Σαν ελάχιστη προσφορά στον εφετεινό εορτασμό της 99ης επετείου του Αρκαδικού δράματος θα ειπώ
λίγα για τους λόγους που τα αγνοούν, και κυρίως τους νέους μας, περιττής δράσεως των Τουρκοκρητκών
της περιοχής εναντίον του Αρκαδίου.
Εις τον χώρον του σημερινού Εθνικού μας Ορφανοτροφείου στον Ανατολικόν τομέα της πόλεως
Ρεθύμνης εις έκτασιν περιμανδρωμένην από υψηλόν τείχος με κανονικάς πολεμικάς όπλας ευδιακρίτους
και σήμερον ακόμη έζων οι Μωαμεθανοί οπαδοί της Ισλαμικής αιρέσεως των Μεβλεβίδων. Οι
Μεβλεβίδες είσαν μοναχοί φανατισμένοι που δεν εδέχοντο ουδεμίαν συγκατάβασιν εις τας σχέσεις
μεταξύ των τούρκων και του χριστιανικού στοιχείου της περιοχής. Ο Ηγούμενος των Μεβλεβίδων ο
Μπαμπάς ήτο άτεγκτος Μουσουλμάνος ο οποίος πάντοτε συνήγηρεν το Τουρκικόν στοιχείον εναντίον
των χριστιανών πολύ δε περισότερον κατά τας εκάστοτε επαναστατικάς περιόδους της Κρήτης.
Τούτο συνέβη εις μέγιστον βαθμόν κατά την άτυχον αλλά και τρισένδοξον Κρητικήν επανάστασιν
του 1866.
Ο μπαμπάς των Μεβλεβίδων εκάλεσεν τον εξαγριωμένον Τουρκικόν όχλον της Ρεθύμνης τους
Τουρκοκρητικούς των γύρω χωριών Χρωμοναστήρι, Πρασσές, Αγία Παρασκευή, Άδελε κ.λπ. τους
λιμενεργάτες, τους χασάπηδες, τους αχθοφόρους και γενικώς τα κακοποιά στοιχεία του τουρκικού
στοιχείου, ακόμη δε περισσότερον τους τούρκους των επαρχιών Αμαρίου και Αγίου Βασιλείου οι οποίοι
είχον εγκαταλείψει τας οικίας και τας περιουσίας των εις τα χωρία των εκ του φόβου των επαναστατών
και είχον έλθει διά την ασφάλειαν των εις το φρούριον της Ρεθύμνης. Τους εκάλεσεν, τους εφανάτισεν με
λόγους φοβερούς κατά των εχθρών του Ντολβετιού και του Σουλτάνου, τους εξύπλισεν και τους έδωκεν
αφθόνους τροφάς διά την εκστρατείαν.
Επειδή ο ίδιος εκ λόγων δογματικών δεν ηδύνατο να εξέλθη του χώρου του τεκέ του και να ηγηθή
των στιφών αυτών εναντίον του Αρκαδίου ώρισεν αρχηγούς εκείνους οι οποίοι διεκρίναντο διά τον
άγριον και αιμοβόρον χαρακτήρα των και τους εξαπέλυσεν, ομού με τον τακτικόν στρατόν του
Μουσταφά Πασά εναντίον της Ηρωικής Μονής.
Οι Τουρκοκρήτες αυτοί δύο χιλιάδες οκτακόσιοι διερχόμενοι από τα χωρία του Δήμου Αρκαδίου
ενισχύθησαν και από άλλους ώστε ο αριθμός των να ανέλθει και τρεις χιλιάδες και πλέον όταν έφθασαν
εις το Αρκάδι.
Πρώτοι οι φανατισμένοι Τουρκοκρήτες ανήλθον εις τον Κορέν και έρριψαν μίαν ομοβροντίαν προς
εκφοβισμόν των αμυνομένων.
Τουρκοκρήτες έθεσαν πυρ εις τον Ανεμόμυλον του Αρκαδίου και επυρπόλυσαν του τον αύτανδρον,
πλην ενός.
Τουρκοκρήτες είσαν εκείνοι οι οποίοι έσφαξαν τους αιχμαλώτους και έθετον πυρ όπου επρόφθανον.
Η λύσσα των ήτο τοιαύτη ώστε απέκοψαν την κεφαλήν του Νεκρού Ηγουμένου Γαβριήλ, την
ελοιδόρουν και την εχλεύαζον μέχρις των Περιβολίων.
Εμάχοντο οι Τουροκτήρες με μανίαν διά την ιδίαν Γλυκείαν αγαπημένην Νύμφην, την Κρήτην, και
ήθελαν να μην επιτρέπουν εις τους Χριστιανούς Κρήτας να την ανακτήσουν και μαζί της την ελευθερία
των.
Αυτή η Αγάπη των Τουρκοκρητικών διά την Κρήτην εδημιούργησεν όλον τον βάρβαρον όλεθρον εις
το Αρκάδι και δεν φαίνεται να έσβυσεν ακόμη από τας καρδίας και την Μνήμην των ούτε σήμερον όπου
και εάν ευρίσκωνται εις Τουρκίαν.
Οι Τουρκοκρήτες οι οποίοι με τόσην μανίαν επολέμησαν εναντίον του Αρκαδίου, επιστρέφοντες εις
Ρέθυμνον ετέλεσαν «θρίαμβον» με τα λάφυρα των και τους αιχμαλώτους των εκ της Μονής Αρκαδίου και
περιχαρείς ήλθον εις τον Τεκέν και ανήγγειλαν την Νίκην των εις τον αιμοχαρήν Μπαμπά των
Μεβλεβίδων.
Αλλά και κάτι χαρακτηριστικόν του φοβερού φανατισμού του Μεβλεδή αυτού Μπαμπά είναι η ώρα
της βιαίας αναχωρήσεώς του εκ Ρεθύμνης το 1913.
«Διά να μην αντικρύση την πόλιν της Ρεθύμνης υπό την Ελληνικήν Σημαίαν ανήλθεν εις ιππίλατον
άμαξαν και εκουκουλώθη με παχείαν Τούρκικη Βελέντζαν, ούτω δε βυθισμένος εις το σκότος του πάθους
του επεβιβάσθη Τουρκικού πλοίου, ωσί βαρύ φόρτωμα και απεχώρησεν εκ της Κρήτης».
ΠΑΥΛΟΣ ΚΕΔΡΑΙΟΣ
ΠΗΓΗ: ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ 1965