Οδοιπορικά

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Μυλοποτάμου. Απέχει 33 χμ. ανατολικά του Ρεθύμνου, κτισμένο σε υψόμ. 95 μ., στους πρόποδες του βουνού Κουλούκουνα. Έχει 330 κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Παράγουν λάδι, σταφίδα, κίτρα, εσπεριδοειδή και ξυλοκάρβουνα. Για την προέλευση της ονομασίας του χωριού υπάρχουν δυο εκδοχές. Η πρώτη δέχεται ότι προέρχεται από τη λέξη Αγία της εκκλησίας Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας, που υπάρχει στο χωριό. Η δεύτερη εκδοχή ετυμολογεί τη λέξη Αγία, από το αγυιά, … Συνέχεια

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Μυλοποτάμου. Βρίσκεται σε υψόμ. 100μ., απέχει 22 χμ. βορειοδυτικά του Ρεθύμνου και έχει 800 κατοίκους. Στην κοινότητα υπάγονται οι οικισμοί Δ α μ ά μ β ε λ ο ς, Σ κ λ ο π ι α ν ά,  Χ α ν ο ν θ ι α ν ά,   Κ ά μ π ο υ  Μ ε τ ό χ ι α και Χ ά ν ι   Α λ έ ξ α ν δ ρ … Συνέχεια

Μικρό χωριουδάκι, γραφικό  και ωραίο, κτισμένο σε πλαγιά, σε υψομ. 280 μ., μέσα σε ελιές, πορτοκαλιές και αγριόδεντρα. Ανήκει στην κοινότητα Κεραμέ Αγίου Βασιλείου. Έχει μόνο 45 κατοίκους. Η παράδοση λέει πως το χωριό πριν πάρει το σημερινό του όνομα πολιορκήθηκε από τους κουρσάρους, που γκρέμισαν και το παλιό τοιχογραφημένο ξωκλήσι της Αγίας Κυριακής, μαζί με όλα τα σπίτια του χωριού και όσους από τους κατοίκους δεν έσφαξαν, τους πήραν σκλάβους. Οι ελάχιστοι που γλίτωσαν εγκατέλειψαν το χωριό, από τότε … Συνέχεια

Του Στέργιου Σπανάκη και της ομάδας ΚΡΗΤΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο μεγαλύτερος από τους τρεις οικισμούς της κοινότητας Αγίου Μάμαντος, με λιγότερους από 200 κατοίκους, είναι κτισμένος στους βόρειους πρόποδες του Ψηλορείτη, σε υψομ. 440μ. Το όνομα του χωριού προέρχεται από το επίθετο Αβδελάς. Ίσως όμως και να προέρχεται από τη λέξη βδέλλα – αβδέλλα. Στις 5 Ιανουαρίου του 1826, Κρητικοί επαναστάτες επιτέθηκαν, εδώ, εναντίον 300 Τούρκων και σκότωσαν τους αρχηγούς τους, Πεντεβή και Δερβίση. Επικεφαλής των Ελλήνων ήταν ο Σταυράλης Νιώτης … Συνέχεια

Οικισμός της κοινότητας Δαμαβόλου Μυλοποτάμου, κτισμένος σε υψόμ. 290μ., έχει σήμερα 70 κατοίκους. Το 1890 στους Αβδανίτες κατοικούσαν κυρίως Τούρκοι και ο δήμος έφερνε το όνομα «Δήμος Αβδανιτών» (106 κάτοικοι). Ο Λαμπρινάκης στη «Γεωγραφία» του, το 1890, γράφει ότι «ο δήμος ούτος είναι μεν εύφορος και τερπνός αλλά νοσώδης αν και ευρίσκεται υπό τους πρόποδας της Ίδης, οι δε άνθρωποι ισχνοί και κατακίτρινοι εις πολλά τούτου μέρη». Το όνομα πιθανώς προέρχεται από το Αβδού – Αβδανό, απ’ όπου προέρχεται το … Συνέχεια

Του κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΕΛΑΪΔΗ Πρό του 14ου χιλιομέτρου, απ’ εδώ προς το Ηράκλειον διαβάζουμε μια ένδειξινλέγουσαν<<Πρός Άγιο Κωνσταντίνον>> το ξενόφωνο δηλ. Χωριό, που ελέγετο<<Καιναρτζές>>μετανομάσθη ούτω Το «Καιναρτζές» ήτο λέξεις ξενόφωνος, και φαίνεται πως εσήμαινε<<καημένος>> από καμμίανεπιδρομήν, δεν ξέρω ποιάν και πότε. Το όνομα τούτο ομοιάζει με το Κιουτσούκ- Καιναρτζήχωριό Βουλγαρικό, που έγινε γνωστόν από την περίφημη συνθήκη που συνήφθη  εκεί μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας κατά το έτος 1774, κι έτσι ετελείωσεν ο μεταξύ των Αυτοκρατοριών πόλεμος. <<Κιουτσούκ>> και <<Κουτσούκ>> θα … Συνέχεια

  Από το τέρμα αυτοκινητόδρομου του χωρίου Βεργιανά Μυλοποτάμου προς Δυσμάς και εις απόστασιν ημισείας ώρας πεζοπορίας, η διαμόρφωσις του εδάφους φέρει βαθιές χαράδρες, αι πλαγιές των οποίων αι περισσότεραι είναι υποφερταί εις κλεισιν. Αυται ενθεν και ενθεν του Χειμάρρου είναι γεμάται «σε μερικά μέρη βήμα προς βήμα» από κατοικίες αρχαίων νεκρών. Οι τάφοι αυτοί άλλου μεν σε πορώδη μέρη αλλού δε σε σκληρά πέτρινα σκαλιστά, οικογενειακά και μη, σώζονται καλώς ώς λ.χ εις την τοποθεσία «Αγιά – Ελέσσα». Είναι … Συνέχεια

του Ελπιδοφόρου . Μαν. Ζανουδάκη   Έλειψαν από αιώνων ολων και μέχρι ακόμη του περιελθόντος γραμματισμένοι, Ατσιπουλιανοι που θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν ερευνώντες και εξακριβώντες γεγονότα και θρύλους παλληκαριές και φήμες αγώνες και πληροφορίες και να μας αφήσουν κληρονομιά γραμμένη ή τυπωμένη, η μεταφερόμενη σαν Ιστορία ή σαν Δημοτικό τραγούδι από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά. Και τονίζω από πολλών αιώνων, γιατί από ορισμένο στοιχεία και περιστατικά βγαίνει ασφαλές να συτο συμπέρασμα στοιχεία και περιστατικά βγαίνει ασφαλές … Συνέχεια

ΜΟΥΣΙΚΑ ΤΑΞΕΙΔΙΑ   Του Ακαδημαϊκου ΜΑΝ. ΚΑΛΟΜΟΙΡΗ Καθώς μπάρκαρα στο ασφυχτικά γεμάτο από κόσμο και κάθε είδους φόρτωμα και αποσκευές βαποράκι που τραβούσε για την Κρήτη, δύο συναισθήματα ριζώνανε μέσα στην ψυχήν μου. Το ένα ήτανε πως ασφαλώς πρέπει να υπάρχη κανένας ξεχωριστός «Θεός της Ελλάδος» για να μη θρηνούμε κάθε μέρα ναυτικά δυστυχήματα, όταν τα καραβάκια μας ξεκινάνε περιφρονώντας κάθε μέρα το νόμο του αδιαχωρήτου και κουβαλώντας στοιβαγμένους σαν σταφίδες κόσμο και κοσμάκη και ντουνιά, και το άλλο, όταν έβλεπα … Συνέχεια