Του Στέργιου Σπανάκη και της ομάδας ΚΡΗΤΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Ρεθύμνης. Βρίσκεται σε απόσταση 8χμ. ανατολικά του Ρεθύμνου μέσα σε ελαιώνες και αμπελώνες σε υψόμ. 70μ.
Στην κοινότητα Άδελε υπάγεται και το χωριό Αγία Παρασκευή. Στα δύο χωριά ζουν συνολικά 1.100 κάτοικοι.
Η παράδοση αναφέρει ότι το Άδελε χτίστηκε τη ρωμαϊκή εποχή και πήρε το όνομά του από τον πρώτο κάτοικο, που λεγόταν Adel.
Το χωριό υπάρχει οπωσδήποτε κατά την ενετική περίοδο, όπως φαίνεται από τον «Καστροφύλακα», στον οποίο αναφέρεται με 154 κατοίκους.
Από το χωριό αυτό κατάγεται και ο Κωνσταντής Γιαμπουδής ή Γιαμπουδάκης που πυρπόλησες την πυριτιδαποθήκη Αρκαδίου στις 8 Νοεμβρίου 1866. Προτομή του έχει στηθεί στο Άδελε και στο Αρκάδι.
Μεταξύ Τούρκων και επαναστατών έχουν γίνει μάχες στο χωριό κατά τις επαναστάσεις 1866-69 και 1896-98.
Στο Άδελε υπάρχει προτομή του Κωνσταντή Γιαμπουδή και μαυσωλείο των 18 ατόμων, που εκτελέστηκαν ομαδικά από τους Γερμανούς.
Πριν από 150 χρόνια περίπου, χτίστηκε στο χωριό η εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα. Ένας θρύλος αναφέρει ότι όταν χτιζόταν το καμπαναριό, ένα λαγήνι νερό έπεσε από πάνω, αλλά δεν έσπασε.
Σύμφωνα με ένα δεύτερο θρύλο, ένας κάτοικος του χωριού ήθελε πολύ να αποκτήσει παιδί. Έταξε λοιπόν στον Άγιο Παντελεήμονα την κατσίκα του. Πράγματι η γυναίκα του γέννησε, αλλά ο χωρικός δεν τήρησε την υπόσχεσή του. Μια μέρα όμως βρέθηκε η κατσίκα μόνη της μέσα στην εκκλησία.
