ΜΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΡΟΤΑΣΙΣ
Ένα συγκοινωνιακόν μέσον ευρέως διαδεδομένον
ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ Η ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΗ ΛΕΣΧΗ
Σχετικόν προς την σύνδεσιν δια φέρρυ-μπότ της Κρήτης μετά της Πελοποννήσου
είναι και το δημοσιευόμενον εν συνεχεία άρθρον του γνωστού δημοσιογράφου και
μελετητού κ. Ν. Καμπάνη…
Η ενδιαφέρουσαν πρότασις της Ελληνικής Περιηγητικής Λέσχης όπως συνδεθή δια
φέρρυ-μπώτ η Κρήτη με την Πελοπόννησο, δημιουργεί ένα γενικώτερον θέμα ανάγκης
χρησιμοποιήσεως του συγχρόνου αυτού συγκοινωνιακού μέσου τόσον δια την σύνδεσιν
εσωτερικών διαμερισμάτων της Ελλάδος όσο και δια την επικοινωνίαν με ωρισμένας
χώρας του εξωτερικού και συγκεκριμένως με την Αίγυπτον και την Τουρκίαν. (Η λέξις
φέρρυ-μπώτ έχει αποκτήσει τουλάχιστον εις τον τόπον μας, ευρυτέραν έννοιαν και
υποδηλοί ειδικής κατασκευής πλοία δυνάμενα να μεταφέρουν εις μακρυνάς αποστάσεως
επιβάτας, αυτοκίνητα και εμπορεύματα).
Το ένα σκέλος του θέματος, το οποίον αφορά την σύνδεσιν εσωτερικών
διαμερισμάτων της χώρας και εις την προκειμένην περίπτωσιν της Κρήτης μετά της
Πελοποννήσου, αντιμετωπίσθη διά πρώτην φοράν κατά το συνελθόν προσφάτως εις
Ηράκλειον Κρήτης Γ. Πανελλαδικόν Συνέδριον των τμημάτων της Περιηγητικής Λέσχης.
Κατά την διάρκειαν των εργασιών του Συνεδρίου, εις το οποίον έλαβον επίσης μέρος
πολλοί παράγοντες της νήσου, διεπιστώθη η οπωσδήποτε περιωρισμένη τουριστική
κίνησις της Κρήτης και εξητάσθησαν διάφοροι τρόποι δια την εκεί προσέλκυσιν όσο το
δυνατόν μεγαλυτέρου αριθμού Ελλήνων και ξένων περιηγητών. Υπεδείχθησαν διάφοροι
λύσεις δια την τουριστικήν αξιοποίησιν της νήσου: η κατασκευή δρόμων, η ανέγερσις
συγχρονισμένων ξενοδοχείων και τουριστικών περιπτέρων, η δημιουργία λαϊκής πλαζ
ομοίας με εκείνην της Βουλιαγμένης, η επισκευή του θεωρουμένου μοναδικού εις την
Ανατολικήν Μεσόγειον Ενετικού φρουρίου Ηρακλείου καθώς και η διοργάνωσις διαφόρων
εκδηλώσεων εθνικού, ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου (ήδη δια το 1960 τα
τμήματα Κρήτης της Περιηγητικής έχουν προγραμματίσει την διοργάνωσιν εορτών του
Αρκαδίου, του κρασιού και του καρναβάλου, καθώς και αναπαράστασιν Μεσαιωνικών
εκδηλώσεων). Κυρίως όμως, υπεγραμίσθη από όλους τους λαβόντας μέρος εις τας
εργασίας του Συνεδρίου η ανάγκη της δρομολογήσεως φέρρυ-μπώτ μετά της
Πελοποννήσου και ανεπτύχθησαν αι πολλαπλαί ωφέλειαι που θα προκύψουν από μίαν
τοιαύτην ενέργειαν. Ωφέλειαι όχι μόνον δια την αύξησιν της τουριστικής κινήσεως αλλά και
δια την ευκολωτέραν μεταφοράν των Κρητικών προϊόντων.
Ας ρίξωμε μια ματιά και εις τας δύο περιπτώσεις. Οι Έλληνες και ξένοι περιηγηταί
που θα επισκέπτωνται τας αρχαιότητας της Πελοποννήσου θα δύνανται πλέον με μεγάλην
ευκολίαν να μεταβούν και εις την Κρήτην, δεδομένου ότι η διαδρομή του φέρρυ-μπώτ από
Γυθείου μέχρις Χανίων δεν θα υπερβαίνη το εξάωρον. Διά τους επισκέπτας της Επιδαύρου,
της Ολυμπίας και των άλλων αρχαιολογικών χώρων της Πελοποννήσου, θα παρουσιάζεται
μία πρώτης τάξεως ευκαιρία επισκέψεως της νήσου, όπου εγεννήθη ο Κρητικός πολιτισμός
και είναι βέβαιον ότι πολλοί θα επωφελούνται αυτής της ευκαιρίας. Ας μη λησμονούμε εξ
άλλου ότι η Κρήτη με το πλέον εύκρατον κλίμα της, προσφέρεται ιδιαιτέρως και δια την
δημιουργίαν χειμερινού τουρισμού, τον οποίον αρχίζουν συστηματικώς να «καλλιεργούν»
άλλαι χώραι της περιοχής μας όπως η Γιουγκοσλαβία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ.
Αυτομάτως, όμως, με την αύξησιν του αριθμού των επισκεπτών της Κρήτης, θα αυξηθή
σημαντικά, δια της διελεύσεως των περιηγητών, και η τουριστική κίνησις των νοτίων
τμημάτων της Πελοποννήσου και ιδιαιτέρως της περιοχής του Γυθείου, όπου θα
προσεγγίζη το φέρρυ-μπώτ. Υπάρχουν όμως και τα οφέλη που θα προκύψουν από την
ευκολοτέραν μεταφοράν των Κρητικών προϊόντων, εφ’ όσον πραγματοποιηθή αυτή η
σύνδεσις. Ας πάρουμε ένα πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα λεμόνια του Πόρου
μετεφέροντο πρώτα με καΐκια εις τον Πειραιά, παρέμεναν εκεί αρκετές ημέρες και μετά
εφορτώνοντο σε αυτοκίνητα για να μεταφερθούν εις το εξωτερικόν. Εννοείται ότι όλη αυτή
η διαδικασία επεβάρυνε το κόστος κι εμείωνε το κέρδος των παραγωγών. Αφ’ ότου όμως
επιδιορθωθή ο δρόμος Ναυπλίου-Γαλατά- έναντι του Πόρου- τα λεμόνια φορτώνονται
πλέον σε αυτοκίνητα – ψυγεία και μεταφέρονται κατ’ ευθείαν εις την Ευρώπην. Το ίδιο
προβλέπεται να γίνη και με τα Κρητικά προϊόντα, τα οποία τώρα επιβαρύνονται δια
μεγαλυτέρου κόστους μεταφοράς.
Αυτήν την στιγμήν βέβαια ο σπόρος ερρίφθη, η ιδέα της δρομολογήσεως φέρρυ-
μπώτ μεταξύ Κρήτης – Πελοποννήσου καλλιεργείται κι ελπίζεται να μεταφρασθή εις μίαν
ωραίαν πραγματικότητα. Δεν αρκεί όμως αυτό. Οι έχοντες υπ’ όψιν τα φυσικά
πλεονεκτήματα της χώρας μας προχωρούν ακόμη περισσότερο και ρίπτουν μίαν ακόμη
ιδέαν: Διατί να μη επωφεληθή η Ελλάς των πλεονεκτημάτων της γεωγραφικής της θέσεως
κατά την ειρηνικήν περίοδον; Με άλλα λόγια διατί να μη αναπτυχθή και αξιοποιηθή
τουριστικώς έτσι ώστε να αποτελέση το κέντρον διελεύσεως των περιηγητών προς τας
τρεις ηπείρους Ευρώπην, Ασίαν και Αφρικήν. Το σχέδιο που υπάρχει είναι απλό: προβλέπει
την δια φέρρυ-μπώτ πάλι σύνδεσιν της Κρήτης με την Αίγυπτον καθώς και δια του ιδίου
μέσου σύνδεσιν της Τουρκίας με ωρισμένα Αιγαιοπελαγίτικα νησιά. Μεγαλόπνοο βέβαια
σχέδιο το οποίον όμως αρχίζει ήδη να συγκινή τους αρμοδίους. Η πραγματικότης έχει ως
εξής: από τον προσεχή Ιούνιον, ως γνωστόν, θα δρομολογηθή το ναυπηγούμενον εισέτι
φέρρυ-μπώτ «Εγνατία», το οποίον θα συνδέση το Μπρίντιζι της Ιταλίας με την Κέρκυραν,
την Ηγουμενίτσαν και τας Πάτρας. Όπως προβλέπεται δια του συγκοινωνιακού αυτού
μέσου το προς την Ελλάδα τουριστικόν ρεύμα θα αυξηθή σημαντικώς. Οι κάτοχοι
αυτοκινήτων και άλλων μεταφορικών μέσων δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένοι να
διασχίσουν επί τριήμερον τους καθόλου προσφερομένους Γιουγκοσλαβικούς δρόμους δια
να επισκεφθούν την χώραν μας. Εφ’ όσον τους προσφερθούν τα κατάλληλα μέσα
συγκοινωνίας θα θελήσουν να επισκεφθούν διάφορα νησιά, την Κρήτην και να συνεχίσουν
ενδεχομένως την περιήγησίν των εις τας χώρας της Ανατολής, απ’ όπου θα επιστρέψουν
δια των ιδίων πάλι μέσων. Αυτήν την στιγμήν υπάρχει μεγάλη προοπτική αυξήσεως της
τουριστικής κινήσεως εις το Ισραήλ κατόπιν των μεγάλων προσπαθειών και των
τουριστικών διαφημίσεων αυτής της χώρας (ήδη το Ισραήλ χορηγεί έκπτωσιν 35-50% δια
τα συγκοινωνιακά μέσα και ξενοδοχεία εις τους περιηγητάς που θα επισκεφθούν την
χώραν κατά την χειμερινήν περίοδον, το πρώτον δε εννεάμηνον του 1959 επεσκέφθησαν
το Ισραήλ 64.750 περιηγηταί 8.500 παρευρίσκοντο κατά τας εορτάς του νέου Ισραηλινού
έτους, 5.720 την 3 ην Οκτωβρίου). Εξ άλλου, και διευθυνταί των Αμερικανικών γραφείων
τουρισμού που επεσκέφθησαν προσφάτως την χώραν μας, διεβεβαίωσαν ότι το
ενδιαφέρον των Αμερικανών περιηγητών δια την Τουρκίαν έχει σημαντικά αυξηθή, οπότε
προβλέπεται, φυσικά, αύξησις του τουριστικού ρεύματος προς τα εκεί. Ευνόητον είναι
κατόπιν όλων αυτών, ότι παρουσιάζεται μία πρώτης τάξεως ευκαιρία δια την χώρα μας που
κατά κανένα τρόπο δεν πρέπει να μείνη ανεκμετάλλευτη.
Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ
ΠΕΜΠΤΗ 31 Δεκεμβρίου 1959 Αρθ. Φύλλου 4.547