Του Γιώργη Λασηθιωτάκη
Συντ/χου Τραπεζικού
Η Κρήτη στο ξεσήκωμα του Γένους το 1821 δεν υστέρησε καθόλου σε θυσίες και αγώνες από την υπόλοιπη Ελλάδα.
Οι συνέπειες όμως του ξεσηκωμού της ήταν πολύ τραγικές και καταστρεπτικές γι’ αυτήν και τους Έλληνες κατοίκους της που η καταδυνάστευση και καταπίεση τους από τους πιο φανατικούς Αλβανούς και Αιγύπτιους ήταν πέρα από κάθε ανθρώπινη αντοχή.
Τα κακουργήματα (σφαγές, βασανιστήρια, ακρωτηριασμοί και απαγχονισμοί) οι λεηλασίες, οι εμπρησμοί και εξευτελισμοί συνδυάζονταν καθημερινά με τα διάφορα πολεμικά γεγονότα τόσο στα Χανιά, Ρέθυμνο, Κάστρο, όσο και στην επαρχία Αγ. Βασιλείου, που μαζί με τ’ ανυπότακτα Σφακιά, αποτελούσαν τα κύρια προπύργια του Αγώνα της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη.
Παραθέτω πιστό αντίγραφο μηνύματος που έστειλαν οι κάτοικοι του «Καστελίου των Σφακίων» προς τους πλούσιους και τους λοιπούς Έλληνες πατριώτες, κατοίκους της Ύδρας που ζητά απελπισμένα βοήθεια «στρατεύματος ικανού και πλοίων και όπλων» και που αποδίδει χαρακτηριστικά ένα από τα τραγικότερα επεισόδια και ίσως την αρχή της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη στο Μοναστήρι Πρέβελη.
Το μήνυμα αυτό αναφέρεται και σε έκδοση του τυπογραφείου Αθηνών Ο ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ του Π.Κ. ΠΑΤΕΛΗ με τίτλο «ΤΑ ΥΔΡΑΪΚΑ Η ΜΕΡΟΣ ΤΩΝ ΕΝ ΥΔΡΑ ΣΩΖΟΜΕΝΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ» που έλαβε χώρα το 1844 με δαπάνη του Δήμου Ύδρας.
Περιπόθητοι εν Χω αδελφοί, κάτοικοι της θεοσώστου νήσου Ύδρας και άνθη την υμετέραν ευγένειαν προσκυνούμεν.
Τη 4 Ιουνίου 1821
Και προ ημερών κατά την 24 του παρελθόντος Μαΐου εγράψαμεν προς την αγάπην σας, αποστείλαντες τρείς αδελφούς, τον Χ. Αναγνώστην Γρηγοράκην, και Χ. Σταυρακάκην Γιαλιράκην, μετά του Κυρίου Νικολάου Καρατζά, ο οποίος ήτον εδώ απεσταλμένος από τον αρχιστράτηγον Κύριον Ζαφείρην Αθανασόπουλον, δια την σύστασιν της αδελφικής εταιρίας, δια να ειδοποιήσωσι την αγάπην σας περί των τρεχόντων δεινών εις την δυστυχή πατρίδα μας Κρήτην· αφού όμως έφυγον απ’ εδώ εμποδίσθησαν από κακοκαιρίας και φθάσαντες με κόπους πολλούς εις τους Συγκυλιούς κακή τύχη είδαν αιφνιδίως το κατάρτι του καϊκίου των σπασμένον και εγύρισαν πάλιν λυπημένοι εδώ· το συμβεβηκός τούτο έδωκεν εις όλους μας λύπην απαρηγόρητον· επειδή ενώ είχαμεν ελπίδας ότι ηθέλαμεν τους δεχθή με τας επιθυμητάς δυνάμεις όπου εγράφαμεν προς την αγάπην σας, τους είδαμεν με όλα τα εναντία· όθεν ευθύς εφροντίσαμεν άλλο καΐκιον και αποστέλλομεν πάλιν τους ιδίους φανερώνοντες και δια του παρόντος μας όσα ηκολούθησαν μετά την φυγήν των εις το καστέλιον μας δια να κινήσωμεν εις έλεος υμάς τους περιποθήτους εν Χω αδελφούς μας.
Εις τα πλησίον μας παραθαλάσσια εφύλαττον οι εχθροί όπου ευρίσκεται έν Μοναστήριον επ’ ονόματι τιμώμενον του θείου Ευαγγελιστού Ιωάννου του Θεολόγου Πρεβέλη επιλεγόμενον. Εκεί ώρμησαν εξαίφνης οι τρισκατάρατοι φύλακες του Μπαερακίου δια να πιάσωσι τον Ηγούμενον και τους καλογήρους και να τους υπάγωσι εις την σφαγήν· αυτοί όμως λαβόντες την είδησιν έφυγον μερικοί και ήλθον εις ημάς, μερικοί δε κατέφυγον εις τα βουνά, οι οποίοι έχοντες εδώ συγγενείς, τοις έδωκαν την είδησιν ζητούντες την βοήθειαν των· έτρεξαν ευθύς μερικοί δια να τους φέρουσιν εδώ και απαντήσαντες εις τον δρόμον τους εχθρούς εκτυπήθησαν ευθύς και έπεσαν από το μέρος των εχθρών ένδεκα από δε τους εδικούς μας μόλις επιάσθη ένας· αλλά και εκείνος με την βοήθειαν του Θεού έγινεν άφαντος από τας χείρας των· η είδησις εδόθη ευθύς εις Ρέθεμνος και Κάστρον και Χανιά· εδαιμονίσθησαν οι λατρευτοί του Μωάμεθ! εσήκωσαν τα άρματα ευθύς οι Χανιώται κατά των χριστιανών, των έξω χωρίων και έχουσιν έως τώρα τριών χωρίων χριστιανούς θανατωμένους, οι οποίοι εμετρούντο ως οκτακόσιοι· ετοιμάζονται να κινήσωσι την εκστρατείαν και εναντίον μας εξ αποφάσεως!
Κάποιος Καπετάνιος Ταραπουλουσλής, ήτο προ καιρού εις τα Χανιά με εν κορβέτο με τρία άλπουρα και δώδεκα κανόνια, το οποίον και αρμάτωσαν από εκεί και το έστειλαν εις το ταραπουλούσι με τούρκους εως ογδοήντα δια να ζητήσει από εκεί βοήθειαν καραβίων να έλθωσιν από το μέρος της θαλάσσης και ούτοι να κινήσωσιν από την Στερεάν, δια να πολεμήσωσιν· όθεν ημείς περιμένοντες καθ’ ημέραν τους εχθρούς και στοχαζόμενοι τους εαυτούς μας εις κίνδυνον με το να μην έχομεν δυνάμεις αρκετάς δια να αντισταθώμεν παρακαλούμεν θερμώς την αγάπην σας δια τους οικτιρμούς του Θεού να ευσπλαχνιστήτε και ημάς και τους λοιπούς αδελφούς χριστιανούς της δυστυχούς Κρήτης και να αποστείλετε όσον τάχυστα βοήθειαν και στρατεύματος ικανού και πλοίων και όπλων καθώς οι αποστελλόμενοι αδελφοί είναι διωρισμένοι να ζητήσωσιν δια αυτήν την βοήθειαν όπου θέλετε δώσει εις τους αποσταλλόμενους αδελφούς θέλετε λάβη από τους ιδίους ιδιόχειρον ομολογίαν εσφραγισμένην με την σφραγίδαν του Καστελίου μας τα οποία υποσχόμεθα να αντιπληρώσωμεν αν ζήσωμεν μετά της χρεωστουμένης ευχαριστήσεως ει δε και αποφάσει του αγίου Θεού αποθάνωμεν, ας ήναι δια την ψυχικήν σας σωτηρίαν αδελφοί. Αυτά σας ειδοποιούμεν μετά θερμών δακρύων ζητούντες με επιμονήν το αδελφικόν έλεος και βοήθειάν σας τα κακά αυξάνουσι καθ’ ημέραν και αν δεν έχωμεν γρήγορα την επιθυμητήν αδελφικήν βοήθειάν σας σας βεβαιώνουμε τέλος οτι εις ολίγας ημέρας ό μη γένοιτο Χριστέ Βασιλεύ! θέλετε ακούση τον παντελή αφανισμόν των Χριστιανών της Κρήτης, επειδή αυτά οπού σας ειδοποιούμεν είναι χθεσινά τα αυριανά φαίνεται οτι θέλει είναι χειρότερα και κοντολογής τέλος. Ταύτα αδελφικώς είητε δε υγιαίνοντες ευτυχώς και απεκτεινόμενοι τοις έμπροσθεν.
Της ημετέρας εν Χριστώ αγάπης.
(Τ.Σ) Αδελφοί εν Χριστώ αγαπητοί
Και εις τους ορισμούς προθυμότατοι
οι κάτοικοι του Καστελ. Σφακίων.
Ο Χ. Αναγνώστης Γρηγοράκης και Χ. Σταυρουλάκης Γιαλεράκης εμπόδισαν και αντί εκείνων στέλεται ο Χ. Νικόλης Μαλανδράκης μετά του ιδίου Κυρ. Νικολάου Καραντζά.
Δια το ακριβές της αντιγραφής
Εν Ύδρα την 9 Δεκεμβρίου 1843
(Τ.Σ) Ο Δημαρχικός Πάρεδρος
Δ.Β. Δοντάς
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΚΕΝΤΡΟΣ Β ΤΟΜΟΣ

Αφήστε μια απάντηση