15 Φεβρουαρίου 1972
ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΚΟΣΜΟΥ
ΥΠΕΔΕΧΘΗΣΑΝ ΤΟΝ ΠΡΟΠΟΜΠΟΝ
ΤΟΥ ΡΕΘΕΜΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΥ
Παρά το ακατάλληλον του καιρού – βροχή και αρκετά τσουχτερό κρύο – χιλιάδες Ρεθεμνιώτες γέροι νέοι και πάρα πολλά παιδιά, αλλά και αρκετοί ξένοι υπεδέχθησαν με ενθουσιασμόν τον Προπομπόν του Ρεθεμνιώτικου Καρναβάλου ο οποίος παρήλασεν από τας κεντρικάς οδούς της πόλεως πλαισιωμένος από «Κεφαλές» και υπό τους ήχους της Δημοτικής Μουσικής μας.
Με την εμφάνισιν του ελαχίστου αυτού δείγματος -ενός άρματος- του μεγαλοπρεπούς, όπως προαναγγέλεται, Ρεθυμνιακού Καρναβάλου ο κόσμος διεσκέδασε αρκετά και ιδίως ο παιδόκοσμος ησθάνθη την χαράν της Αποκρηάς, ώστε κρίνοντες από την συμμετοχήν της παρελθούσης Κυριακής να μπορούμε από τώρα να θεωρούμε βεβαία την επιτυχίαν του Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού που με τας διαφόρους εκδηλώσεις του θα σκορπίση το κέφι επί τριήμερον εις την πόλιν μας.
Αποκορύφωμα δε θα έχη την μεγάλην παρέλασιν του Καρναβάλου που θα γίνη το απόγευμα της προσεχούς Κυριακής εις τας οδούς της πόλεως.
23 Φεβρουαρίου 1972
ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑΝ ΕΣΗΜΕΙΩΣΕ
ΤΟ ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ‘72
Χιλιάδες κόσμου απήλαυσαν ένα εξαιρετικό θέαμα.
Το Ρέθυμνο έζησε δυο «ζωντανές» ημέρες
Το ρεθεμνιώτικο φιλότιμο εθαυματούργησε και πάλι. Και το θαύμα του, αυτή τη φορά, απετέλεσε το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι ’72. Όσοι το είδαν -και το είδαν χιλιάδες κόσμου- το εθαύμασαν και όλοι απόρησαν πως σ’ ένα τόσο σύντομο διάστημα, με τόσο φτωχά και περιωρισμένα μέσα ετοιμάσθηκε και παρουσιάσθηκε ένα τόσο πλούσιο και μεγαλοπρεπές θέαμα που δεν είχε να ζηλέψη σε τίποτε από τα καλλίτερα ελληνικά – τουλάχιστο – Καρναβάλια που έχουν γίνει. Η επιτυχία του υπήρξε πρωτοφανής και εκπληκτική, μπορούμε δε να πούμε ότι υπερέβη τις προσδοκίες ακόμη και της ίδιας της Οργανωτικής Επιτροπής, η οποία κι αν όλα τα ήλπιζε, δεν μπορούσε να προβλέψη την καταπληκτική συμμετοχή των ξένων και ιδίως των φίλων μας Χανιωτών οι οποίοι ομαδικά και με επικεφαλής τον Δήμαρχό των ήλθαν να δουν και να χειροκροτήσουν τον Καρνάβαλο της Ρεθύμνης.
Όλα ήσαν ωραία, όλα επήγαν καλά και μπορούμε να πούμε ότι ο Ρεθεμνιώτικος Καρνάβαλος όχι μόνο αναβίωσε αλλά και καθιερώθηκε πια σαν εορταστική και τουριστική εκδήλωση το τόπου μας με μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω αναπτύξεώς του.
Το Ρέθυμνο για μια ακόμη φορά έδειξε ότι «όταν θέλη μπορεί» σ’ όλους τους τομείς και σ’ όλες τις εκφάνσεις της ζωής του και το εφετεινό Καρναβάλι του που έγινε με δυνάμεις και μέσα μόνο Ρεθεμνιώτικα απέδειξε τις απεριόριστες δυνατότητες σε έμψυχο υλικό που διαθέτει ο μικρός μας τόπος, όταν υπάρξη η κατάλληλη παρακίνηση, το κατάλληλο κέντρισμα του φιλότιμου που συνενώνει και δραστηριοποιεί τις ρεθεμνιώτικες κοινές προσπάθειες.
Ο προχθεσινός Καρνάβαλος υπήρξε ένα μικρό δείγμα των θαυμάτων που μπορεί να επιτελέση αυτή η κοινή προσπάθεια για το καλό του τόπου μας, η μεγάλη δε επιτυχία του δεν πρέπει μόνο να αποτελέση την επιβράβευσή της, αλλά και την παρακίνηση όλων των Ρεθυμνίων όπως πλαισιώνουν, βοηθούν και συμπαρίστανται σ’ αυτές τις ρεθυμνιακές προσπάθειες.
Από τα εύθυμα θα πάμε στα σοβαρά. Κι από τα μικρά στα μεγάλα. Πάντοτε βασιζόμενοι στις ρεθεμνιώτικες και μόνο δυνάμεις που και όρη μπορούν να κινήσουν όταν υπάρχη η έμπνευσις, ο ενθουσιασμός, η παρακίνησις, η πίστις δια τον τόπον μας.
ΘΑ ΗΤΟ μάταιο να επιχειρήσουμε μια περιγραφή το Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού. Ενός θεάματος φαντασμαγορικού που κι από την φύση του είναι προωρισμένο για την απόλαυση των ματιών και είναι αδύνατο να μεταφερθή η ομορφιά του με ξηρές και φτωχές λέξεις.
Γι αυτό και περιοριζόμεθα σε μια απλή περιγραφή της πομπής του Καρναβάλου απαριθμώντας τα άρματα που την αποτελούσαν.
της όλης πομπής επροπορεύετο η Μουσική του Δήμου Χανίων ευγενώς διατεθείσης υπό του Δημάρχου Χανίων κ. Πιμπλή και ακολουθούσαν ομάδα από Μαζορέτες, Κεφαλές και το άρμα του Βασιληά Καρναβάλου επάνω στον «θρόνο» του με την «αυλή» και τον γελωτοποιό του. Μετά ήρχετο το άρμα της Βασιλίσσης ανθοστόλιστο, του οποίου επροπορεύοντο μια ομάδα όμορφων κοριτσιών με ομοιόμορφες στολές και ακολουθούσαν κατόπιν ο «Επαγγελματίας» ένα σατυρικό άρμα το οποίο παρίστανε έναν επαγγελματία τυλιγμένο από ένα χταπόδι που κάθε πλοκάμι του αντιπροσώπευε κι ένα οικονομικό «δεινό» από εκείνα που «πνίγουν» τον κάθε Έλληνα πολίτη.
Ακολουθούσε η «Γόνδολα» με όλη την μορφιά και γραφικότητα της Βενετίας, τους Γονδολιέρηδες και τις κυρίες που λικνίζονται μέσα σ’ αυτά τα ιδιότυπα πλεούμενα στα Βενετσιάνικα κανάλια.
Μετά σειρά είχαν «οι σύγχρονες γυναίκες» ένα άλλο σατυρικό άρμα που σατύριζε το πάθος της «σύγχρονης» γυναίκας για το χαρτοπαίγνιο και που παρίστανε τέσσερις κυρίες σε ώρες χαρτοπαικτικής ευφροσύνης ενώ δίπλα η «νταντά» κουνούσε το «μωρό» στην κούνια του.
Ύστερα ήρχετο το «Καλάθι». Ένα υπερμεγέθες καλάθι γεμάτο παιδιά ντυμένα «ζωάκια» που μοίραζαν αφειδώς σοκολάτες στο πλήθος.
Ακολουθούσε άλλο σατυρικό άρμα: «Η λύσις του κυκλοφοριακού» που έδειχνε ένα αυτοκίνητο σηκωμένο πάνω σε τρίποδα (λύσις του παρκαρίσματος) κι’ ένα τροχονόμο πάνω στο βάθρο του μ’ ένα τεράστιο στυλό -για τις… κλήσεις- να σφυρίζη συνεχώς, ενώ γύρω – γύρω του ήσαν διάφορες απαγορευτικές πινακίδες της τροχαίας.
Εν συνεχεία παρήλασε το «Κινέζικο αμαξάκι» με Κινέζους και Κινεζούλες και ήρχετο μετά το «άρμα του Μεθυσμένου» με το βαρέλι και τους πιστούς της κάνουλας σε στιγμές κρασοκατανύξεως ενώ επάνω στο πατάρι το επίγραμμα υπενθύμιζε ότι «Οίνος ευφραίνει κοιλίας…».
Ακολουθούσε η «Άμαξα» με όλη την αρχοντιά και την μεγαλοπρέπεια της παληάς εκείνης καλής εποχής και μετά το «Άρμα των Χίππιδων» με φιγούρες των «παιδιών των λουλουδιών» πλαισιωμένο με ντόπιους ομοϊδεάτες των.
Πριν από τους «Χίππιδες» ευρίσκετο η Μουσική του Δήμου μας η οποία παρ’ όλη την μικρή δύναμή της και το γεγονός ότι μόλις είχε ανασυγκροτηθή έβγαλε ασπροπρόσωπο το Ρέθυμνο αλλά και τον ακούραστο δάσκαλό της Νίκο Περπυράκη που με το κλαρίνο του αντικαθιστούσε άλλη μια Μουσική.
Ύστερα ήρχετο το άρμα των παιδιών που έβγαιναν από το στόμα μιας τεράστιας κεφαλής και τελευταίο το άρμα των Περιβολιών που στην αυλή ενός χωριάτικου σπιτιού είχαν στήσει κανονικό κρητικό γλέντι με αληθινούς μεζέδες και κρασί.
Κι όλη αυτή την μακρά πομπή των αρμάτων επλαισίωναν εκατοντάδες μετημφιεσμένοι και συνέθεταν ένα μεγάλο πολύχρωμο πλήθος που με την εύθυμη αταξία του Καρναβαλιού ξεπερνούσε σε μήκος το χιλιόμετρο. Από αυτούς ιδιαίτερα άρεσαν οι «ανάποδοι», ο «Καραγκιόζης», ο «φωτογράφος» που κάθε τόσο έστηνε την παληά μηχανή του από την οποία αντί για «πουλάκι» έβγαινε μία χερούκλα σε απρεπή χειρονομία…, οι χίππιδες με τον γάιδαρο που απεδείχθη φαινόμενο υπομονής αλλά και αντοχής κι ένα πλήθος άλλοι μετημφιεσμένοι πάνω σε άρματα ή πεζή που σκόρπισαν για τρεις περίπου ώρες την ευθυμία και την χαρά στις χιλιάδες του λαού.
Επαναλαμβάνουμε ότι τα παραπάνω τα αναφέρουμε εντελώς ενδεικτικά, χωρίς να επιχειρούμε περιγραφή της μεγαλόπρεπης αυτής καρναβαλικής παρελάσεως.
Στην πλατεία 4 Μαρτύρων την οποία είχαν κατακλύσει ασφυκτικά χιλιάδες κόσμου, περίμεναν να υποδεχθούν τον Βασιλέα Καρνάβαλο, ο Δήμαρχος κ. Αρχοντάκης και ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Χαμαράκης. Θεατές δε ήσαν ο Α.Σ.Δ. Κρήτης Υποστράτηγος και η κ. Μπερτσιάδη, ο Νομάρχης κ. Νικούλης, η δις Έλσα Δελήμπαση, μέλος της Συμβουλευτικής, ο Στρατιωτικός Διοικητής κ. Χριστόπουλος, ο Ανώτερος Διοικητής Χωρ/κης Κρήτης κ. Σταυρόπουλος και άλλοι επίσημοι.
Τον Βασιληά Καρνάβαλο προσφώνησε εκ μέρους της πόλεως ο Δήμαρχός της ως εξής:
-Καλώς μας ήρθες, Άρχοντα του γέλοιου και της χαράς,
καλώς μας ήρθες, σε φτωχούς φτωχός και συ και φουκαράς.
-Έλα να δης μια πόλι, που όλους τους αγαπά,
αν έχουν, και πιο πολύ αν δεν έχουν περίσσια τα λεφτά.
-Έλα να δης ανθρώπους, που ξέρουν να γλεντούν,
ξέρουν να κλαίν γελώντας και διαφωνώντας να συμφωνούν.
-Έλα να δης μίνι φορέματα και μάξι μαλλιά,
και αν μπορής, ξεχώρισε το κοπέλλι από την κοπελλιά.
-Έλα να δης τουρίστες, και πιο πολλούς όταν καλοκαιρίση,
είναι οι βάρβαροι, μα αποτελούν κι αυτοί μια κάποια λύσι.
-Έλα στο Ρέθυμνο, όπου ήρθαν κι άλλοι,
σ’ ένα χαρούμενο και ξένιαστο καρναβάλι.
-Στο σκήπτρο σου, Άρχοντα της Αποκριάς κι Αρχόντισσά μου,
τη χαρά της πόλης καταθέτω και τη δικιά μου
Και σας παρακαλώ,
απ’ όπου κι αν περάσετε
όλους να τους διασκεδάσετε
με κέφι και χορό τρελλό.
Αντιφωνών ο Βασιλιάς του Γέλοιου είπε το εξής:
Στην Περιηγητική μας
σε κείνους που κοπίασαν
σε κείνους που προσφέρανε
και με τιμές με φέρανε
Χίλια ευχαριστώ μου φαίνεται πως είναι κι αυτό πολύ σωστό.
Άλλως δεν είναι κόπος
ευχαριστ’ απροσώπως…
Είναι σαράντα χρόνια όπου ξανάρθα πάλι
κι ως φαίνεται από τότε δεν άλλαξα κεφάλι…
Καλά εγώ δεν άλλαξα, εσείς μήπως αλλάξετε;;;
πούνα το χειροκρότημα που πετε πως φυλάξετε;;;;
Αυτό το χειροκρότημα όλοι μας τ’ αγαπούμε
και δεν το σταματούμε.
Μου είπετε για μίνι, γι αμάξι, για μαλλιά
δεν είν’ αυτή δουλειά.
Άστα να τα θωρούνε αυτοί που τα φορούνε…
Εδώ ναι η χώρα που ανθεί φαιδρά πορτοκαλέα
και δεν περιορίζεται καθόλου η ΝΕΟΛΑΙΑ…
Διερμηνεύω σταθερά του κόσμου τη λατρεία
θέλει Πανεπιστήμιο εδώ στην Πολιτεία…
Πιστεύω ότι θάκανα εγώ τέθοια θυσία
Αν είχα εξουσία…
Κοινοποιώ διαταγή του εβδομήντα δύο
να ξεκινήσωμε ευθύς να πάμε στο Ωδείο
και όσοι ξαναπήγαμε να ξαναπάμε πάλι
Μα όχι για το θώρακα μόνο για το κεφάλι.
Να ξαναπάμε πάλι – να ξαναπάμε πάλι.
…………………………………………………………………………………………………….
Να μην ανησυχήτε. Δεν θα ξαναγδυθήτε…
Δεν θα ξαναγδυθήτε να μην ανησυχήτε.
Εν συνεχεία κατήλθαν και εχαιρέτησαν και συνεχάρησαν τον Βασιλέα Καρνάβαλο που υπεδύετο ο γνωστός συμπολίτης εξαίρετος ερασιτέχνης ηθοποιός κ. Λευτέρης Κορωνάκης, οι κ.κ. Αρχοντάκης και Χαμαράκης και επηκολούθησε σύντομο υπαίθριο γλέντι των μετημφιεσμένων υπό τους ήχους των Μουσικών Χανίων και Ρεθύμνης.
Μετά ταύτα η παρέλασις συνεχίσθη σύμφωνα με πρόγραμμα, με τις επευφημίες, τα χειροκροτήματα, την χαρά και το γέλοιο της ανθρωποπλημμύρας – που σπάνια έχει δει το Ρέθυμνο – και με μικρές στάσεις στις πλατείες της πόλεως.
Έτσι μέσα στη γενική ευθυμία, μέσα σε μια εξαιρετικά εορταστική ατμόσφαιρα, μέσα σε μια πολυάνθρωπη και πολύβουη πολιτεία, έληξε ο εφετεινός «θρίαμβος» του Ρεθεμνιώτικου Καρναβάλου, αφίνοντας πίσω του τόννους χαρτοπόλεμου και σερπαντίνας και την ικανοποίηση σ’ όλους που εργάσθηκαν γι’ αυτόν ότι πραγματικά επέτυχαν να δώσουν μια ξεχωριστή μέρα ζωής στο Ρέθυμνο.
Το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι είχε επιτύχει.
Η ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
Υπερέβαλε κάθε πρόβλεψη η προσέλευση του κόσμου στο Αρκάδι, όπου η Οργανωτική Επιτροπή του Καρναβάλου είχε προγραμματίσει ένα μεγάλο υπαίθριο γλέντι. Δεν είναι υπερβολή αν πούμε ότι πάνω από 500 αυτοκίνητα Ι.Χ. επιβατικά, πούλμαν κλπ. έφθασαν στο Αρκάδι. Ο δρόμος του όλη την ημέρα δεν είχε να ζηλέψη σε τίποτε τον δρόμο της Πάρνηθας σε μέρες αθηναϊκής εξορμήσεως. Δυστυχώς όμως ο καιρός δεν εβοήθησε. Το υψόμετρο του Αρκαδίου δεν επέτρεπε… υπαίθριες συγκεντρώσεις, ενώ το Τουριστικό Περίπτερο του ήτο ανήμπορο να εξυπηρετήση έστω και μέρος του πλήθους.
Υπήρξαν βέβαια και γενναίοι που κράτησαν το έθιμο και άνοιξαν την Σαρακοστή υπαιθρίως. Οι πιο πολλοί όμως κατηφόρισαν στα πεδινά κατακλύζοντας τα εξοχικά κέντρα αλλά και τα κέντρα της πόλεως. Πάντως ο διαγωνισμός για το ξεπέταγμα του χαρταετού που είχε προκηρύξει η Οργανωτική Επιτροπή έγινε με μεγάλη συμμετοχή.
Γενικά δε και την Καθαρή Δευτέρα η εξόρμησις των συμπολιτών και η άφιξις των ξένων ήτο κάτι το πρωτοφανές για τα ρεθεμνιώτικα χρονικά.
Και του χρόνου, λοιπόν.