Του Στέργιου Σπανάκη και της ομάδας ΚΡΗΤΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Ρεθύμνης. Βρίσκεται σε απόσταση 18χμ. από το Ρέθυμνο και έχει υψόμ. 130μ. Σήμερα ζουν στο χωριό 147 κάτοικοι.
Σχετικά με την προέλευση του ονόματός του, υπάρχουν δυο εκδοχές, που στηρίζονται σε θρύλους. Σύμφωνα με την πρώτη, τα παλιά χρόνια ζούσε στο χωριό μια κουφήγυναίκα. Ήταν πολύ καλή και γνώριζε τα διάφορα βότανα και γιατροσόφια. Έτσι, κάθε φορά που αρρώσταιναν οι κάτοικοι του χωριού, αλλά και των γειτονικών χωριών, έλεγαν: «Πάμε στην κουφή». Έτσι, από τη φήμη της κουφής γυναίκας, όλο το χωριό ονομάστηκε Κουφή – Κούφη.
Η δεύτερη εκδοχή στηρίζεται στο θρύλο ότι το χωριό είναι κτισμένο πάνω σε μια μονοκόμματη πλάκα, που από κάτω είναι κούφια. Έτσι, το χωριό ονομάστηκε Κούφη.
Πριν από την Τουρκοκρατία, οι κάτοικοι της Κούφης ήταν συνολικά 7 οικογένειες: οι Κυσάκηδες, οι Κανακάκηδες, οι Πενθερουδάκηδες, οι Ορφανουδάκηδες, οι Τσουκνάκηδες, οι Βουρεξάκηδες και οι Τριπολιτάκηδες. Απ’ αυτές τις οικογένειες δεν υπάρχουν παρά μόνο οι Πενθερουδάκηδες. (Υπάρχουν, όμως, σε άλλα μέρη, όπως π.χ. στην Επισκοπή Ρεθύμνης κ.α.).
Στην Κούφη βρίσκεται η Αγία Μαρίνα, εκκλησία που κτίστηκε το 1902-1907, από τον πρωτομάστορα Δεληγιώργη. Σχετική με την εκκλησία και τον πρωτομάστορα είναι η ακόλουθη παράδοση. Μια γιορτινή μέρα ο Δεληγιώργης πήγαινε να δουλέψει στην εκκλησία. Στο δρόμο του συνάντησε μια μαυροφόρα γυναίκα, που τον σταμάτησε και του είπε: «Δε θέλω σήμερα να δουλέψεις στο σπίτι μου». Εκείνος, όμως, την έβρισε λέγοντας: «Φύγε, πατσογρέ!» (παλιόγρια). Κάποια στιγμή δίψασε και θέλησε να πιει νερό από το σταμνί που είχε μαζί του. Δεν πρόσεξε όμως το γκρεμό που ήταν μπροστά του, έπεσε και σκοτώθηκε, ενώ το σταμνί έμεινε ακέραιο.
Λέγεται, ακόμα, ότι η εικόνα της Αγίας Μαρίνας είναι θαυματουργή, αφού πολλές φορές προστάτεψε το χωριό από τα βόλια των κατακτητών. Γίνεται εδώ και πανηγύρι στη χάρη της.
