Λαογραφία

Του Ν. ΑΓΓΕΛΗ Έχω να σας πω δυο λόγια πικρά για ένα άνθρωπο απλοϊκό που εκεί στις δυτικές άκριες της Κρήτης τον Κτύπησε η μοίρα και γίνηκε ξακουστός. Στις δυτικές άκριες της Κρήτης η άμμο είναι κόκκινη και οι βράχοι του μεγάλου πελάγου. Συχνά που – πυκνά που βασανίζουν τα μάτια των ψαράδων ψιλές αλυσάχνες που σηκώνουν οι άνεμοι. Βασανίζουν τις ψυχές τους όμορφα καράβια που περνοδιαβαίνουν, άσπρα και αδιάφορα. Ευρώπη – Αφρική- Ασία. Συχνά –πυκνά γεμίζουν τα φτωχά σκαριά … Συνέχεια

ΚΡΗΤΙΚΑ ΝΑΚΛΙΑ   – ΑΪ κερά γειτόνισα.. Εμαγέρεψες; – Δε σ’εχομε μαθημένη Κόπιασε. – -Δεν κατέω γή να μπω γη όϊ γιατι ‘ χω και γω το τσικάλι στεμένο και φοβούμε μη «βαλ’ ο κάτης τον πόδα του». – Να μωρέ.. Λέεις η πρώτη φορά είναι απου τσουκνιάζει το φαί;. – Ναι μα εμένα ο γέρος μου είναι ψιλής ορθάς αυγό και δεν τρώει τσουκνισμένο μαγέρεμα ανεν τονε χρουσώσεις. – Μπρε για το θεό.. εγώ με το τσουκνισμένο φαϊ αναθράφηκα … Συνέχεια

ΚΡΗΤΙΚΑ ΝΑΚΛΙΑ -Γιάντα, μπρε, δεν πηγαίνεις στο μοναστήρι; Αλαμάνα γίνηκες μαθος; Ούλοι οι χριστιανοί πάνε στα’ αγρύπνιεςι και στα σπερνά και τσοι Κυριακές, εσύ αλλαξοπίστησες πρέπει.. – Οϊ, μπρε, μον δεν μου βολεί , εδά τση κακομοίρας. Εσύ μοιάζεις τση παροιμίας απου λένε πως ήτονε, λεει, μια βολά κι ένα καιρό δύο αδερφοί ο ένας πάπας κι ο άλλος βοσκός, κι ο βοσκός δεν έπαθε πρέπει ολοχρονής του χρόνου στο μοναστήρι μούδε για να μεταλάβει σα κι ούλους τσοι χριστιανούς. … Συνέχεια

  Η Γρα μου η κουτσαδόντα  φοβερίζει πως θα με βγάλει όξω με τον κόπανο γιατί έθεκα κάλπη. Ντα βγαίνω ‘γω όξω ανε με ζυγώνει και με τσοι λοστούς, με τέτοιον καιρό; Πού να πάω; Να’ μουνε μπάρε μου νιότερος να με ανοίξουνε οι κοπελιές.. ναι κι’ όχι άλλο. Μα δα;.. Το διάοτσο σουνε άξιος κι εις τα νειάτα σου, μον’ εγνοιασε σε. Μωρέ ο βιόλος απου’ χαν του ζηλέψουνε οι γυναίκες.. – -Εκοντεταρουμουνε να’ χα τα σαλιβάρια μου και να … Συνέχεια

ΚΡΗΤΙΚΑ ΝΑΚΛΙΑ     -Γροικάς το, Τριανταφυλλιά; Οι γυναίκεςλέει θα πηγαίνουνε στην  κάλπη σαν και τσ’ άντρες να ψηφίσουνε…Εχάθηκ’ η γιανθρωπιά από τον κόσμο τάξε..Ηθελαν να κατέω ποιος την έκανε ετούτη να την μπρόβα. -Να τονε κάμεις είντα; – Να του σύρω τ’ αφθχιάν του. -Μη σκοτίζεσαι μα κιανείς δε φταίει πάρα του διαόλου το μιλέτι οι γυναίκες. Εμείς ήμαστονεαπου βάνομε την ουρά μας όπου κι ‘ αν είναι.. Την μύτη μας εδώ να πεις γιατιορά δεν έομε κι αν … Συνέχεια

ΚΡΗΤΙΚΑ ΝΑΚΛΙΑ   Α, ειντα βαστάς στο σακούλι; Ναχω και καλό ρώτημα κι όλας Α, οντε βρεις! Κατέω ‘γω χωρίς ν’ αγγίξω είντα’ει; Θωρώ το και φουσκώνει, μα κι αέρα ξερό εχειγήπράγμα δεν κατέω. Είντα να σου κάμω γωαπου δεν είσαι έξυπνος; Εξυπνάδα χρειγιάζεται και σε τουτονα μαθές; Νάισκεμαθίος. Δεν την ιστορία τω δυο συναδέρφω; όϊ. Σώπα.. δεν την κατέεις αλήθεια; Δε πάρε με διάολε και την κατέωψώματα θα σου πω; Μια βολά λέει – ηκαλή ώρα σαν κι εδά … Συνέχεια

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΟΡΦΑΝΟΥ     Καθ’όλου δε στενοχωριότανε ο Μάρκος ο Νταής κάθε φορά που μάθαινε πως η γυναίκα του, του ετοίμαζε καινούργιο απόγονο. Κείνα τα χρόνια- πριν από το τριάντα η ζωή δεν είχε τις σημερινές απαιτήσεις. Κάθε οικογένεια, πορευότανε, μ’ότι έβγαζε η γη. Το μπόλικο λάδι, έδινε τη δύναμη που έλειπε από τα χόρτα και τα όσπρια, και που  και που κανένα κουνέλι μαγειρεμένο με πολλά κρεμμύδια καλούσε καμία κανάτα κρασί από το πιθάρι για να χαρίσουν μαζί … Συνέχεια

ΘΕΜΑΤΑ Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση Της Ειρήνης Μπριλλάκη   Όπως δεν έχουν βγει καινούριοι σκοποί σούστας η πεντοζάλη η πηδηχτού, που αιώνες τώρα συνεχίζουν να τέρπουν με τις ίδιες πάντα κοντυλιές τους παθιασμένους Κρητικούς, χωρίς ποτέ να τους βαριούνται. Έχουν βγει ωστόσο αρκετοί σκοποί, στο του καλαματιανού, που αν και δεν είναι καθαρά ντόπιος χορός, όμως στο πανελλήνιο έχει και στην Κρήτη πολύ μεγάλη απήχηση. Και οι μελωδίες αυτές έχουν ξετρελλάνει πολλές φορές κι έχουν ξεσηκώσει θύελλα ενθουσιασμού στο Κρητικό κόσμο, … Συνέχεια

Μια ενδιαφέρουσα μελέτη των Θεόδωρου Ρηγινιώτη και Κώστα Βασιλάκη Στο παρακάτω κείμενο σας παρουσιάζουμε μερικά βιογραφικά στοιχεία που καταφέραμε και συλλέξαμε για παλιούς Ρεθεμνιώτες μουσικούς, της γενιάς που έδρασε την περίοδο 1880-1940 δηλαδή λίγο πριν, αλλά και ταυτόχρονα με τους λεγόμενους «πρωτομάστορες». Δαλέντζας Γεώργιος Σπουδαίος λυράρης στο Ρέθυμνο την περίοδο 1880-1900. Πιθανόν να διατηρούσε και καφενείο: «Ρεθεμνιώτες! Στου Δαλέντζα εις τον καφενέ πλημμύρα, θα’ ναι απόψε οι μερακλήδες για ν’ ακούσουνε τη λύρα», από του ποίημα «Ρέθεμνος» του Γιώργη Καλομενόπουλου). Άγνωστο … Συνέχεια