φτωχές οικογένειες του νομού.
- Ιατρική της Υπαίθρου: Πολλές φορές, όταν οι ασθενείς στα απομακρυσμένα χωριά του Ψηλορείτη ή των Σφακίων δεν μπορούσαν να μετακινηθούν, ο ίδιος ταξίδευε κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες, μέσα από κακοτράχαλους δρόμους, για να προσφέρει βοήθεια.
Για δεκαετίες, η κλινική του Αγγελιδάκη ήταν το σημείο αναφοράς για την υγεία στο Ρέθυμνο, και η προσωπική του προσφορά θεμελίωσε μια βαθιά σχέση εμπιστοσύνης και λατρείας ανάμεσα στον ίδιο και την τοπική κοινωνία.
4. Η Σχέση με τα Γράμματα και τον Πολιτισμό
Ένα από τα στοιχεία που καθιστούσαν τον Γιώργη Αγγελιδάκη μια ξεχωριστή προσωπικότητα ήταν το γεγονός ότι η επιστημονική του ιδιότητα δεν τον εμπόδισε να είναι ένας βαθύτατα καλλιεργημένος, πνευματικός άνθρωπος. Είχε μια ευρεία, κλασική παιδεία και έβλεπε τον πολιτισμό ως το απαραίτητο συμπλήρωμα της κοινωνικής προόδου.
Η Αδελφική Φιλία με τον Παντελή Πρεβελάκη
Κεντρικό κεφάλαιο στην πνευματική ζωή του Αγγελιδάκη αποτέλεσε η στενή, επιστήθια φιλία του με τον σπουδαίο Ρεθεμνιώτη συγγραφέα, λογοτέχνη και ποιητή Παντελή Πρεβελάκη. Η σχέση αυτή είχε βαθιές ρίζες, καθώς ο αδελφός του γιατρού υπήρξε συμμαθητής και στενός φίλος του Πρεβελάκη από τα νεανικά τους χρόνια.
Ο Γιώργης Αγγελιδάκης είχε την τύχη να παρακολουθήσει από κοντά την πνευματική εξέλιξη, τις αγωνίες και το δημιουργικό ξεδίπλωμα του μεγάλου Κρητικού δημιουργού. Οι δυο τους περνούσαν ώρες συζητώντας για τη λογοτεχνία, την ιστορία, τη μοίρα της Ελλάδας και την ιδιαίτερη ταυτότητα του Ρεθύμνου, το οποίο ο Πρεβελάκης απαθανάτισε στα έργα του (όπως στο «Χρονικό μιας Πολιτείας»). Μετά τον θάνατο του συγγραφέα, ο Αγγελιδάκης λειτούργησε ως ένας από τους σημαντικότερους θεματοφύλακες της μνήμης του, αφήνοντας πίσω του πολύτιμες ιστορικές μαρτυρίες, ανέκδοτες ιστορίες και αναλύσεις για την προσωπικότητα του φίλου του.
Φύλακας της Τοπικής Ιστορίας
Ο Αγγελιδάκης δεν περιορίστηκε στη σχέση του με τον Πρεβελάκη. Ήταν ενεργό μέλος της πνευματικής ζωής του Ρεθύμνου, στηρίζοντας εκδόσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και προσπάθειες για τη διάσωση της ιστορικής μνήμης. Για πολλά χρόνια, υπήρξε τακτικός συνεργάτης και αρθρογράφος της ιστορικής τοπικής εφημερίδας Ρεθεμνιώτικα Νέα. Μέσα από τα κείμενά του, με ένα ύφος γλαφυρό, ακριβές και γεμάτο σοφία, κατέγραφε τα ήθη, τα έθιμα, τις προσωπικότητες του παλιού Ρεθύμνου και τα γεγονότα της Εθνικής Αντίστασης, προσφέροντας στις επόμενες γενιές μια πολύτιμη πηγή ιστορικής αυτογνωσίας.
5. Η Πολιτική Διαδρομή: Πολιτικοποιημένος, Ασυμβίβαστος και Ανεξάρτητος
Η σχέση του Γιώργη Θ. Αγγελιδάκη με την πολιτική αποτελεί ένα πραγματικό υπόδειγμα πολιτικού ήθους, το οποίο έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις παθογένειες του σύγχρονου πολιτικού συστήματος.
Η Ιδεολογική Ταυτότητα
Ο Αγγελιδάκης ήταν ένας άνθρωπος βαθιά πολιτικοποιημένος, αλλά απολύτως μη κομματικός. Είχε ξεκάθαρη ιδεολογική ταυτότητα, η οποία τοποθετούνταν στον προοδευτικό, δημοκρατικό και κεντροαριστερό χώρο. Πίστευε στις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας των ευκαιριών και της εθνικής ανεξαρτησίας, αξίες τις οποίες υπηρέτησε με συνέπεια από τα χρόνια της Αντίστασης. Ωστόσο, αρνήθηκε πεισματικά σε όλη του τη ζωή να εγκλωβιστεί σε κομματικούς μηχανισμούς, να υπακούσει σε τυφλές κομματικές πειθαρχίες ή να λειτουργήσει ως φερέφωνο οποιασδήποτε ηγεσίας. Η κριτική του σκέψη παρέμενε πάντα αυτόνομη, ακριβοδίκαιη και αυστηρή, τόσο προς τους αντιπάλους όσο και προς τους φίλους του.
Η Άρνηση των Αξιωμάτων
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της πολιτικής του διαδρομής είναι η συνειδητή αποχή του από την κεντρική πολιτική σκηνή. Παρά το γεγονός ότι διέθετε ένα τεράστιο κοινωνικό έρεισμα στο Ρέθυμνο —καθώς είχε θεραπεύσει και βοηθήσει χιλιάδες οικογένειες— και παρά τις στενές του σχέσεις με κορυφαίους πολιτικούς ηγέτες της χώρας, δεν έθεσε ποτέ υποψηφιότητα για βουλευτής και δεν επιδίωξε ποτέ να αναλάβει κυβερνητικά αξιώματα.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο βιογραφικό βιβλίο του Κώστα Μπλιάτκα, «Ο Γιατρός: Ζωή, έργο και όραμα του Γιώργη Αγγελιδάκη» (έκδοση της «Γραφοτεχνικής Κρήτης»), ο Αγγελιδάκης θεωρούσε ότι η προσφορά στον τόπο δεν απαιτεί καρέκλες και αξιώματα. Πίστευε ότι από τη θέση του μάχιμου γιατρού και του ενεργού πολίτη μπορούσε να προσφέρει πολύ περισσότερα και με μεγαλύτερη ελευθερία, χωρίς να κάνει τους συμβιβασμούς που επιβάλλει η επαγγελματική πολιτική. [1, 2]
6. Φιλίες και Συναναστροφές με Ιστορικά Πρόσωπα
Λόγω της ακτινοβολίας της προσωπικότητάς του, του ηθικού του αναστήματος και της κοινωνικής του θέσης, ο Γιώργης Αγγελιδάκης είχε την ευκαιρία να γνωρίσει, να συνομιλήσει και να συνδεθεί με μερικές από τις μεγαλύτερες μορφές της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα.
Η Ιστορική Γνωριμία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο
Ο Αγγελιδάκης ανήκε σε εκείνη την ελάχιστη, πλέον, γενιά ανθρώπων που είχαν ζωντανή ανάμνηση από τον κορυφαίο Έλληνα πολιτικό, τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Σε νεαρή ηλικία, ως μικρός μαθητής στο Ρέθυμνο, είχε την τύχη να δει από κοντά τον Εθνάρχη κατά τη διάρκεια μιας από τις ιστορικές επισκέψεις του στην Κρήτη. Η εικόνα αυτή και το δέος που προκαλούσε ο Βενιζέλος στον κρητικό λαό χαράχτηκαν βαθιά στη μνήμη του και αποτέλεσαν την πρώτη του επαφή με το μεγαλείο της πολιτικής ιστορίας.
Η Σχέση με τον Γεώργιο Παπανδρέου και τον Ευάγγελο Παπανούτσο
Κατά τη διάρκεια της μετέπειτα πορείας του, ο Αγγελιδάκης συνδέθηκε με την ηγεσία της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης του Κέντρου. Είχε προσωπική γνωριμία και συνομιλίες με τον Γεώργιο Παπανδρέου (τον «Γέρο της Δημοκρατίας»), εκτιμώντας το ρητορικό του χάρισμα και τους αγώνες του για τη δημοκρατία και την παιδεία. Παράλληλα, συνεργάστηκε και συνδέθηκε με τον σπουδαίο έλληνα φιλόλογο, φιλόσοφο και μεταρρυθμιστή της εκπαίδευσης Ευάγγελο Παπανούτσο, με τον οποίο μοιραζόταν το ίδιο όραμα για την ανάγκη πνευματικής αναγέννησης της ελληνικής επαρχίας. [1]
Στο Στενό Πυρήνα του Ανδρέα Παπανδρέου και η Ίδρυση του ΠΑΣΟΚ
Η πιο στενή, πολιτική και προσωπική σχέση του Αγγελιδάκη με την κεντρική πολιτική σκηνή υπήρξε αναμφίβολα αυτή με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ο Ρεθεμνιώτης γιατρός ανήκε στον ιστορικό, έμπιστο πυρήνα των ανθρώπων που πλαισίωσαν τον Ανδρέα κατά τη γέννηση της Μεταπολίτευσης.
- Η 3η Σεπτεμβρίου 1974: Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου συγκέντρωσε τους στενούς του συνεργάτες στο ξενοδοχείο «Κινγκ Τζορτζ» στην Αθήνα για να παρουσιάσει την ιστορική ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργης Αγγελιδάκης ήταν παρών, κατόπιν προσωπικής, τιμητικής πρόσκλησης του ίδιου του Ανδρέα. Ήταν ένας από τους περίπου 150 ανθρώπους που συνυπέγραψαν τη γέννηση του κινήματος.
- Η «Γέφυρα» στην Κρήτη: Στα πρώτα βήματα του ΠΑΣΟΚ, η Κρήτη ήταν μια περιοχή με βαθιές βενιζελικές, κεντρώες ρίζες, που αντιμετώπιζε αρχικά με επιφυλακτικότητα τον ριζοσπαστικό, σοσιαλιστικό λόγο του Ανδρέα. Ο Αγγελιδάκης λειτούργησε ως ο ιδανικός διαμεσολαβητής. Χρησιμοποιώντας το τεράστιο ηθικό του κύρος και τον σεβασμό που απολάμβανε από όλες τις πτέρυγες της τοπικής κοινωνίας, βοήθησε να χτιστεί η γέφυρα ανάμεσα στο παραδοσιακό Κέντρο και το νέο πολιτικό όραμα, συμβάλλοντας καθοριστικά στο να μετατραπεί η Κρήτη στο μεγάλο κάστρο της παράταξης.
- Μια Φιλία χωρίς Συναλλαγή: Παρά τη στενή αυτή σχέση και την ανοιχτή πόρτα που είχε στο Μέγαρο Μαξίμου κατά τα χρόνια της παντοδυναμίας του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Αγγελιδάκης δεν ζήτησε ποτέ τίποτα για τον εαυτό του. Δεν επεδίωξε προβολή, δεν ζήτησε προνόμια. Η επιρροή του χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά ως μοχλός πίεσης για την ικανοποίηση των μεγάλων αιτημάτων του ρεθεμνιώτικου λαού.
7. Τα Μεγάλα Επιτεύγματα: Νοσοκομείο και Πανεπιστήμιο
Το όνομα του Γιώργη Αγγελιδάκη είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τα δύο σημαντικότερα αναπτυξιακά και κοινωνικά επιτεύγματα στην ιστορία του σύγχρονου Ρεθύμνου: τη ριζική αναβάθμιση του Νοσοκομείου και την ίδρυση του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Η Θρυλική «Αντάρτικη» Επέκταση του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου
Η θητεία του Αγγελιδάκη ως Προέδρου και Διοικητή του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου πέρασε στη σφαίρα του μύθου λόγω του τρόπου με τον οποίο επέλεξε να αντιμετωπίσει την κρατική ανικανότητα.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, το υπάρχον κτίριο του νοσοκομείου (το οποίο είχε ανεγερθεί το 1987) αδυνατούσε πλέον να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του πληθυσμού. Οι ελλείψεις σε χώρους ήταν τραγικές, νέα τμήματα δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν και οι ασθενείς στοιβάζονταν σε ακατάλληλους θαλάμους. Ο Αγγελιδάκης απέστειλε δεκάδες υπομνήματα στο Υπουργείο Υγείας στην Αθήνα, ζητώντας την έγκριση κονδυλίων για την επέκταση των υποδομών. Η απάντηση της κρατικής γραφειοκρατίας ήταν η μόνιμη κωλυσιεργία και οι υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα.
Βλέποντας ότι η επίσημη, νόμιμη οδός οδηγούσε σε τέλμα, ο παλαιός αγωνιστής της Αντίστασης πήρε μια απόφαση που θα μπορούσε να του κοστίσει τη θέση του, ακόμη και την ελευθερία του: αποφάσισε να ξεκινήσει την κατασκευή της νέας πτέρυγας εντελώς παράνομα, χωρίς την έγκριση του Υπουργείου και χωρίς την έκδοση οικοδομικής άδειας!
Το σχέδιο υλοποιήθηκε ως εξής:
- Η Επιστράτευση των Δωρητών: Καθώς δεν υπήρχε κρατική χρηματοδότηση για ένα «παράνομο» έργο, ο Αγγελιδάκης στράφηκε στην επιχειρηματική ελίτ του Ρεθύμνου. Εκμεταλλευόμενος την απόλυτη εμπιστοσύνη που είχαν οι πάντες στο πρόσωπό του, έπεισε δύο κορυφαίους Ρεθεμνιώτες, τον Νίκο Δασκαλαντωνάκη (ιδρυτή του ξενοδοχειακού κολοσσού Grecotel) και τον Σήφη Βαρδινογιάννη, να προχωρήσουν σε μια τεράστια δωρεά χρημάτων. [1]
- Η Ανέγερση: Τα συνεργεία έπιασαν δουλειά στη δυτική πλευρά του νοσοκομείου. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, μια νέα πτέρυγα 4.000 τετραγωνικών μέτρων άρχισε να υψώνεται. Οι εργασίες προχώρησαν με ταχύτατους ρυθμούς, φτάνοντας μέχρι το στάδιο της τοιχοποιίας, προτού το κεντρικό κράτος προλάβει να αντιδράσει. [1]
- Το Τετελεσμένο Γεγονός και η Δικαίωση: Μπροστά στο θέαμα ενός σχεδόν έτοιμου κτιρίου, η Νομαρχία Ρεθύμνου αναγκάστηκε να παρέμβει για να βοηθήσει στην εκ των υστέρων νομιμοποίηση και την έκδοση της οικοδομικής άδειας. Η οριστική σφραγίδα της νίκης μπήκε κατά την επίσκεψη του τότε Πρωθυπουργού, Κώστα Σημίτη, στο Ρέθυμνο. Ο Πρωθυπουργός, αντικρίζοντας το κτίριο που είχε ανεγερθεί χάρη στο πείσμα και την ιδιωτική πρωτοβουλία της τοπικής κοινωνίας, εντυπωσιάστηκε και δεσμεύτηκε δημόσια ότι το κράτος θα αναλάβει την πλήρη χρηματοδότηση για την αποπεράτωση, τον εξοπλισμό και τη στελέχωσή του. [1]
Έτσι, το «αντάρτικο» του Αγγελιδάκη χάρισε στο Ρέθυμνο ένα σύγχρονο νοσοκομείο, αποδεικνύοντας ότι μερικές φορές η ανάγκη για την προστασία της ανθρώπινης ζωής υπερέχει των γραφειοκρατικών κανόνων.
Η Μάχη για το Πανεπιστήμιο Κρήτης
Η δεύτερη μεγάλη προσφορά του Αγγελιδάκη αφορούσε το μέλλον της νεολαίας και την πνευματική ταυτότητα της πόλης. Όταν αποφασίστηκε η ίδρυση του Πανεπιστημίου Κρήτης, ξέσπασε μια έντονη τοπικιστική διαμάχη ανάμεσα στους νομούς του νησιού για το πού θα εγκατασταθούν οι σχολές.
Ο Αγγελιδάκης, μαζί με άλλες φωτισμένες προσωπικότητες του Ρεθύμνου, μπήκε στην πρώτη γραμμή της διεκδίκησης. Αντιλήφθηκε αμέσως ότι η εγκατάσταση του Πανεπιστημίου θα αποτελούσε τη σημαντικότερη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική «ένεση» στην ιστορία της πόλης, μετατρέποντάς την από μια επαρχιακή κωμόπολη σε ένα διεθνές κέντρο γραμμάτων και τεχνών. [1]
Χρησιμοποιώντας τις γνωριμίες του, την πολιτική του επιρροή και το ηθικό του βάρος, άσκησε αφόρητες πιέσεις στις κυβερνήσεις της Αθήνας. Το αποτέλεσμα ήταν η μόνιμη εγκατάσταση των Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Σχολών του Πανεπιστημίου στην περιοχή του Γάλλου στο Ρέθυμνο. Η επιτυχία αυτή άλλαξε για πάντα τη μοίρα της πόλης, δικαιώνοντας πλήρως το όραμα του «Γιατρού».
8. Η Σοφία της Μακροζωίας και η Κληρονομιά ενός Ευπατρίδη
Το Μυστικό της Μακροζωίας
Ο Γιώργης Αγγελιδάκης έφυγε πλήρης ημερών, σε ηλικία 98 ετών, τον Δεκέμβριο του 2018. Μέχρι τις τελευταίες στιγμές της ζωής του, διατηρούσε μια εντυπωσιακή πνευματική διαύγεια, μια σπάνια ζωντάνια και ένα αστείρευτο ενδιαφέρον για τα κοινά. Όταν οι γύρω του τον ρωτούσαν για το «μυστικό» της μακροζωίας του, εκείνος δεν αναφερόταν σε ιατρικές συνταγές ή ειδικές δίαιτες. Πίστευε ότι ο άνθρωπος παραμένει ζωντανός και υγιής όσο έχει στόχους, όσο η σκέψη του είναι στραμμένη στο γενικό συμφέρον και όσο η ψυχή του γεμίζει από τη χαρά της προσφοράς προς τον συνάνθρωπο. Η καθαρή του συνείδηση, η απουσία κακίας ή υστεροβουλίας και η διαρκής πνευματική του εγρήγορση ήταν οι πραγματικοί πυλώνες της αιωνόβιας διαδρομής του.
Το Τέλος μιας Εποχής
Ο θάνατός του προκάλεσε βαθιά συγκίνηση σε ολόκληρη την Κρήτη. Στην κηδεία του συγκεντρώθηκε το σύνολο της τοπικής κοινωνίας, εκπρόσωποι των γραμμάτων, της επιστήμης και της πολιτικής, για να αποτίσουν τον ύστατο φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που τους είχε ευεργετήσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Τα αφιερώματα του Τύπου έκαναν λόγο για το «τέλος μιας ολόκληρης εποχής», της εποχής των μεγάλων ιδεολόγων, των ανιδιοτελών αγωνιστών και των ευπατρίδων της κοινωνικής προσφοράς.
Γιατί ο Αγγελιδάκης παραμένει Επίκαιρος;
Σήμερα, σε μια εποχή που η πολιτική ζωή συχνά χαρακτηρίζεται από κυνισμό, οι θεσμοί απαξιώνονται και η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται, η μορφή του Γιώργη Θ. Αγγελιδάκη παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ. Το παράδειγμά του μας διδάσκει ότι:
- Η επιστήμη αποκτά το πραγματικό της νόημα μόνο όταν τίθεται στην υπηρεσία του πάσχοντος ανθρώπου, χωρίς αποκλεισμούς και οικονομικά κριτήρια.
- Η πολιτική δεν είναι ένα μέσο για την απόκτηση αξιωμάτων, πλούτου και εφήμερης προβολής, αλλά ένα εργαλείο για τη βελτίωση της ζωής των πολιτών και την ανάπτυξη του τόπου.
- Το πείσμα και η προσήλωση σε ένα δίκαιο όραμα μπορούν να νικήσουν ακόμη και τον πιο δυσκίνητο κρατικό μηχανισμό. [1]
Ο Γιώργης Θ. Αγγελιδάκης δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας, όμως το πνεύμα του είναι ζωντανό. Βρίσκεται στους διαδρόμους του Νοσοκομείου Ρεθύμνου, στις αίθουσες διδασκαλίας του Πανεπιστημίου Κρήτης στον Γάλλο και στις σελίδες της ιστορίας του τόπου του. Παραμένει ένας αιώνιος φάρος ήθους, ένας αντάρτης της δημιουργίας, που υπενθυμίζει σε όλους μας ότι η μεγαλύτερη καταξίωση για έναν άνθρωπο είναι ο σεβασμός και η αγάπη που του επιστρέφει η ίδια η κοινωνία.