10/01/77
Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Έκδοση Παπαζήση Αθήναι 1976 σελίδες 207
Του ΑΝΔΡΕΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗ
Δημιούργημα του ανθρώπου είναι η γλώσσα. Προήλθεν από την ανάγκη της μεταξύ
των ανθρώπων συνεννοήσεως, και επικοινωνίας, αλλά και την ανάγκη, της αναπτύξεως
μεταξύ των σχέσεων. Δεν υπήρξε γλώσσα, πριν από τον άνθρωπο. Ούτε υπάρχει, χωρίς
αυτόν. Χωρίς την ανθρώπινη κοινωνία. Η γλώσσα, είναι ενέργεια. Έχει δημιουργική δόνα
πνοή. Σας ενέργεια, έχει όλα τα στοιχεία της ύλης χωρίς η ίδια να είναι απλώς υλική
(φυσική) παραγωγή. Η καταγωγή και η ουσία της γλώσσας απασχόλησε και δίχασε τους
φιλοσόφους. Δεν ασχολείται το βιβλίο αυτό με τη διαμάχη τους. Ούτε με την ουσία της
γλώσσας αλλά με την δυναμική και την χρήση της. Άλλως τε, καμμιά κοινωνία δεν γνώρισε
ποτέ τη γλώσσα, παρά σαν «κληρονομημένο προϊόν» καθώς πιστεύει ο γλωσσολόγος
Σαουσήρ. Στο βιβλίο αυτό ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ ο συγγραφέας του Γιώργος Βέλτσος
εξετάζει κυρίως α) Τη δημιουργική τάση της γλώσσας, β) Τις επιπτώσεις αυτής της
δημιουργικής τάσεως για τη δομή και τη σύσταση του Κοινωνικού σχηματισμού.
Ο Γ. Βέλτσος είναι Αθηναίος. Άγει το 36 ο έτος της ηλικίας του. Σπούδασε Νομικά στη
Θεσσαλονίκη και Κοινωνιολογία στο Παρίσι. Πριν από αυτό, συνέγραψε και κυκλοφόρησαν
από τον ίδιο Οίκο Παπαζήση δύο βιβλία: 1) Σημειολογία των Πολιτικών Θεσμών, 2) Τα
Κείμενα Πολιτικής και Κοινωνιολογίας.
Ειδικευμένος πλήρως στα Κοινωνιολογικά θέματα, ερευνά και αναλύει ό,τι αφορά
στη γλώσσα σε συσχετισμό και συνάρτηση προς την Κοινωνία, τις Κοινωνικές Τάξεις,
Κοινωνικές Ομάδες, Οικογένεια κτλ.
Υπάρχουν βέβαια διιστάμενες απόψεις αντιλήψεις και ιδέες διαφόρων Ευρωπαϊκών
Φιλοσόφων και Κοινωνιολόγων. Τις παραθέτει όλες, τις σχολιάζει και διατυπώνει γνώμη.
Όλοι αυτοί, ξεκινούν από διαφορετική αντίληψη πάνω στην ουσία της γλώσσας
συμφωνούν στο ό,τι η γλώσσα, έχει αποκλειστικά χρηστική λειτουργία. Είναι ένα εργαλείο,
ή ένα όργανο και όχι ένας μηχανισμός υλικής ενεργείας.
Το βιβλίο απευθύνεται σε υψηλής κλάσεως Πνευματικούς ανθρώπους. Για το
κατώτερο, αλλά και το μεσαίο ακόμη αναγνωστικό κοινό μάλλον είναι απρόσιτο και
ακατάληπτο.
Ο συγγραφέας συμφωνεί και τάσσεται με τη θέση, ότι η γλώσσα δεν
δημιουργήθηκε από μια κάποια τάξη, αλλά από ολόκληρη την Κοινωνία.
Από όλες τις Κοινωνικές Τάξεις. Από τις προσπάθειες εκατοντάδων γενεών.
Δημιουργήθηκε για να θεραπεύη τις ανάγκες όχι μιας κάποιας τάξεως, αλλά ολόκληρης της
Κοινωνίας όλων των τάξεων της Κοινωνίας.
Διαιρείται σε δυο μέρη.
Το Α΄ Μέρος περιλαμβάνει τα Κεφάλαια: 1) Ανάλυση του αντικειμένου: Γλώσσα ως
ενέργεια. 2) Η γλώσσα ως αποτέλεσμα Κοινωνικοοικονομικών διαδικασιών 3) Καθορισμός
ενός ενιαίου λόγου για το αντικείμενο γλώσσα 4) Διασύνδεση γλώσσας και νεοελληνικής
Πραγματικότητας.
Το Β΄ Μέρος Περιλαμβάνει. 1) Θέσεις για μια διαλεκτική σημειολογία 2) Η
ψυχαναλυτική συνεισφορά στη γλωσσολογία, 3) Σύγχρονα αντιψυχαναλυτικά ρεύματα και
απόψεις για τη γλώσσα και τον Κοινωνικό της ρόλο.
Έπεται εκτενής ξένη και ελληνική βιβλιογραφία.
Οπωσδήποτε το βιβλίο καλύπτει ένα κενό. Προτείνει επιπλέον μια σειρά από
πρωτότυπες λύσεις στα προβλήματα γλώσσας και Κοινωνίας οι οποίες αποτελούν το μίτο
που θα οδηγήση τον αναγνώστη στους μαιάνδρους των συλλογισμών και των συναφών
ιδεών να συναγάγη τα ιδικά του συμπεράσματα.
Α.Σ. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ
ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ 1977