Βιβλία, Τοπική Ιστορία του Ρεθύμνου
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Με φόντο τα γεγονότα στην Κρήτη κατά την περίοδο 1943-1944, το βιβλίο της δημοσιογράφου Έυας Λαδιά πραγματοποιεί ένα μοναδικό οδοιπορικό στα μαρτυρικά χωριά του Ρεθύμνου και ταυτόχρονα στην εμπειρία και το συναίσθημα ανθρώπων που έζησαν τη ναζιστική βία.
Συλλογή αυθεντικών μαρτυριών και ανάδειξη σημαντικών δημοσιευμάτων και άλλων τεκμηρίων χαρακτηρίζουν τη μακρόχρονη έρευνα της Έυας Λαδιά, που συνεισφέρει ουσιαστικά στη γνώση μας για μερικές από τις πιο επώδυνες σελίδες της πρόσφατης τοπικής ιστορίας μας.
Επιπλέον πληροφορίες
| Χρονολογία Έκδοσης | 2022 |
|---|---|
| Διαστάσεις | 17Χ24 |
| Εκδότης | ΓΡΑΦΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ |
| Σελίδες | 304 |
| Συγγραφέας | ΕΥΑ ΛΑΔΙΑ |
| ISBN13 | 978-618-5381-09-7 |
Του ΚΩΣΤΗ Ι. Γ. ΚΑΛΛΕΡΓΗ*
Κοσμοπλημμύρα στην παρουσίαση του βιβλίου της Εύας Λαδιά «Μαρτυρικά χωριά του Ρεθύμνου». Όλοι οι Ρεθεμνιώτες οφείλουν ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Εύα Λαδιά. Εγώ της το είχα πει εμμέτρως πριν επτά χρόνια (1/7/2016) και αξίζει να το επαναλάβω:
Εν προκειμένω Εύα μου ευχαριστώ εσένα
Που ήρθες εις το Ρέθυμνο ξενάκι από τα ξένα…
Κι έδωσες τα καλλίτερα χρόνια στους Ρεθεμνιώτες
Και με της πέννας τη φωτιά, αλλά και με τις νότες!
Πολιτισμό προσέφερες με ζεστασιά και γλύκα
Με σεβασμό και απαλά μη σπάσει κι η απλίκα…
Μπροσάφορμοι πολλές φορές οι ευεργετηθέντες
Ζητούσαν το κεφάλι σου μη ευχαριστηθέντες….
Μα όποιος γυρεύγει αφορμές όλο αιτίες ψάχνει…
Μπροστά του βλέπει ζάχαρη μα …εκείνος θέλει άχνη…
Εγώ απλά ευχαριστώ ηθέλησα να είπω
Γλυκά γροικάς κι ευλαβικά κάθε καρδιάς μας χτύπο.
Και είσαι για το Ρέθυμνο μόνιμη ανθοστήλη…
Μ’ ένα μυαλό που ευωδιές μόνο μπορεί να στείλει.
Ευχαριστώ Εύα μου.
(*Κιγκ)
Εύας Λαδιά: Μαρτυρικά χωριά του νομού Ρεθύμνου
19-01-2024 19:52
ΚΩΣΤΗΣ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
Τοπικός τύπος, αρχεία, λογοτεχνία, φωτογραφίες, αντικείμενα, προφορικές μαρτυρίες και αφηγήσεις αποτελούν πηγές για την Ιστορία ενός τόπου. Και με τέτοια εφόδια και, κυρίως, με μια φιλόκαλη και σπουδαία έκδοση υπό τον τίτλο: «Μαρτυρικά χωριά του νομού Ρεθύμνου», η συμπολίτισσα δημοσιογράφος και λογοτέχνιδα κ. Εύα Λαδιά βάλθηκε να σκαλίσει βαθιά και να επαναφέρει μνήμες μιας δύσκολης και αποτροπιαστικής εποχής.
Στον Πρόλογό της η Επιμελήτρια και συγγραφέας σημειώνει το πώς ξεκίνησε αρχικά το εν λόγω βιβλίο, ως συνέχεια και συμπλήρωμα εκείνου του αείμνηστου Σπύρου Απ. Μαρνιέρου, με τίτλο: «Τα ρεθεμνιώτικα ολοκαυτώματα, 1941-1944», στην οποία περιέχονταν οι εισηγήσεις που προήλθαν από κεντρική εκδήλωση που είχε πραγματοποιηθεί τον Αύγουστο του 1991 στο θέατρο «Ερωφίλη» της Φορτέτσας.
Καρπό και συνέχεια της παραπάνω προσπάθειας αποτελεί και η παρούσα έκδοση της κ. Εύας Λαδιά, καθώς και τα αναρίθμητα επετειακά δημοσιεύματά της για τα ρεθεμνιώτικα ολοκαυτώματα που ακολούθησαν στην εφημερίδα «Ρεθεμνιώτικα Νέα». Επίσης, την υπογραφή της φέρουν και η παραγωγή των θαυμάσιων εκείνων εκδόσεων του Δήμου Συβρίτου [Άνω Μέρος (2003), Γερακάρη (2004) και Βρύσες (2005)], όπως και των ντοκιμαντέρ (Ελεγεία Ηρώων – Σακτούρια”, “Ελεγεία Ηρώων – Κρύα Βρύση”, “Ελεγεία Ηρώων – Άνω Μέρος” και “το Κέντρος έχει Καταχνιά”), καθώς και το ολοκληρωμένο συμφωνικό έργο «Κέντρους Εγκώμιον» με τη συνεργασία, στα δυο τελευταία, του μουσικοσυνθέτη Μπάμπη Πραματευτάκη.
Στη σημερινή λαμπρή έκδοση που παρουσιάζομε με το σημείωμά μας αυτό, η κ. Εύα Λαδιά μάς μεταφέρει ένα πλουσιότατο και πολύτιμο πρωτογενές υλικό αυθεντικών μαρτυριών που η ίδια συγκέντρωσε σε μια πορεία 40 χρόνων από ανθρώπους αυτόπτες μάρτυρες, που μοιράστηκαν μαζί της τα ειδεχθή γεγονότα, τις μαρτυρίες και την οδύνη του καταραμένου εκείνου Αυγούστου του 1944, στα μαρτυρικά χωριά του νομού μας, από τη μια και την άλλη πλευρά του όρους Κέντρους, στα Ανώγεια, στη Λοχριά, στον Γερακάρη, στσι Γουργούθους, στσι Βρύσες, στο Καρδάκι, στο Σμιλέ, στο Άνω Μέρος, στο Χωρδάκι, στσι Δρυγιές, στην Κρύα Βρύση, στα Σακτούρια, στο Ροδάκινο, στην Καλή Συκιά και στην Κοξαρέ. Και το πιο εντυπωσιακό! Ότι όλα τα τρομαχτικά αυτά κακά γίνανε τότε, όταν ξεψυχούσε το θεριό, που όλοι πίστευαν και έλεγαν μέσα τους ότι πάει πια, να! σε λίγο θα ’μαστε ελεύτεροι!
Οι αφηγήσεις στο βιβλίο παραθέτονται με λογοτεχνικές παρεμβάσεις της ίδιας της Επιμελήτριας, που παρακολουθεί στενά τον κάθε αφηγητή, δημιουργεί θαυμάσιες γέφυρες λογοτεχνικών εισαγωγών με πλούσια γεωγραφικά και πολιτισμικά στοιχεία για το κάθε μαρτυρικό χωριό και το ολοκαύτωμά του. Σκιαγραφεί πρόσωπα, στήνει σκηνικά δράσης και γενικά φωτίζει την αφήγησή της με ποικίλες άμεσες ή έμμεσες πληροφορίες και υποσημειώσεις, ζωγραφίζοντας, ταυτόχρονα, με τα πιο ζωηρά χρώματα, τη ζωή και τις εξοχές και τους τόπους που έγιναν το θέατρο των δραματικών εκείνων γεγονότων.
Η καταγραφή των αφηγήσεων χαρακτηρίζεται, προς τούτοις, από αυτό που λέμε αμεσότητα του λόγου. Οι διάλογοι και οι αφηγήσεις κυλάνε άψογα, με αρμονία και φυσικότητα που σου δίνουν την εντύπωση ότι παρακολουθείς την ίδια, την αρχική συζήτηση μπροστά από την κάμερα του συνεργείου της τηλεόρασης CRETA ή το μαγνητόφωνο. Σε καμιά περίπτωση δεν παρακολουθείς ένα κείμενο τεχνητό, «φτιαγμένο», αλλά ένα κείμενο με τις ατέλειες και τις ασάφειές του σε πολλά σημεία, που αποδεικνύει και επιβεβαιώνει ότι ο αφηγητής του μιλάει από μνήμης, μέσα από την καρδιά του, στη τοπική γλωσσική του ιδιομορφία, παρουσιάζοντας τα γεγονότα ολοζώντανα σαν να ξετυλίγονται τη στιγμή αυτή μπροστά στα μάτια μας.
Ασήμαντα γεγονότα η Επιμελήτρια τα παρουσιάζει συνοπτικά, με την συμπύκνωση του χρόνου, ενώ σε αυτά που τα θεωρεί περισσότερο σημαντικά και σπουδαία εστιάζει επιτυχώς με την παράταση της χρονικής διάρκειας. Συμμετέχει σ’ αυτά ενεργά, βιώνοντας το πρωτότυπο κείμενο τού αφηγητή της και συμμετέχοντας σ’ αυτό ως πρωταγωνίστρια ή ως αυτόπτης μάρτυρας. Αφηγητής και Επιμελήτρια μιλούν στην ίδια γλώσσα και στο κείμενο επιτυχώς επικρατεί το α΄ ρηματικό πρόσωπο του πρωτότυπου αφηγηματικού κειμένου.
Πετυχαίνει, περαιτέρω, ομαλή μετάβαση από το ένα αφηγηματικό μέρος στο άλλο, με τεχνητές επιβραδύνσεις προκαλεί αγωνία και αναμονή στον αναγνώστη, ενώ με την καλλιέπεια και κομψότητα του λόγου της προσφέρει γενναιόδωρα και την αισθητική απόλαυση. Η επιμέλεια των αφηγήσεων καθίσταται ουσιαστική με την παράθεση από την ίδια τίτλων, που προδιαθέτουν και δίνουν περιληπτικά το περιεχόμενο της κάθε αφηγηματικής ενότητας και διευκολύνουν την ανάγνωσή της.
Σε όλο το μήκος των αφηγήσεων παρακολουθούμε μεγαλειώδεις πράξεις αγωνίας των μελλοθανάτων, που είτε πριν από τον θάνατο ψάλλουν περήφανα τον Εθνικό μας Ύμνο, είτε αναδεικνύουν στον ανώτατο βαθμό το μεγαλείο και τη φιλοπατρία της ψυχής τους, που δεν ανοίγουν το στόμα τους, με ό,τι κι αν συνεπάγεται αυτό, για να μην καταδώσουν στον εχθρό δικό τους άνθρωπο και συναγωνιστή. Παρακολουθούμε, ακόμα, αφηγήσεις με επεισόδια και σκηνές βίας, λεηλασίας, ορφάνιας, στέρησης, πείνας, αλτρουισμού και προδοσίας.
Έτσι, το βιβλίο καθίσταται μια σπάνια αποκάλυψη όλου του πατριωτικού μένους της ψυχής των ηρώων και της φρίκης και των δεινών του πολέμου. Στις αφηγήσεις τους οι αφηγητές συχνά κάνουν κρίσεις, επαινούν και κατηγορούν στάσεις και συμπεριφορές και μας φέρνουν σε ενδιαφέρουσα και ουσιαστική επαφή με σπουδαίες μορφές της ρεθεμνιώτικης Αντίστασης κατά την κατοχή. Έτσι, οι ήρωες άλλοτε εμφανίζονται να εκθέτουν πλήρη σχέδια δράσης, στρατηγικής και αντιμετώπισης του εχθρού, άλλοτε να σου μεταφέρουν από τον ενθουσιασμό και τη χαρά της επιτυχούς έκβασης των επιχειρήσεων και άλλοτε να σου μεταδίδουν την πικρή γεύση και την παγωμάρα του επικείμενου θανάτου. Βλέπουμε και διδασκόμαστε από το παράδειγμά τους, πώς, δηλαδή, οι εξαιρετικές καταστάσεις και δυσκολίες της ζωής καθίστανται στον άνθρωπο δύναμη, δημιουργώντας του αντιστάσεις και ικανότητα στο μυαλό να σκέφτεται γόνιμα και δημιουργικά και να επιζητεί τη βοήθεια του Θεού, εκδαπανώντας στο έπακρον όλα τα ανεξάντλητα αποθέματα των δυνάμεων της ψυχής του.
Φρικιαστικές σκηνές αιχμαλωσίας, πείνας και απαισιοδοξίας εναλλάσσονται ξαφνικά με σκηνές δύναμης και αισιοδοξίας, ενώ κάποτε η εσωτερικευµένη πραγματικότητα επιτρέπει και κάποιες λυρικές εξάρσεις και την εξωτερίκευση και μετάδοση της έντονης συναισθηµατικής φόρτισης των ηρώων.
Η Επιμελήτρια φαίνεται να καταβάλλει ξεχωριστή και εντυπωσιακή προσπάθεια στη διάταξη και τη σειρά των κειμένων, ώστε να προχωρούν συμπληρωματικά το ένα προς το άλλο και να δίνουν βάσιμες απαντήσεις σε πολλά εναγώνια ερωτήματα του αναγνώστη.
Με το βιβλίο αυτό, είναι γεγονός ότι παρελαύνει μπροστά από τα μάτια μας η ίδια η ιστορία του τόπου μας αυθεντική, γνήσια και καθάρια, γραμμένη σε πρώτο χέρι από ανθρώπους που έζησαν και βίωσαν «στο πετσί» τους την ανατριχίλα και την αποστροφή των γεγονότων, με αυθεντικές και υπεύθυνες αφηγήσεις τους και χωρίς μισές αλήθειες. Η αυθεντικότητα της πρώτης ύλης, το βάρος της προσωπικής εµπειρίας και η ιδεολογική φόρτιση προσδίδουν στη γραφή την αµεσότητα του ρεαλισµού και μας προσφέρουν την ορθή πληροφόρηση για τα γεγονότα της περιόδου 1941-44.
Στην αγαπητή μας κ. Εύα Λαδιά ευχόμαστε δύναμη και υγεία, για να συνεχίζει τη γόνιμη αυτήν, εργώδη και δημιουργική δραστηριότητά της στον χώρο των «ρεθεμνιώτικων γραμμάτων», στα οποία τόσο μεγάλη και ουσιαστική είναι η μέχρι σήμερα συμβολή της.
*[Εκδόση ΓΡΑΦΟΤΕΧΝΙΚΗΣ, Ρέθυμνο 2023, σχ. 8ο (24Χ16), σσ. 302
Ρέθυμνο: Τα «Μαρτυρικά χωριά νομού Ρεθύμνου» στο βιβλίο της Εύας Λαδιά – Συμβολή στην ιστορική μνήμη
Περιφερειακοί σταθμοίΗΡΑΚΛΕΙΟΧΑΝΙΑ
08/08/23 17:56
ΣύνταξηΚώστας Βασιλάκης
«Μαρτυρικά χωριά νομού Ρεθύμνου», είναι ο τίτλος του βιβλίου της Εύας Λαδιά, που θα παρουσιαστεί στο αίθριο του Παλαιοντολογικού Μουσείου Ρεθύμνου, την Τετάρτη 23 Αυγούστου στις 8 το απόγευμα.
Πρόκειται για τη συνέχεια καταγραφής στοιχείων γύρω από τα Ολοκαυτώματα του Ρεθύμνου, την περίοδο 1943-1944 της Γερμανικής κατοχής, που ξεκίνησε ερευνητική ομάδα υπό τον ιστοριοδίφη, Σπύρο Μαρνιέρο, τη δεκαετία του 80 και συνεχίζει η Εύα Λαδιά, από τα πρώτα μέλη της ομάδας αυτής.
Επί 40 χρόνια αξιοποιεί όλα τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα και καταγράφει τα γεγονότα, αυθεντικές μαρτυρίες από αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων, κυρίως σε ντοκιμαντέρ.
Ήδη έχει δημιουργήσει και αναρτήσει στο κανάλι της, ΕΥΑ ΛΑΔΙΑ στο YouTube τα ντοκιμαντέρ: “ΕΛΕΓΕΙΑ ΗΡΩΩΝ – ΣΑΚΤΟΥΡΙΑ”, “ΕΛΕΓΕΙΑ ΗΡΩΩΝ – ΚΡΥΑ ΒΡΥΣΗ”, “ΕΛΕΓΕΙΑ ΗΡΩΩΝ – ΑΝΩ ΜΕΡΟΣ” και “ΤΟ ΚΕΝΤΡΟΣ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΧΝΙΑ” με τη συνεργασία του μουσικοσυνθέτη Μπάμπη Πραματευτάκη
Αυτά σε συνδυασμό με τέσσερα ακόμα, “Ανθοί στα αποκαΐδια”, Βρύσες Αμαρίου – Κοξαρέ – Ροδάκινο, αποτελούν πολύτιμα ντοκουμέντα για την Κιβωτό Ιστορικής Μνήμης που έχει δημιουργήσει και προβάλει στην ιστοσελίδα «Πολιτιστικό Ρέθυμνο».
Στο βιβλίο της αυτό που κυκλοφόρησε πρόσφατα, αναφέρεται με νεότερα στοιχεία στα ολοκαυτώματα που συνέβησαν στα χωριά Ανώγεια, Λοχριά, Γερακάρι, Βρύσες, Καρδάκι, Σμιλέ, Γούργουθοι, Άνω Μέρος, Κρύα Βρύση, Ροδάκινο, Κοξαρέ, Σακτούρια και Καλή Συκιά, από τα στρατεύματα Κατοχής.
Όπως τονίζει στον πρόλογό του ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, που στήριξε την έκδοση: «Κάθε μαρτυρικό χωριό δεν αποτελεί μόνο ένα ματωμένο αποτύπωμα της ιστορίας, σε καιρούς που κυριαρχούσε η παραφροσύνη και η δίψα επεκτατισμού μιας επάρατης ιδεολογίας. Παραμένει και σύμβολο στις επόμενες γενιές, για να ξορκίζουν τα δεινά του πολέμου και να πασχίζουν για έναν κόσμο καλύτερο.
Με αυτό το δεδομένο, η Περιφέρεια Κρήτης δίνει προτεραιότητα στη στήριξη προσπαθειών που διέσωσαν σελίδες από το συναξάρι κάθε χωριού, από τις αυθεντικές του πηγές. Ενισχύει σκοπούς όπως αυτός, της Εύας Λαδιά, που αναδεικνύει στοιχεία για την ολοκαύτωση χωριών του νομού Ρεθύμνου. Μαρτυρίες και μνήμες, συγκλονιστικές λεπτομέρειες από τους αυτόπτες μάρτυρες, μια συλλογή στοιχείων τα τελευταία 40 χρόνια, που γίνονται πολύτιμες πηγές πληροφοριών για τον ερευνητή του μέλλοντος».
Προσθέτει στον πρόλογό της η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, Μαρία Λιονή: «Το βιβλίο “Μαρτυρικά χωριά του νομού Ρεθύμνου” πραγματοποιεί ένα οδοιπορικό στα χωριά του ιδιαίτερου τόπου μας που πλήρωσαν βαρύ φόρο αίματος για τη συμμετοχή τους στην Αντίσταση κατά του κατακτητή. Το κεφάλαιο αυτό της σύγχρονης τοπικής μας ιστορίας ζωντανεύει μέσα από τα λόγια ανθρώπων που έζησαν οι ίδιοι τα γεγονότα, μέσα από τις συγκλονιστικές αφηγήσεις τους που απηχούν την οδύνη της απώλειας αλλά και τη βεβαιότητα ότι ανταποκρίθηκαν, καθένας με τον τρόπο του, στο χρέος απέναντι στην πατρίδα και τον συνάνθρωπο.
Η αποτίμηση και ο σχολιασμός των γεγονότων είναι έργο του ιστορικού. Εδώ, η Εύα Λαδιά μας παραδίδει αυτούσιο ένα πλούσιο πρωτογενές υλικό ανθρώπινης εμπειρίας και συναισθημάτων που αυτή γέννησε. Το μοιραστήκαμε μαζί της με βαθιά συγκίνηση, είμαστε βέβαιοι πως το ίδιο θα κάνουν κι οι αναγνώστες».
Στην παρουσίαση του βιβλίου που θα κάνει ο ιστορικός δρ Γεώργιος Καλογεράκης, συγγραφέας, ο εκδότης Μανόλης Χαλκιαδάκης, θα μιλήσει για τη συμβολή του τύπου στην ανάδειξη των Ολοκαυτωμάτων και ο συνθέτης, Μπάμπης Πραματευτάκης, για την ανάδειξη ιστορικών στιγμών μέσα από την τέχνη.
θα παραστούν εκπρόσωποι της Ένωσης Συντακτών Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων (ΕΣΗΕΠΗΝ), του ΤΕΑΣ της ΕΣΗΕΠΗΝ, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ), καθώς και προσωπικότητες από όλο το νησί.
Η βιβλιοπαρουσίαση που στηρίζει η Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου, συνδιοργανώνεται από τους δήμους Ρεθύμνης, Ανωγείων, Αμαρίου και Αγίου Βασιλείου.
Παρουσιάστηκε το βιβλίο της Εύας Λαδιά «Μαρτυρικά χωριά νομού Ρεθύμνου»
ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ «ΜΝΗΜΗ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΩΝ»
Από Newsroom
στην κατηγορία Πολιτισμός
Αν και ο σκοπός της χθεσινής εκδήλωσης στο αίθριο του Παλαιοντολογικού Μουσείου ήταν η παρουσίαση του βιβλίου της Εύας Λαδιά «Τα μαρτυρικά χωριά του Ρεθύμνου», η ίδια θέλησε από τη σκηνοθετική της άποψη να επικεντρώσει το θέμα στο ίδιο το ιστορικό γεγονός. Για τον λόγο αυτό η εκδήλωση που οργάνωσε ο δήμος Ρεθύμνου με τη συνεργασία των δήμων Αμαρίου, Ανωγείων και Αγίου Βασιλείου με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης, είχε το γενικό τίτλο Μνήμη Ολοκαυτωμάτων.
Έτσι με τον άριστο συντονισμό του δασκάλου και ιστορικού ερευνητή Νίκου Δερεδάκη, τις μεστές περιεχομένου ομιλίες, τη μουσική παρουσία του εξαίρετου Ανωγειανού καλλιτέχνη Βασίλη Δραμουντάνη και τα αποσπάσματα από έργα της Εύας Λαδιά σε μουσική Μπάμπη Πραματευτάκη, η βραδιά εξελίχθηκε σε ένα συναπάντημα μνήμης αφιερωμένο στους αναίτια νεκρούς κάθε ολοκαυτώματος.
Στην εκδήλωση αναφέρθηκαν, καθένας από τον τομέα του, στην τραγωδία του Αυγούστου 1944 ο εκδότης των «Ρ.Ν.» κ. Μανόλης Χαλκιαδάκης, ο γνωστός μουσικοσυνθέτης κ. Μπάμπης Πραματευτάκης , ο συγγραματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα κ. Αριστομένης Συγγελάκης, ο πρόεδρος του ΤΕΑΣ κ. Θανάσης Μπαμπανέβας, ο πρώην δήμαρχος Ανωγείων και ιστορικός συγγραφέας και ερευνητής κ. Γιώργος Σμπώκος, ενώ το βιβλίο παρουσίασε ο δρ Γεώργιος Καλογεράκης του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ερευνητής και συγγραφέας.
Σχετικά με την παρουσίαση αυτή η Εύα Λαδιά δήλωσε πως δεν περίμενε για το βιβλίο της μεγαλύτερη αναγνώριση.
«Ο κ. Καλογεράκης, πρόσθεσε, είναι ο ιστορικός της εποχής μας που με απόλυτη αντικειμενικότητα και ενδελεχή έρευνα συνεχίζει να ρίχνει φως σε σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας προσεγγίζοντας τις πλέον αξιόπιστες πηγές. Οφείλουμε επίσης πολλά στην επίπονη προσπάθειά του, μέσα από την εβδομαδιαία συνεργασία του με την εφημερίδα «Πατρίς» και την εκπομπή του στο ραδιόφωνο να έχει διαρκώς στην επικαιρότητα πρόσωπα και γεγονότα της περιόδου της Αντίστασης στο νησί μας 1941-1945».
Όπως τονίζει προλογίζοντας την έκδοση αυτή, ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, που στήριξε την έκδοση: «Κάθε μαρτυρικό χωριό δεν αποτελεί μόνο ένα ματωμένο αποτύπωμα της ιστορίας, σε καιρούς που κυριαρχούσε η παραφροσύνη και η δίψα επεκτατισμού μιας επάρατης ιδεολογίας. Παραμένει και σύμβολο στις επόμενες γενιές, για να ξορκίζουν τα δεινά του πολέμου και να πασχίζουν για έναν κόσμο καλύτερο.
Με αυτό το δεδομένο, η Περιφέρεια Κρήτης δίνει προτεραιότητα στη στήριξη προσπαθειών που διέσωσαν σελίδες από το συναξάρι κάθε χωριού, από τις αυθεντικές του πηγές. Ενισχύει σκοπούς όπως αυτός, της Εύας Λαδιά, που αναδεικνύει στοιχεία για την ολοκαύτωση χωριών του νομού Ρεθύμνου. Μαρτυρίες και μνήμες, συγκλονιστικές λεπτομέρειες από τους αυτόπτες μάρτυρες, μια συλλογή στοιχείων τα τελευταία 40 χρόνια, που γίνονται πολύτιμες πηγές πληροφοριών για τον ερευνητή του μέλλοντος».
Προσθέτει στον πρόλογό της η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, Μαρία Λιονή: «Το βιβλίο «Μαρτυρικά χωριά του νομού Ρεθύμνου» πραγματοποιεί ένα οδοιπορικό στα χωριά του ιδιαίτερου τόπου μας που πλήρωσαν βαρύ φόρο αίματος για τη συμμετοχή τους στην Αντίσταση κατά του κατακτητή. Το κεφάλαιο αυτό της σύγχρονης τοπικής μας ιστορίας ζωντανεύει μέσα από τα λόγια ανθρώπων που έζησαν οι ίδιοι τα γεγονότα, μέσα από τις συγκλονιστικές αφηγήσεις τους που απηχούν την οδύνη της απώλειας αλλά και τη βεβαιότητα ότι ανταποκρίθηκαν, καθένας με τον τρόπο του, στο χρέος απέναντι στην πατρίδα και τον συνάνθρωπο.
Η αποτίμηση και ο σχολιασμός των γεγονότων είναι έργο του ιστορικού. Εδώ, η Εύα Λαδιά μας παραδίδει αυτούσιο ένα πλούσιο πρωτογενές υλικό ανθρώπινης εμπειρίας και συναισθημάτων που αυτή γέννησε. Το μοιραστήκαμε μαζί της με βαθιά συγκίνηση, είμαστε βέβαιοι πως το ίδιο θα κάνουν κι οι αναγνώστες».
Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου ολοκληρώθηκε και η διαδικασία ίδρυσης φορέα με την επωνυμία Μνήμη Ολοκαυτωμάτων και Μαρτυρικών Χωριών Ρεθύμνου που θα επιμελείται κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου κεντρική εκδήλωση στην πόλη του Ρεθύμνου για να τιμώνται και από τις νεότερες γενιές τα ολοκαυτώματα.