ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ ΚΑΙ ΟΜΩΣ ΑΛΗΘΙΝΑ
Όταν οι Βενετοί κατέκτησαν την Κρήτην, έκτισαν κάστρα εις τας πόλεις και πύργους
πολεμικούς εις τα χωριά της Κρήτης.
Μεταξύ των χωρίων της Κρήτης ήτο και το χωρίον μου Βρύσες Αγίου Βασιλείου ή
Βρυσόκουμα επί ύψους 150 μέτρων πάνω σε ένα βράχον που υφίσταται ακόμη και
σήμερον, είχε δε και φούρνο μέσα για ψωμί.
Τον πολεμικόν τούτον πύργον για να κυριεύσουν αργότερα οι Τουρκαλάδες είχαν
μεγάλας απωλείας αλλά τον εκυρίευσαν και αυτόν.
Ο Πασάς εκδικούμενος τους χωριανούς έκλεψε την βεργιτσοπαπαδιά νομίζων πως
είναι κόρη ελευθέρα.
Όταν είδε η Παπαδιά ότι ο Πασάς είχε κακό στο νου του, του έκανε νοήματα ότι
θέλει να κάνη το νερό της και της επέτρεψε να μπη σπίτι της. Η παπαδιά ανεβαίνει την
σκάλα και παίρνει τη μικρή Ευμενία που εκοιμάτο στο κρεβάτι και κατεβαίνει κάτω και
πορίζει όξω και κρατεί το μωρό στα χέρια της δύο ετών και με το χρυσό σταυρουλάκι
πούγραφε το όνομά της. Ο Πασάς ως την είδε με το μωρό λέγει στην Παπαδιά:
-Τώρα θα μου κάμης και την παντρεμένη, εγώ θα σε πάρω και με παιδί.
Όταν επήγαν στην Κωνσταντινούπολιν τόπανε του Σουλτάνου. Ήλθεν ένας πασάς
από την Κρήτη και έφερε μια γυναίκα πολύ όμορφη. Ο Σουλτάνος διέταξε τον πασά να
παρουσιασθή μπροστά του με τη γυναίκα. Η παπαδιά δεν αποχωρίζεται από την Ευμενία
και πάνε κι οι τρεις εις τον Σουλτάνο – όστις έκαμε τον εξής συλλογισμόν.
Εάν η κόρη της Ευμανία γίνη όμορφη όπως η μητέρα της δεν θέλει καλύτερη νύφη ο
γιός μου Μωχάμετ ο 4 ος 3 ετών. Η Ευμενία ήτο 2 ετών και την εκράτησεν εις το παλάτι και
της έδωκαν το όνομα Γκιουνούς που θα πη (ροδόσταγμα) = μικρά – μικρά σταγονίδια
ύδατος στα ροδόφυλλα επάνω τον Μάιον. Όταν έγινε η Ευμενία Γκουλνούς 19 χρονών ο
Μωχάμετ ο 4 ος ήτο 20 και παντρευτήκανε. Η Γκουλνούς έγινε σουλτάνα και έκτισε στην
Αδριανούπολι ένα τζαμί με 4 μιναρέδες και σώζεται ακόμη ως Γκιουνούς Τζαμί.
Όταν οι Τούρκοι μεταβάλλανε τον Άγιο Γεώργιο την εκκλησία εις τζαμί της νερατζές
ο πασάς έστειλε ένα κτίστη Γαλλιανό καλό μάστορα και του είπε να πάη στην
Αδριανούπολι να πάρη τα μέτρα από ένα μιναρέ από τζαμί που έχει 4 μιναρέδες. Επήγε ο
αρχιμάστορας Γαλλιανός χωρίς να πη σε κανένα τίποτε και ήρθε και έκτισε απαράλλακτα
τον μιναρέ της νερατζές με δύο παραθύρια πατώματα. Με καιρό ο γιος της Ευμενίας έγινε
Σουλτάνος και η Ευμενία είχε τον τίτλον και Βαλιδέ Σουλτάνα. Είχε δυο τίτλους και
Σουλτάνα και μητέρα του Σουλτάνου, καμμιά Σουλτάνα δεν απέκτησε αυτούς τους δυο
τίτλους παρά μόνον η Ευμενία. Όταν θα περάσετε από το Μουσείον της Βενετίας θα δήτε
την προσωπογραφίαν της και γράφει από κάτω τα εξής: Ευμενία Βεργίτση, Ελληνικά
γράμματα, η ωραιοτέρα Σουλτάνα του Βυζαντίου. PLUIS BELLE SOULTANE DU
CONSTANTINOPLE.
Αλλά αν δεν πάτε στη Βενετία να βρήτε τα κρητικά χρονικά που τύπωσαν στο
Ηράκλειο και εκεί γράφει περί αυτής.
Στο χωριό μου Βρύσες είχαμε του Γέρο Χατζή την Ευμενία, του Παπά Γεωργάκη την
Ευμενία, του Παυλοκωσταντή την Ευμενία, όμορφη και την έκλεψεν ο Ζαχαρίας
Παπαμιχελάκης. Έκαμαν παιδιά και εγγόνια και υπάρχει σήμερον ακόμη η εγγονή της
Ευμενίας, Ευμενία Παπαμιχελάκη. Έχουμε σήμερα 17 οικογένειες.
Εμμανουήλ Ιωσήφ Φραγκιαδάκης
Χειρουργός – Λογοτέχνης.
εφημερίδα ΒΗΜΑ 1958