Στις 24 Μαρτίου 1984, πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη πανηγυρική συνεδρίαση της Ακαδημίας
Αθηνών, για την 163 η επέτειο της Μεγάλης Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821. Μετά από τη
σχετική εισήγηση του Προέδρου της Ακαδημίας, κ. Γ. Μιχαηλίδη – Νουάρου, ο συμπατριώτης μας
Ακαδημαϊκός κ. Μανούσος Μανούσακας, ανάπτυξε το θέμα: <<Εκκλήσεις των πνευματικών
Ελλήνων, προς τα ξένα κράτη, δια να βοηθήσουν στην απελευθέρωση της Ελλάδος>>.
Ύστερα από την ομιλία του κ. Μανούσακα, ο κ. Γ. Γραμματέας της Ακαδημίας κ. Κ. Τρυπάνης,
ανακοίνωσε την απονομή βραβείων και προκήρυξε τα νέα βραβεία. Σύμφωνα με τη σχετική
απόφαση, απονεμήθηκε το Χ ρ υ σ ό Μ ε τ ά λ λ ι ο της Ακαδημίας Αθηνών στο Λ α ό της
Μεγαλονήσου Κ ρ ή τ η ς γιατί κατά την διάρκεια του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου έδωσε έξοχα
δείγματα ηρωϊσμού, αυτοθυσίας και πίστεως στην αγωνιζόμενη μητέρα Ελλάδα.
Το σχετικό απόσπασμα κατά την πανηγυρική συνεδρίαση της 24ης Μαρτίου 1984 έχει ως έξης:
Μετά από πρόταση της Τάξεως των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών και απόφαση της
Ολομελείας, η Ακαδημία Αθηνών απονέμει:
Χ ρ υ σ ό Μ ε τ ά λ λ ι ο στο λαό της Μεγαλονήσου Κρήτης διότι, συνεχίζοντας απελευθερωτικούς
αγώνες αιώνων έδωσε και κατά τη διάρκεια του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου έξοχα δείγματα
ηρωϊσμού, αυτοθυσίας και πίστεως στην αγωνιζόμενη για τα ανώτατα ιδανικά του ανθρώπου μητέρα
Ελλάδα.
Κατά την Μάχη της Κρήτης του Μαΐου του 1941 εναντίον των Γερμανών αλεξιπτωτιστών δίπλα
στις συντεταγμένες δυνάμεις των συμμαχικών στρατών επολέμησε και ο αστράτευτος Κρητικός λαός,
με ανδρεία και πατριωτισμό άξια παντός θαυμασμού. Και μετά την άτυχη έκβαση της μάχης εκείνης
μόνος πλέον ο κρητικός λαός εξακολούθησε τον αγώνα εναντίον των κατακτητών, κρύβοντας,
περιθάλποντας και φυγαδεύοντας χιλιάδες στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων. Οι περιστάσεις
αυτές και ιδίως η συνεχής αντίσταση των Κρητών για τέσσερα ολόκληρα χρόνια προκάλεσαν
σκληρότητα αντίποινα των Γερμανών και των Ιταλών. Χωριά κατεδαφίστηκαν τελείως και οι
κάτοικοί τους εξολοθρεύθηκαν, ομαδικές εκτελέσεις προκρίτων έγιναν. Στη μνήμη όλων μας εξέχει
με φρίκη η καταστροφή και λεηλασία των χωριών της επαρχίας Αμαρίου, απ’ όπου πέρασε η ομάδα
των αγωνιστών που με οδηγό τον Πάτρικ Λη Φέρμορ απήγαγε το Γερμανό στρατηγό Κράϊπε τον
Απρίλιο του 1944. Άνδρες, σπίτια, ζώα, καρποφόρα δένδρα, τα πάντα εξολοθρεύθηκαν. Ενδεικτικώς
αναφέρω ότι μόνο στο νομό Ρεθύμνης 905 άνδρες εξετελέσθηκαν και 9.000 περίπου σπίτια
καταστράφηκαν τελείως. <<Δ ε ν υ π ά ρ χ ε ι π ό λ ι ς ή χ ω ρ ί ο ν τ η ς Κ ρ ή τ η ς, γράφει η
επίσημος έκθεσις που έγινε μετά το τέλος του πολέμου, π ο υ ν α μ η ν ε λ η σ τ ε ύ θ η, ν α μ η ν η
γ γ α ρ ε ύ θ η, ν α μ η π ε ν θ ή ο λ ί γ ο υ ς ή π ο λ λ ο ύ ς τ ο υ φ ε κ ι σ μ έ ν ο υ ς κ α ι ο μ ή ρ ο
υ ς α π ο σ τ α λ έ ν τ α ς ε ι ς Γ ε ρ μ α ν ί α ν>>, ακόμη και ιερείς ετουφεκίσθησαν και εκκλησίαι
και σχολεία ανατινάχθηκαν εκ θεμελίων και γέροι, γυναίκες και παιδιά αναγκάστηκαν να ζήσουν για
χρόνια σε σπήλαια.
Επειδή ο μεγάλος αριθμός των θυσιαστηρίων της Κρήτης δεν επιτρέπει το Χρυσό Μετάλλιο να
δοθεί σε ένα από αυτά ως εκπρόσωπον των άλλων, η Ακαδημία απεφάσισε να απονεμηθεί τούτο στη
Μεγαλόνησο, παρμένη στο σύνολό της, και να κατατεθή στο Μουσείο της Μονής Αρκαδίου, όπου
φυλάσσονται το ιερό λάβαρο του Ολοκαυτώματος και άλλα κειμήλια και ενθυμήματα των
απελευθερωτικών αγώνων. Επιτροπή εξ Ακαδημαϊκών θα μεταβή προσεχώς εις την Κρήτην για την
τελετή αυτής της καταθέσεως.
Η σχετική τελετή έγινε στο Αρκάδι στις 6 Μαΐου 1984, κατά την οποία ο κ. Κ. Τρυπάνης, είπε τα
ακόλουθα:
<<Με βαθύτατη συγκίνηση βρίσκομαι σήμερα εδώ εις την ηρωϊκή Μεγαλόνησο ως αντιπρόσωπος
της Ακαδημίας Αθηνών δια να εκτελέσω μίαν ιερήν αποστολή, δηλαδή να καταθέσω εις το Μουσείο
της Ιστορικής Μονής Αρκαδίου το Χρυσό Μετάλλιο, το οποίον η Ακαδημία απένειμε εις την
Κρήτην, διότι συνεχίζοντας απελευθερωτικούς αγώνες αιώνων, έδωσε και κατά τη διάρκεια του
δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου έξοχα δείγματα ηρωισμού, αυτοθυσίας και πίστεως στην
αγωνιζόμενη για τα ανώτατα ιδανικά του ανθρώπου μητέρα Ελλάδα.
Στη συνέχεια ο κ. Τρυπάνης διάβασε το παραπάνω απόσπασμα της αποφάσεως της Ακαδημίας και
κατέληξε:
<<Δια τον σκοπόν τούτον βρίσκομαι σήμερα εδώ ως Γενικός Γραμματεύς της Ακαδημίας και έχω
την υψίστην τιμήν να προβώ εις την κατάθεσιν αυτήν. Ας αναφωνήσωμε όλοι μαζί: Ζήτω η Κρήτη,
το μεγάλο παράδειγμα της Ελληνικής παλληκαριάς>>.
Ο Ηγούμενος της Μονής Αρκαδίου, Πανοσιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Αθανάσιος Τζανιδάκης
παραλαμβάνοντας το Μετάλλιο είπε τα επόμενα:
<<Η απόφασή σας να τιμήσετε με το Χρυσό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών τον ηρωϊκό λαό της
Μεγαλονήσου αυτή τη μεγάλη στιγμή, είναι και δικαίωση των ιερών αγώνων της.
Το Αρκάδι στάθηκε στο πέρασμα των αιώνων όντως θεματοφύλακας και στύλος φαεινός, που
μεγαλύνει την Ελληνική Ιστορία και τιμούν όλοι οι ελεύθεροι λαοί της γης.
Το Θρυλικό Μοναστήρι έδωσε στους Εθνικούς Αγώνες όχι μόνο τους αγωνιστές και τους αδελφούς
της Μονής αλλά και το Ναό και τα κελιά του, όλα τα κτίσματα και τα ιερά του, δεν κράτησε τίποτα
για τον εαυτό του παρά μόνο την Ιερή φλόγα και τη δικαίωση της μνήμης της Ιστορίας του.
Αυτή η τιμή που προσφέρετε σήμερα προς τον ηρωϊκό λαό της Μεγαλονήσου, σ’ αυτόν τον
σεβάσμιο χώρο, αντανακλά στον πνευματικό κόσμο της πατρίδας μας, σε κείνους που έπεσαν για τη
Λευτεριά και σε όλο το καθαγιασμένο σώμα της Ελλάδος που βαφτίστηκε στο τίμιο αίμα των ιερών
αγώνων της. Να είστε βέβαιοι πως το ιστορικό Αρκάδι δεν θα πάψει ποτέ να αγωνίζεται για την
ελευθερία της πατρίδας και τα ιδανικά της φυλής>>.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΠΥΡΦΟΡΟΣ 1984