Του Ανδρέα Σταυρουλάκη
Το έργο των Επιθεωρητών παλαιότερα ήτο δυσχερές, ακανθώδες, κοπιώδες,
πολύπλευρο. Διοικητικό, εποπτικό, καθοδηγητικό. Σ’ όλο το Νομό μας προΐστατο ένας και
μόνο Επιθεωρητής. Βέβαια προ 40 ετών ο αριθμός των σχολείων ήτο περιωρισμένος.
Σχολεία λειτουργούσαν στα κεντρικά χωρία, τα μεγάλα, τα κεφαλοχώρια. Δεν υπήρχε όμως
αυτοκινητιστική συγκοινωνία. Από το Πέραμα και εκείθεν προς το επάνω ορεινό
Μυλοπόταμο οι δρόμοι ήσαν ημιονικοί, δύσβατοι. Με δυσκολίες και κόπους μετάβαινε
κανένας από το ένα χωριό στο άλλο. Δια πρώτη φορά νομίζω πήγε στο Σπήλι αυτοκίνητο το
1927-1928. Δυσχερής όθεν και επίπονη ήτο η μετάβαση των Επιθεωρητών στα σχολεία τον
καιρό εκείνο προς επιθεώρηση. Προς μετακίνησή των απαιτούνταν μουλάρι και αγωγιάτης.
Τα ορεινά, και γενικά απομεμακρυσμένα σχολεία επιθεωρούνταν, κατά πολύ, αραιά
χρονικά διαστήματα. Και όμως τότε ήτο αναγκαία η παρουσία των Επιθεωρητών. Όχι μόνον
άγευστοι παιδαγωγικής καταρτίσεως ήσαν οι διδάσκαλοι εκείνης της εποχής, αλλά ακόμη
ήσαν, και αγράμματοι. Στερούνταν οι πλείστοι των στοιχειωδεστέρων γραμματικών
γνώσεων. Διορίζονταν γιατί, δεν υπήρχαν καλύτεροι. Ήσαν δασκάλοι της ανάγκης.
Πολλαπλή τότε η αποστολή των Επιθεωρητών: Να διδάξουν τη μέθοδο διδασκαλίας στους
δασκάλους κατά την επίσκεψή των. Να τους δείξουν τον τρόπο κατά τον οποίον θα
διδάσκουν κάθε μάθημα. Να ελέγξουν για τυχόν ολιγωρία και παράλειψη καθηκόντων.
Τέλος να εποπτεύσουν για την εφαρμογή των Νόμων και Διατάξεων.
Όσο με την πάροδο των χρόνων ο κλάδος των δασκάλων πλουτιζότανε με
πτυχιούχους, τόσο απλουστευότανε ο ρόλος των Επιθεωρητών. Από το 1940 και εντεύθεν
τα σχολεία είχαν επανδρωθή μόνον με πτυχιούχους. Ο Νομός Ρεθύμνης είχε διχοτομηθή σε
δυο Επιθεωρητικές Περιφέρειες. Το διδακτικό προσωπικό τυγχάνει κατά τεκμήριο ίσης
μορφώσεως με το εποπτικό προσωπικό (Επιθεωρητές). Πέραν τούτων υπάρχει
ανεπτυγμένη συγκοινωνία. Λιγοστά είναι τα στερούμενα τοιαύτης, σχολεία. Σήμερα
αμφιβάλλω αν υπάρχη χωριό μη συνδεόμενο δι’ αυτοκινήτου. Οι διδάσκαλοι του 1950 και
πτυχιούχοι ήσαν όλοι, και πτυχία μετεκπαιδεύσεως είχαν πολλοί. Το έργο των
Επιθεωρητών της περιόδου είχε καταστή εκ των ευνοϊκών συνθηκών ευκολώτερο,
ευχερέστερο, περιωρισμένο και ακοπώτερο… Είχαν πλούσια συγκοινωνιακά μέσα στη
διάθεσή τους προς μετακίνηση. Είχαν μορφωμένους δασκάλους να επιθεωρήσουν. Και
σημαίνει τούτο ότι ο ρόλος των περιοριζόταν στην διαπίστωση του επιτελεσθέντος απλώς,
εις έκαστο σχολείο έργου. Αν παρατηρούσε ότι εχώλαινε η διδασκαλία κάπου, χρέος είχε
να υποδείξη -αν φυσικά γνώριζε – καταλληλότερο τρόπο. Υπήρχαν πάντοτε περιπτώσεις
νεοδιωρισμένων δασκάλων. Ήσαν οι νεοσσοί, οι πρωτόπειροι, οι άπειροι. Που ευρίσκονταν
στο μεταίχμιο: μεταξύ θεωρίας και πράξεως. Σ’ αυτούς υπήρχε περιθώριο συμβουλής,
υποδείξεως, καθοδηγήσεως. Όπου όμως υπήρχε πολυετής, αποκρυσταλλωμένη, πλούσια
πείρα ο Επιθεωρητής, δεν είχε ή να θεωρήση κι ελέγξη το Αρχείο, το διδακτήριο και την
απόδοση του μέχρι στιγμής εκείνης διδακτικού έργου του δασκάλου. Ακόμη να τον
παρακολουθήση διδάσκοντα, να εκτιμήση την διδακτική του ικανότητα, την παιδαγωγική
του κατάρτιση και την όλη επιστημονική του συγκρότηση. Πέραν τούτου ώφειλε ο
Επιθεωρητής να μεταχειρίζεται πάσαν λεπτότητα στις τυχόν παρατηρήσεις του και να
επεμβαίνη με διακριτικότητα κι επιφύλαξη για να μη θιγή το δάσκαλο μπροστά στους
μαθητές, να μειώση την προσωπικότητά του και να καταρρίψη το κύρος του. Μπροστά
στους μαθητές οι δάσκαλοι έστω και κενοί περιεχομένου δέον να στέκωνται σαν
προσωπικότητες. Επ’ ουδεμία αιτία πρέπει να κλονίζεται η προς αυτούς εμπιστοσύνη των
μαθητών. Πάντοτε ώφειλε, και οφείλει να έχη στο νου του ο επιθεωρών και ελέγχων, ότι
απευθύνεται ως ίσος προς ίσον στις γνώσεις, στην επιστημονική συγκρότηση, στην
διδακτική ικανότητα και παιδαγωγική κατάρτιση. Μοναδική του υπεροχή είναι η εξουσία
που έχει. Δεν πρέπει λοιπόν να παρασύρεται από το προνόμιο αυτό που τον ώπλισε άρτι η
Πολιτεία να παραγνωρίζη την πραγματικότητα: Να λησμονή πως πριν λίγο καιρό ο ίδιος κι
ο επιθεωρούμενος ήσαν συνάδελφοι: αμφότεροι δασκάλοι. Σήμερα ο ένας είναι
προϊστάμενος και ο άλλος υφιστάμενος. Με το να γίνη προϊστάμενος προστέθηκε απλώς η
νόμιμη εξουσία. Οι γνώσεις έμειναν οι ίδιες. Δεν έγινε σοφώτερος. Δεν τελέσθηκε
εκκλησιαστικό μυστήριο κατά την επιθεωρητικοποίηση. Δεν επεφοίτησε το Άγιο Πνεύμα
επί της κεφαλής του να τον φωτίση και τον καταστήση παντογνώστη, πάνσοφο, αλάθητο.
Το προνόμιο αυτό του αλαθήτου αμφισβητούμε σήμερα στον Πάπα. Τι να ειπούμε όθεν
στην περίπτωση των λαϊκών;
Κάθε Επιθεωρητής που παραγνωρίζει τις ως άνω βασικές αλήθειες αποτυγχάνει ως
προϊστάμενος μορφωμένων ανθρώπων. Ο νουνεχής, ο σώφρων, ο συνετός και λογικός δεν
απομακρύνεται της πραγματικότητος όσον ψηλά κι αν ανέλθη. Είναι προσγειωμένος,
ταπεινός. Δεν επαίρεται για την άνοδό του. Προτιμά να τον υψώνουν οι άλλοι. Γνωρίζει το
του Ευαγγελίου: «Ο υψώνων εαυτόν ταπεινωθήσεται». Οι φαντασμένοι, οι επηρμένοι, οι
υπερόπτες, οι «λοξοί» δηλαδή, αφ’ ότου περιβληθούν την τήβεννο του προϊσταμένου,
λάβουν ανά χείρες τη μαγική ράβδο της Εξουσίας αποκτούν αυτομάτως το ΑΛΑΘΗΤΟ.
Έκτοτε όλους τους άλλους υφισταμένους – δασκάλους ή γονείς βλέπουν μπροστά τους σαν
μυρμήγκια ή ανδρείκελλα που πρέπει να υπακούουν, να πειθαρχούν τυφλά και να
εκτελούν άνευ αντιλογίας τις διαταγές και υποδείξεις των. Δεν τους αναγνωρίζουν γνώμη,
έστω ορθήν. Εντεύθεν, πηγάζουν οι αφορμές των συγκρούσεων, που γίνονται
αναπόφευκτες μεταξύ προϊσταμένων και υφισταμένων ή εκτραχύνσεως των μεταξύ τους
σχέσεων. Κυρίως, εις το ό,τι αναγνωρίζουν οι προϊστάμενοι μόνον υποχρεώσεις και
καθήκοντα εις τους υφισταμένους ουχί δε και δικαιώματα.
Στην κατηγορία των ούτω πως σκεπτομένων Επιθεωρητών ανήκε ο Χ2. Στην
κατηγορία των πλανωμένων. Των σφαλλομένων. Από πλευρά δασκάλων ο Αλέκος ανήκε
στην κατηγορία των ευσυνειδήτως εργαζομένων και ευόρκως εκτελούντων τα καθήκοντα
και τις υποχρεώσεις ως δημοσίων λειτουργών. Πλήν όμως παραλλήλως είχε πλήρη
συνείδηση των δικαιωμάτων του. Εγνώριζε να τα διεκδική. Διεμαρτύρετο όταν
κατεπατούντο εφαρμόζων το νομικό αξίωμα: «Ανοχή παραβιάσεως των ιδίων δικαιωμάτων
αποτελεί προσβολή του ιδίου καθήκοντος του ανθρώπου προς εαυτόν». Ιδού γιατί, κατά
την μακρόχρονη υπηρεσία του συνεκρούσθη πολλάκις με μερικούς Επιθεωρητές. Αυτούς
φυσικά που είχαν παρανοήσει το ρόλο τους…
ΤΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Πριν εισέλθομε στη δεύτερη αφορμή συγκρούσεως του Επιθεωρητή Χ2, με τον
Αλέκο οφείλομε να παράσχωμε όσες διευκρινήσεις νομίζομε αναγκαίες προς διαφώτιση
των μη εκπαιδευτικών αναγνωστών μας. Ο Αλέκος φυσικά, δεν διαφωνούσε προς τον
προϊστάμενό του απλώς για να «πάη κόντρα» από ιδιοτροπία ή δυστροπία χαρακτήρος.
Διαφωνούσε και αντιτασσότανε όταν ο Χ2 έθιγε τα καλώς κείμενα. Τα νομίμως
λειτουργούντα. Όταν έκανε κατάχρηση της εξουσίας του. Υπέρβαση των δικαιωμάτων του.
Όταν, υπερπηδώντας τα όρια της δικαιοδοσίας του εισερχόταν εις αλλότριους χώρους.
Καταπατούσε ξένα οικόπεδα. Παραβίαζε δικαιώματα άλλων. Όταν διάπραττε αυθαιρεσίες.
Αυτές τις αυθαιρεσίες πολλοί τις αντιλαμβάνονταν. Ή αν θέλετε όλοι. Τις ανέχονταν όμως,
αντιπαρέρχονταν αδιαφόρως και σιωπούσαν: Ίσως από συγκατάβαση, έλλειψη θάρρους,
δειλία ή ατολμία. Ή γιατί, δεν είχαν εμπιστοσύνη στους εαυτούς των ή δεν είχαν σαφή
αντίληψη των δικαιωμάτων τους. Άλλοι από ωχαδερφισμό, μοιρολατρεία κι αδιαφορία. Και
άλλοι τέλος για να φαίνωνται αρεστοί, να τάχουν καλά και να κερδίσουν την εύνοιά του!! Ο
Αλέκος, δεν ανήκε σε καμμιά από τις ανωτέρω κατηγορίες. Είχε συναίσθηση υποχρεώσεων
και δικαιωμάτων του. Ιδίαν γνώμη και κρίση. Ακόμη, Αρχές και πεποιθήσεις. Τέλος,
εμπιστοσύνη στον εαυτό του, ότι μπορεί να κάνη διάκριση του ορθού από το εσφαλμένο.
Του πονηρού από το αγαθό. Του λογικού από το παράλογο.
Και ώρθωσε το ανάστημά του στον Χ2 και σ’ όλους τους πολιτευθέντες κατά τον
ίδιο τρόπο, αδιαφόρως αν θα επέσυρε τη δυσμένειά των, και θα καταχωρείτο το όνομά του
στον μαύρο πίνακα. Αν ορθώς ή όχι έπραξε θα κρίνουν στο τέλος οι αναγνώστες.
Χρειάζεται ωστόσο να οπλισθούν με το ανάλογο ποσό υπομονής, προς παρακολούθηση
των αφορμών, των συγκρούσεων, διαφωνιών και αντιθέσεων.
Έχει ήδη εξιστορηθή η αφορμή της πρώτης συγκρούσεως με τον Επιθεωρητή Χ2 στο
9 ο σημείωμα. Η δεύτερη αφορμή που θα μας απασχολήση σήμερο ήτο το Ωρολόγιο
Πρόγραμμα.
Κατά την έναρξη εκάστου σχολικού έτους υποχρεούται έκαστος Διευθυντής
σχολείου, και είναι όλοι που υπηρετούν εις μονοθέσια σχολεία διευθυντές, να υποβάλη
στον Επιθεωρητή μεταξύ των άλλων στοιχείων, δυο αντίτυπα Ωρολογίου Προγράμματος. Ο
Επιθεωρητής ελέγχει, αν είναι συντεταγμένο κατά τον Νόμον, και αν πληροί τις σχετικές
αρχές της Γενικής Διδακτικής και Ψυχολογίας. Τα εγκρίνει, τα υπογράφει και επιστρέφει το
ένα. Το έτερον παραμένει στην Επιθεώρηση. Βέβαια εάν, δεν είναι σύμφωνο προς τα
νόμιμα, ως εξέθεσα, ο Επιθεωρητής οφείλει να επιφέρη τις διορθώσεις του, να το
τροποποιήση και σημειώση τις παρατηρήσεις του και να το επιστρέψη.
Ο Επιθεωρητής Χ2 ωστόσο έσπευσε κι απόστειλε έντυπο, ομοιόμορφο Πρόγραμμα
σ’ όλα τα μονοθέσια και λοιπά σχολεία της Περιφερείας του. Πριν υποβληθούν τοιαύτα
από τους δασκάλους των. Δεν ξαίρω τι έκαναν οι άλλοι δασκάλοι. Ο Αλέκος όμως
εδυσφόρησε, στενοχωρήθηκε. Πρώτα γιατί ήτο σε θέση να συντάξη το Πρόγραμμά του
όπως κάθε χρόνο. Έπειτα, γιατί εθεωρούσε εαυτόν μειωμένο. Και ακόμη γιατί είχε
συνηθίσει το ιδικό του Πρόγραμμα συντεταγμένο, κατά την αρχή της επαλληλίας. Στο κάτω
κάτω δε, ήτο λανθασμένο το Πρόγραμμα του Επιθεωρητή. Αντί 2 ημιωρίων διδασκαλίας
Ιστορίας και 2 Φυσικής Ιστορίας καθ’ εβδομάδα που καθώριζε ο Νόμος προφανώς εκ
λάθους ή αβλεψίας αδιάφορον είχε 1 ημίωρος Ιστορίας και 3 Φυσικής Ιστορίας στις ΓΔ΄
τάξεις. Πάλι για τους μη εκπαιδευτικούς σημειούμε ότι έκαστος διδάσκαλος είναι
ελεύθερος να συντάξη το Πρόγραμμα της τάξεώς του εις τα πολυθέσια ή του σχολείου του
στα μονοθέσια κατά την μέθοδο και την παιδαγωγική αρχή που προτιμά. Ουδείς δύναται
να πειθαναγκάση τούτον να εφαρμόση κάτι που δεν πιστεύει και δεν ασπάζεται. Αρκεί να
είναι πλήρες το ωράριο ημερήσιο κι εβδομαδιαίο κι η θέση των μαθημάτων σύμφωνη προς
τις Αρχές Διδακτικής και Ψυχολογίας.
Επί 20 χρόνια εφάρμοζε το ιδικό του Πρόγραμμα ο Αλέκος. Ήτο πλήρως
δοκιμασμένο. Ουδείς Επιθεωρητής το εμέμφθη. Όλοι οι συνάδελφοί του που το είχαν κατά
καιρούς ίδει στις τοπικές συγκεντρώσεις, που γίνονταν στο σχολείο του είχαν εκτιμήσει την
πληρότητά του και το είχαν εφαρμόσει. Κατά ποια λογική λοιπόν θα το αχρηστεύση τώρα
ο Αλέκος και αντ’ αυτού θα εφαρμόση ένα Πρόγραμμα λανθασμένο, αντιπαιδαγωγικό,
ανορθόδοξο; Μόνο από δουλοφροσύνη, υποκρισία, έλλειψη πεποιθήσεως ή κολακεία θα
το υιοθετούσε. Αλλά δεν ήτο ανδρικό να ανεχθή κάτι που δεν πίστευε. Δεν δίστασε λοιπόν.
Υπόβαλε όπως πάντοτε ο ιδικό του Πρόγραμμα προς έγκριση συνοδεύσας αυτό με
αιτιολογημένη έκθεση, προς πρόληψη οιασδήποτε παρεξηγήσεως. Μνημόνευε τους
λόγους για τους οποίους θα προτιμήση το ιδικό του Πρόγραμμα και παράθετε τα
σφάλματα που περιείχε το Πρόγραμμα του Επιθεωρητή που επί τέλους δεν ήτο σύμφωνο
προς καμμιά Παιδαγωγική Αρχή ούτε προς το ισχύο επίσημο του Κράτους. Απόφυγε δε
επιμελώς να θίξη ή να προσβάλη τον συντάκτη του.
Ο Χ2 το επέστρεψε πάραυτα, κανονικά εγκεκριμένο, υπογεγραμμένο ιδιοχείρως και
άνευ ουδενός σχολίου. Δεν απαιτείτο ωστόσο να είναι κανένας γραφολόγος για να
αντιληφθή την ψυχολογική κατάσταση του Επιθεωρητή τη στιγμή που έγραφε το
«εγκρίνεται» κι έθετε την υπογραφή του. Έκδηλη ακόμη και στους ανίδεους και αφελείς
ήταν η σύγχυση, η νευρικότητα, η ταραχή, η οργή κι αλλοφροσύνη του…
Αν εν τούτοις, δεν τον τύφλωνε το σφοδρό πάθος του στείρου εγωισμού του και της
παθολογικής του εγωπάθειας θα ικανοποιείτο από την ενέργεια του Αλέκου και θα
έσπευδε να τον συγχαρή για την πρωτοβουλία του. Χάρη σ’ αυτή -ως έμαθε βραδύτερο-
εξαπόστειλε νέα εγκύκλιο προς τα σχολεία διορθώνουσα το ωράριο της Ιστορίας και
Φυσικής Ιστορίας κατά τις υποδείξεις του Αλέκο, χωρίς να την κοινοποιήση στο σχολείο του
τελευταίου! Μα οι αφορμές των διαφωνιών συνεχίσθησαν.
Σπιούνος εκ των ένδον…
Την περίοδο στην οποία συνέβαιναν όσα έδωσαν τις αφορμές για τη συγγραφή της
σειράς των παρόντων σημειωμάτων μου είχε ανασυστηθή ο Διδασκαλικός Σύλλογος που
είχε ως ήτο επόμενο νεκρωθή και αυτοδιαλυθή την περίοδο της Κατοχής. Στο Διοικητικό
Συμβούλιο, ο Αλέκος κατείχε τη θέση του Αντιπροέδρου. Ο Πρόεδρος υπηρετούσε και
διαμένει στην Πόλη. Όταν ο Αλέκος ανελήφθη τις προθέσεις του Χ2 για ριζικές αλλαγές,
επιβολή μεταρρυθμήσεων, πρωσοποπαφών συστημάτων και γκρέμισμα των πάντων, σαν
να ερχότανε να διοικήση Περιφέρεια που, δε γνώριζε ακόμη Παιδαγωγική Εποπτεία έκρινε
αναγκαίο, να απευθύνη φιλική επιστολή στον Πρόεδρο, με την οποία, τον καθιστούσε
κοινωνό των σκέψεών του, και υποδείκνυε πως οφείλει να συγκαλέσει το ταχύτερο το
Διοικητικό Συμβούλιο όπερ να εξετάση τα δεσμευτικά μέτρα που θεσπίζει ο Χ2 και να
προβή στα αναγκαία διαβήματα προς ανάκληση, όσων πρέπει να ατονήσουν, και να μη
τύχουν εφαρμογής. Εν κατακλείδι έγραφε χαρακτηριστικά πως πρέπει «να του τραβήξουμε
τα ηνία τώρα που είναι αρχή, γιατί βραδύτερον θα είναι αργά…».
Ο Πρόεδρος έλαβε την επιστολή… Αντί όμως να συγκαλέση το Δ.Σ. κατά την
υπόδειξη του Αλέκο την παράδωσε στον ίδιο Επιθεωρητή Χ2. Φυσικά υπό τον ρητό όρο
αυστηρής εχεμύθειας. Ματαίως ανάμενε ο Αλέκος την πρόσκληση του, προς συμμετοχή
του στη συνεδρίαση, που εναγώνια περίμενε. Του ήταν αδιανόητο να μαντεύση την
απρόβλεπτη τύχη που είχε η επιστολή του.
Όταν μετά ένα μήνα κατήλθε, προς λήψη των αποδοχών του, συνάντησε και
διεμαρτυρήθη στον Πρόεδρο γιατί ανδράνησε. Δικαιολογήθηκε εκείνος πως πρέπει… «Να
αποφύγωμε μια τέτοια ανάμιξη, γιατί μόνο οι δυο τους έχουν αυτή τη γνώμη», τα δε λοιπά
μέλη του Δ.Σ. με τα οποία ήλθε εις επαφή αποκρούουν τη σκέψη να αναμιχθή ο Σύλλογος
εις έργα του Επιθεωρητού, αποκλειστικώς απορρέοντα εξ υπηρεσιακού καθήκοντος και επί
τέλους δεν είναι θέμα συνδικαλιστικό.
-«Διαφωνώ ριζικώς προς τέτοιες αντιλήψεις, και θα διαχωρίσω τις ευθύνες μου. Ο
Σύλλογος έχει χρέος να λάβη ενεργό θέση. Δεν είναι έργο του να ζητά μόνο αύξηση του
μισθού, παρατήρησε σ’ έντονο ύφος ο Αλέκος.
Και πάλι, δεν πονηρεύθηκε, πως τον έχει προδώσει ο συνάδελφός του!
Μα δεν σταύρωσε τα χέρια. Αφού επανήλθε στο χωριό του συνέταξε και απηύθυνε
προσωπικές επιστολές προς τα λοιπά μέλη του Δ.Σ. παραπονούμενος για τις αντιλήψεις
που είχαν εκφράσει στον Πρόεδρο περί μη αναμείξεως του Συλλόγου εις τα του Χ2.
Απάντησαν όλοι διαπορούντες για το περιεχόμενο της επιστολής του, αρνούμενοι
ότι είχε πραγματοποιηθή επαφή και συνεννόηση με τον Πρόεδρο…
Ο Αλέκος έννοιωσε αμέσως ότι επρόκειτο περί προσωπικών σκέψεων του
Προέδρου όστις προφανώς απόφευγε να λάβη θέση φοβούμενος τη δυσμένεια και
δυσαρέσκεια του Επιθεωρητού… Και πάλι, δεν καθησύχασε. Απηύθυνε νέα επιστολή –
Πρόσκληση προς όλους και προς τον Πρόεδρο φυσικά, παρακαλών τούτους να
συναντηθούν κατά την ημέρα της καταβολής του μισθού του επομένου μηνός, ίνα
ενημερώση τούτους επί εκτάκτου θέματος. Συναντήθηκαν. Η συνεδρίαση υπήρξε
θυελλώδης. Ο Αλέκος επετίμησε τον Πρόεδρο για το προηγούμενο ψεύδος του και τον
κατηγόρησε ό,τι με τη στάση του συγκαλύπτει -άγνωστο γιατί- τον Χ2. Επέμεινε να λάβουν
σαν Συμβούλιο σαφή θέση και να απαιτήσουν από τον Χ2 την ανάκληση των δεσμευτικών
και καταπιεστικών μέτρων που έχει κοινοποιήσει υπό τύπο διαταγών, ιδίως, όσον αφορά
την κάθοδο των Δασκάλων στην Πόλη άπαξ του μηνός, προς λήψη των αποδοχών των
άνευ προηγουμένης αιτήσεως προς χορήγηση αδείας, και τη αδέσμευτη του
προγράμματος.
Τα μέλη, πλην του Προέδρου, απεδέχθησαν την εισήγηση του Αλέκο. Ο Πρόεδρος εν
τούτοις την απόκρουσε με την αιτιολογία, πως την έκρινε περιττή, γιατί στις προσωπικές
του επαφές έθιξε αμφότερες τις περιπτώσεις έπειτα από τις επιστολές του Αλέκου κι είχε
ρητή τη διαβεβαίωση του Χ2 πως είναι σύμφωνος να μην ισχύσουν στο μέλλον, αλλά να
ατονήσουν σιωπηρώς.
Πρόσθεσε μάλιστα ό,τι αν Δάσκαλός τις ελεγχθή εξ αφορμής αυτών θα φέρη ο ίδιος
την ευθύνη και θα λογοδοτήση στη Συνέλευση… Δεν παράλειψε μάλιστα να δηλώση ότι αν
επιμείνουν, δεν θα ακολουθήση ο ίδιος και ότι σε περίπτωση που νομισθή ότι
καταδολεύεται το Δ.Σ. είναι έτοιμος να παραιτηθή από την ηγεσία του Συλλόγου. Τα λοιπά
μέλη παραιτήθηκαν περαιτέρω επιμονής, αρκεσθέντες στη δήλωση το Προέδρου περί
υποχωρήσεως του Χ2. Κι ο Αλέκος «εκών και άκων» δέχτηκε τη λύση. Δεν επέμεινε
περαιτέρω. Η συνεδρίαση εθεωρήθη λήξασα. Σαν έμεινε μόνος κατεκλύσθη από σκέψεις,
αμφιβολίες, υποψίες και ανησυχίες ο Αλέκος. Λίαν ύποπτος στάθηκε ο ρόλος του
Προέδρου. Παρουσιάσθηκε στα μέλη του Δ.Σ. σαν υπέρμαχος των δικαιωμάτων των
δασκάλων.
Μίλησε για παραστάσεις και φιλικές επαφές με τον Χ2. Ακόμη, πως άσκησε
διπλωματία έναντι του και κέρδισε το παιχνίδι με πολιτικότητα, χωρίς διαμαρτυρίες και
φωνές… Όλ’ αυτά δημιούργησαν δυσπιστία στον Αλέκο. Δεν είχε άδικο…
Στην πρώτη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου ο Πρόεδρος δεν επανεξελέγη ούτε
απλούν μέλος του Δ.Σ. Ο ρόλος του εκρίθη ύποπτος. Και για να συντομεύσω, δηλώνω πως
ο Χ2 καθ’ όλες τις περιοδείες του στα χωριά κατηγορούσε ως αντιδραστικό και ταραξία τον
Αλέκο. Βέβαια δεν γινόταν πιστευτός. Μάλιστα, όταν μετά διετία εμπιστεύθηκε τη
διάστασή τους σε κοινό, φίλο συνήλικο, του Αλέκο εκείνος δεν δίστασε να μιλήση με
παρρησία…
Έπρεπε κ. Επιθεωρητά ν’ αποφύγετε τη σύγκρουση με τον Αλέκο…
-Γιατί; Αφού είναι απείθαρχος και μου σηκώνει μπαϊράκι…
-Είναι παρεξήγηση στη μέση. Ο Αλέκος είναι ευσυνείδητο, φιλόπονος, εργατικός.
Τον αναγνωρίζομε όλοι και σαν καλό δάσκαλο και σαν καλό συνάδελφο.
-Μα έχω χειροπιαστά πράγματα. Διάβασα επιστολή του που παρακινούσε «να μου
πιάσουν τα ηνία!»…
Διηγήθηκε τα της επιστολής μου προς τον Πρόεδρο… στο φίλο μου κι εκείνος του το
ενεπιστεύθη αφ’ ενός να γνωρίση την «προδοσία» κι αφ’ ετέρου να φυλάγεται από τον
«σπιούνο» συνάδελφο. Ας λεχθή πως πάντοτε πλησίαζε τον Αλέκο προφανώς για να του
παίρνη μυστικά. Αφ’ ότου όμως του κίνησε δυσπιστία δεν του εμπιστευόταν παρά «όσα
επεθυμούσε να του μεταδώση!». Κάποτε εις χρόνο ανύποπτο τον έφερε προ τετελεσμένου
γεγονότος και ωμολόγησε την προδοσία του:
-Κύριε Πρόεδρε, τον ρώτησε σε τόνο φιλικό κι εμπιστευτικό: Του Χ2 φεύγουν που
και που φράσεις περιλαμβανόμενες στην αλλοτινή επιστολή μου…
-Καλά, τι άκουσες Αλέκο;
-Να ο Χ2 ομιλεί για «πιάσιμο ηνίων» και τα τοιαύτα!
Ο Πρόεδρος αναψοκοκκίνησε, σάστισε, κόμπιασε!
-Α μώρ’ Αλέκο ξαίρεις την ημέρα που την έλαβα την διάβασα. Έπειτα, την
λησμόνησα στο γραφείο. Φαίνεται πως την διάβασε όταν μ’ επεσκέφθη κι εγώ τον άφησα
μόνο και πήγα να δώσω οδηγίες στο προσωπικό…
-Τα συγχαρητήριά μου τότε… Μπράβο… Πιάστηκες στη φάκα. Καθαρή προδοσία.
Έγινες σπιούνος… Κρίμα, του είπε ο Αλέκος κατά πρόσωπο.
Α.Σ.Σ.
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΘΕΩΡΗΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1972