Του Δημάρχου κ. Δημ. Αρχοντακη
Δια τους μή ασχοληθέντας με το θέμα, η χειροτεχνία είναι ένα είδος παραδοσιακής
καλλιτεχνίας, η οποία ασκείται απο τας γυναίκας, κυρίως απο τας νεανίδας, εις το
περιθοριον όλων των άλλων ασχολιών των. Απο πρακτικής πλευράς δεν αποδίδεται
συνήθως εις αυτήν ενδιαφέρον μεγαλύτερον απο όσο επισύρει ο εμπλουτισμός της
προικώας οικσοσκευής με μερικά διακοσμητικά κομμάτια.
Εις την πραγματικότητα το θέμα δεν τίθεται ακριβώς ετσι. Η χειροτεχνία εχει πολύ
ευρυτερα πλαίσια και ημπορει να αποβεί βασικός οικονομικός πόρος μεγάλου
αριθμού οικογενειών εις τον τόπον μας. Δια να μην υπάρξουν δε αμφιβολίαι περι
αυτού, παραθέτω τα τελευταία επίσημα επεξειργασμένα στοιχεία της Υ.Π.Α.Κ. Ο
πίναξ αφορά το ετος 1966 δια τον νομόν μας:
Α/Α ΚΛΑΔΟΣ ΠΟΣΟΣΤΟ
ΕΠΙ ΣΥΝΟΛ.
ΚΡΗΤΣ
ΕΙΣΠΡΑΧΘ.
ΠΟΣΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ
ΕΠΙ ΣΥΝΟΛ.
ΚΡΗΤΗΣ
1 Υφαντική 45,7% 4.046.000
δρχ
61,2%
2 Κεντητική 9,9% 186.000
δρχ.
9,9%
3 ταπητουργική 18,7% 34.000 δρχ. 18,2%
4 Αγγειοπλαστική 28,3% 220.000 δρχ 29,9%
5 καλαθοπλεκτική 33,5% 284.000 δρχ 21,6%
6 ψαθοπλεκτική 71% 1000 δρχ 0,55%
7 ξυλογλυπτική 30.3% 110,000 δρχ 30,6%
8 Λοιποί κλάδοι 4,2% 16.000 δρχ 8,1%
Συνολο
ν
31,4% 4.897.000
δρχ
43,1%
Εις τα δεδομένα του πίνακος αυτού ημπόρουν να γίνουν μερικαί ενδιαφέρουσαι
παρατηρήσεις:
- Ο νομός μας με πληθυσμόν 15% ο επι του συνόλου της Κρήτης εχει το 31/4
% επι του συνόλου των ασχολούμενων με τη χειροτεχνίαν. - Ενώ οι ασχολούμενοι με την χειροτεχνίαν εις τον νομόν μας ειναι 31,4% εποι
του συνόλου της Κρητης, το εισόδημα των ειναι 43,1% πράγμα το οποίον
σημαίνει οτι η χειροτεχνία είναι κατα το 1/4 περισσότερο αποδοτική εις ημάς
απο οτι εις τους άλλους νομούς.
Το συμπέρασμα ειναι οτι ήδη τώρα η χειροτεχνία αποδίδει άνω των 5 εκατομμυρίων
δραχμών ετησίως εις οικογενείας του νομού μας. Αν τώρα λαβωμεν καλώς υπ’οψιν
οτι το χειροτεχνικό μας δυναμικό είναι διάσπαρτον και ανοργάνωτον, ειναι θεμιτό να
δεχθούμε οτι υπο ορισμένας προϋποθέσεις το εισόδημα αυτό δύναταιν υπερβεί τα
10 εκατομμύρια και μάλιστα εις λογικόν χρονικόν διάστημα. Η κυριωτέρα
προϋπόθεσης ίσως ειναι η οργάνωσις του δυναμικού αυτού εις ενιαίον φορέα, ωστε
να ειναι ευχερής αφ’ ενός ο συντονισμός της παραγωγής δια την ανάληψιν και
εκτέλεσιν μεγαλυτερων παραγγελιών, αφ’ ετέρου δε η παροχή εις τους χειροτέχνας
ποικιλων πλεονεκτημάτων. Εις τα πλεονεκτήματα αυτά φαίνεται ορθόν να
περιλαμβάνονται η μαζική προμήθεια εκλεκτών πρώτων υλών, η βελτίωσις του
τεχνικού εξοπλισμού, η δανειοδότησις , η διδασκαλία νέων μεθόδων εργασίας, η
οργάνωσις εκθέσεων, η παρακολούθησης της εμπορείας χειροτεχνημάτων εις τον
νομόν μας, προς τη κατέυθυνσιν αυτήν. Ο Αντιπρόεδρος της κυβερνήσεως κ.
Παττακό, γνωρίζων ασφαλώς εξ ιδίας αντιλήψεως τα ωραιότατα χειροτεχνήματα του
τόπου μας, ανέλαβε την προωτοβουλίαν της πλήρους αξιοποιήσεως των επι
παγκρητιίου πλαισίου.
Ως πρώτη εκδήλωσις της πρωτοβουλίας αυτής πρέπει να θεωρηθεί η διοργάνωσις
Παγκρητίου εκθέσεως χειροτεχνίας ει το Ηράκλειον εντός Απριλίου.
κατ’ ουσίαν θα ειναι διαγωνισμός μεταξύ των τεσσάρων νομών θα προηγηθούν δε
τοπικαί προπαρασκευαστικαί εκθέσεις εις έκαστον Νομόν.
Εις τον ιδικόν μας ο μετατεθείς Νομάρχης κ. Κουβόπουλος είχεν αναθέσει εις τον
συνισμόν της ολης προσπάθειας. Πράγματι, συνεκρότησα μια επιτροπή απο
ειδικούς, κατά ενα τρόπον, συμπολίτας – υπάρχουν βεβαίως παρα πολλοί η οποία
και συνήλθεν εις πρώτην συνεδρίασιν την 4η Φεβρουαρίου.
Συνεζήτησε τα θέματα αναμέτρησε την ολη υπόθεισιν, ελαβε αποφάσεις και επεδόθει
με πολην διάθεσιν εις την εκτέλεσιν των.
Την Επιτροπήν Χειροτεχνίας Νομού Ρεθύμνης αποτελούμεν ο υποφαινόμενος, ως
Πρόεδρος ,ο γεωπονος κ. Μανουράς ως Αντιπρόεδρος, αι κυρίαι Μαρία
¨Παπαϊωάννου, Ιωάννα Βαλαρή, Αρσινόη Παπαδογιάνη, Αρτεμις Φυσσάκη και
Βαρβάρα Αντωνακάκη ως μέλη.
Μεταξύ των αποφάσεων της Επιτροπής περιλαμβάνεται και ο καθορισμός του
Τομέως δραστηριότητος εκάστου μέλους.
Συνεφωνήθη να αναλάβω προσωπικώς όλα τα εκ πέτρας, μαρμάρου, πηλου και
μετάλλου αντικείμενα.
Ο κ. Μανουρά ανέλαβε τα εκ ξύλου και καλάμου. Αι κυρίαι Βαλαρή και
Παπαδογιάννη τα κεντήματα, ενώ η Κυρία Κεφαλογιάννη και αι δεσποινίδες
Παπαδογιάνη Φυσσάκη και Αντωνακάκη τα υφαντά και λοιπά είδη.
Υπάρχουν δε και πολλοι συμπολίται και συμπολίτισσες έτοιμοι να συνδράμουν.
Ειναι λογικόν να ελπίζομεν οτι η προσπάθεια θα τελεσφορήσει. Εκείνο το οποίον θα
κρίνει την υπόθεσιν ειναι η διευκόλυνσις της Επιτροπής εις τον έργον της και η
επίδειξις ανεπιφυλάκτου εμπιστοσύνης προς αυτήν.
Ιδιαιτέρως εις την ύπαιθρον , ειναι αναγκαίον να συνεργασθούν με την Επιτροπήν οι
ιερείς,οι διδάσκαλοι, οι Πρόεδροι των Κοινοτήτων ωστε το ταχύτερον να εντοπισθούν
τα καλύτερα χειροτεχνήματα και να παραληφθούν με διπλότυπον επί επιστροφή δια
την Έκθεσιν.
Ενας καλός τρόπος συνεργασίας θα ήτο ο εξής:
Εις εκάστη Κοινότητα να γίνει απο 1-10 Μαρτίου μια μικρή έκθεση χειροτεχνημάτων
εις το Σχολείον ή το Κοινοτικόν κατάστημα με την κοινήν ευθύνη του Διδασκάλου,
του ιερέως και του Προέδρου.
Εις την μικρην αυτή έκθεση θα παρουσιασθεί κάθε τι χειροποίητο. Μέλη της
επιτροπής πιθανώς με εκπροσώπους της Νομαρχίας και της Στρατιωτικής
Διοικήσεως, θα επισκεφθούν τις εκθέσεις και θα επιλέξουν οτι χρειάζεται δια την
εκπροσώπισήν του Νομού μας.
Ας αρχίσωμεν λοιπόν ολοι με ζέσιν και σύστημα την εργασία. Αι προϋποθέσις
υπάρχουν εξαίρετοι, απο ημάς εξαρτάται να ορίσωμεν τον βαθμόν της επιτυχίας μας
και της οικονομικής μας αναπτύξεως. Εις τον τόπον αυτόν μας υπαρχουν χιλιάδες
ανθρώπων, οι οποίοι ειναι ήδη εις θέσιν να παραγάγουν εμπορεύσιμα προϊοντα και
να αποκομίσουν ενα συμαντικότατον κέρδος καθήμενοι εις τα σπίτια των .
Ας βοηθήσωμεν ως απαιτεί η πρόοδος και η ανάπτυξις.
ΔΗΜ. ΑΡΧΟΝΤΑΚΗΣ
Δημαρχος Ρεθύμνης