Η Ειρήνη Αναγνωστάκη-Νταγιαντά, γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1905. Πατέρας της ήταν ο Δράκος Νταγιαντάς και μητέρα της η Διαμάντα  Αεράκη και είχε μια μικρότερη αδερφή τη Μαρία.

Σε ηλικία 3,5 ετών έχασε τον πατέρα της μάλλον από πνευμονία. Όταν ολοκλήρωσε τη φοίτησή της στο δημοτικό σχολείο η δασκάλα κάλεσε την μητέρα της για να της πει ότι η Ειρήνη ήταν άριστη μαθήτρια και θα έπρεπε οπωσδήποτε να σπουδάσει. Η μητέρα της απάντησε ότι μια χήρα με δυο ορφανά δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Δυστυχώς πολύ σύντομα την ίδια χρονιά, πέθανε και η μητέρα της από γρίπη και έτσι η Ειρήνη στα 12 της χρόνια έμεινε μόνη με τη μικρότερη αδελφή της.

Μεγάλωσαν και οι δύο αδελφές μέσα στην οικογένεια του πρώτου της θείου Βασίλη Νταγιαντά ή Περβολιού. Η αντίληψη, η εξυπνάδα και επιμονή της τη βοήθησαν να μάθει πολλές τέχνες και να αποκτήσει σπάνιες δεξιότητες. Έμαθε όλη την τέχνη της υφαντικής από το πλύσιμο και βάψιμο των μαλλιών μέχρι την ύφανση και παρέμεινε υφάντρα και κεντήστρα μέχρι τα γερατειά της. Ήταν φημισμένη ξομπλιάστρα των παραδοσιακών Ανωγειανών κουλουριών και εξαιρετική μαγείρισσα. Ήταν σεμνή, ολιγόλογη, δοτική,  μετρημένη και βαθιά θρησκευόμενη σε όλη της τη ζωή.

Η Ειρήνη (σε ηλικία 65 ετών) με τον Αρνογιάννη και τον εγγονό της, Μπάμπη Φασουλά

Παντρεύτηκε το Γιάννη Αναγνωστάκη ή Αρνογιάννη με καταγωγή από το Αστυράκι και έκαναν τέσσερα παιδιά. Το Χαραλάμπη που πέθανε σε ηλικία 17 ετών, τη Μαριώρα που απεβίωσε ανύπαντρη τον περασμένο Ιούνιο, τη Νασούλα που παντρεύτηκε τον Γιώργη Φασουλά ή Κανάρη και το Λευτέρη, που έχοντας κληρονομήσει πολλά χαρίσματα της μητέρας του, διέπρεψε ως δικηγόρος στη Θεσσαλονίκη, αλλά πέθανε δυστυχώς πολύ νέος το 1990 σε ηλικία 47 ετών. Η Νασούλα απέκτησε δυο παιδιά τον Μπάμπη Φασουλά Γεωλόγο και τη Μαρία Φασουλά Ιδιωτική Υπάλληλο. Ο Λευτέρης από το γάμο του με τη Μαρία Μπουλεκάκη απέκτησε τρεις κόρες, την Ειρήνη Αναγνωστάκη δικηγόρο, τη Ζωή Αναγνωστάκη Ιδιωτική Υπάλληλο και την Ιωάννα Αναγνωστάκη ιδιωτική υπάλληλο που ζουν στη Θεσσαλονίκη.

Το σπίτι της στα Ανώγεια ήταν ανοικτό σε κάθε επισκέπτη, Έλληνα ή ξένο που έφτανε στο χωριό και η φιλοξενία του Αρνογιάννη ήταν φημισμένη. Για πολλά χρόνια η Ειρήνη Αναγνωστάκη δούλεψε ως μαγείρισσα στο πρώτο οικοτροφείο που λειτούργησε στο χωρίο.  Με το κάψιμο του χωριού το 1944 το σπίτι τους καταστράφηκε ολοσχερώς. Με τα τρία της μικρότερα παιδιά και ένα γειτονόπουλο πέρασε την πρώτη ημέρα σε ένα σπήλιο στη θέση Πλατάνι μαζί με άλλους ανωγειανούς και αντάρτες. Ο μεγάλος της γιός χάθηκε με την οικογένεια κατά την εγκατάλειψη του χωριού και κατέληξε μαζί με γειτόνους στις Μαργαρίτες και πολύ αργότερα βρέθηκε ξανά με την οικογένεια. Το βράδι της πρώτης ημέρας πήγε στο Αστυράκι  όπου βρήκε φιλοξενία σε συγγενείς του άντρα της και έμεινε για τρία περίπου χρόνια. 

Σύμφωνα με αφηγήσεις της, το δεκαπενταύγουστο μετά την καταστροφή πήγε στη θέση Κοιλιστός νότια του Καμαριώτη και αντίκρυσε το χωριό να καίγεται και να καπνίζει ακόμα. Ο στίχος «Ω Παναγιά μου Ανωγειανή» βγήκε ως μοιρολόι από την εικόνα εκείνη. Το ίδιο το ποίημα ήταν ένα μακρόχρονο μοιρολόι που καταγράφονταν από την ίδια σε ένα τετράδιο τους μήνες που ακολούθησαν, αποτυπώνοντας όλο τον πόνο και τις κακουχίες που περνούσαν όλοι οι χωριανοί ως πρόσφυγες στα γύρω χωριά. Πολύ αργότερα το χειρόγραφο στάλθηκε σε δημοσιογράφο του Ηρακλείου για την εκτύπωσή και τη διανομή του μαζί με άλλα ανάλογα ποιήματα, για την οικονομική στήριξη των πληγέντων. Όπως έλεγε η Ειρήνη ποτέ δεν έφτασε σε αυτήν ούτε μια δραχμή. Όταν μερικά χρόνια αργότερα οργανώθηκε μια τελετή από το κράτος ως μνημόσυνο για την επιστροφή των κατοίκων στις εστίες τους, το ποίημα αναγνώστηκε για πρώτη φορά. Απ’ αυτές τις εκτυπώσεις και το αρχικό χειρόγραφο δεν διασώθηκε κάτι.

Η διατήρηση του ποιήματος οφείλεται στον εκπαιδευτικό Μανώλη Καλοκύρη ο οποίος στον τόμο του «Τα Ανώγεια – Λαογραφική Συλλογή» που εκδόθηκε το 1970 φιλοξένησε το μεγαλύτερο μέρος του μοιρολογιού όπως του το αφηγήθηκε η ίδια η Ειρήνη Αναγνωστάκη.

Η βαθιά σοφία της ζωής και ο πόνος αποτυπώθηκε σε πολλές πλευρές της ζωής της, σε μοιρολόγια, σε μαντινάδες και αποφθέγματα. Χαρακτηριστική είναι η παρακάτω:

«Αητός τρώει την πέρδικα και η πέρδικα τη βιόλα,

σε τουτηνέ τη μαύρη Γης, χάμε πληρώνονται όλα».

Συνήθιζε επίσης να δίνει την ευχή «Να μη σου πέψει η μοίρα σου τα που μπορείς να αντέξεις».

Πέθανε στο σπίτι της κόρης Νασούλας στο Ηράκλειο στις 7 Φεβρουαρίου του 1997 σε ηλικία 92 ετών, αφού είχε χάσει τον άντρα της το 1993, με πλήρη διαύγεια πνεύματος και σωματική ικανότητα. Κάθε μέρα έπλεκε και διάβαζε την κάθε γραμμή από τον τοπικό τύπο!

Ήταν μια γυναίκα που σίγουρα σε άλλες εποχές και άλλες συνθήκες θα διέπρεπε στις επιστήμες και την τέχνη, αλλά όπως έγραψε και στο τέλος του ποιήματός της: «Τα βάσανα των Ανωγειών όποιος θα τα συντάξει, η στο πανεπιστήμιο πρέπει να πα σπουδάσει, μα εγώ είμαι μια αγράμματη, γυναίκα παιδιωμένη, και αν έχω λάθη αδέλφια μου να με συμπαθισμένη

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “ΑΝΩΓΗ”

The post Η ιστορία ζωής της Ειρήνης Αναγνωστάκη-Νταγιαντά appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Η Αρχαία Ελεύθερνα (πρ.Πρινές) βρίσκεται στη δυτική πλευρά της πρ.επαρχίας
Μυλοποτάμου, επάνω σε ένα λόφο κατάφυτο από δένδρα και σε υψόμετρο 420 μέτρα
από τη θάλασσα.

Απέχει από την πόλη του Ρεθύμνου, νοτιοανατολικά, 28 χιλιόμετρα (Βιράν Επισκοπή –
Ρούπες- Ελεύθερνα -Αρχαία Ελεύθερνα) και 32 χιλιόμετρα (Αλεξάνδρου – Μαργαρίτες –
Κυνηγιανά – Αρχαία Ελεύθερνα). Από την Ιερά Μονή Αρκαδίου απέχει, ανατολικά, περίπου,
10 χιλιόμετρα, 5 χιλιόμετρα από Μαργαρίτες νοτιοδυτικά, 12 χιλιόμετρα από το Πέραμα
και 19 χιλιόμετρα από το Πάνορμο. Νότια συνορεύει με την πρ. επαρχία Αμαρίου (Τοπικές
Κοινότητες Βισταγής και Καλογέρου).
Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 119 κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται με τη
γεωργία, την κτηνοτροφία και τη μελισσοκομία.
Ο Πρινές μετονομάστηκε σε Αρχαία Ελεύθερνα με το Π.Δ. 178/28-5-1987, για το λόγο ότι
το επίκεντρο της αρχαίας πόλης Ελεύθερνας βρίσκεται εντός των ορίων της τοπικής
Κοινότητας Πρινέ ( τώρα Αρχαία Ελεύθερνα), η δε Ακρόπολη και τα υδραγωγεία της πόλης
βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από το χωριό.
Η Πολιτεία έχει εκδώσει αποφάσεις για την αρχαία πόλη Ελεύθερνα, στις οποίες
μνημονεύεται ο Πρινές και τις παραθέτουμε:

1. 15904/24-11-1962 Απόφαση Υπουργού Προεδρίας Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 473 τΒ/17-12-
   1962) “Περί κηρύξεως αρχαιολογικών χώρων”. Χαρακτηρίζονται ως αρχαιολογικοί
   χώροι, κατά περιφερείας οι κάτωθι ….Νομός Ρεθύμνης.” Η Ελληνική Ακρόπολις της
   Ελευθερίας, μετά των λειψάνων των τειχών και αι δεξαμεναί, παρά τον Πρινέ
   Μυλοποτάμου.”
2. 3888/21-2-1967 Απόφαση Υπουργού Προεδρίας Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 168 τΒ/9-3-
   1967) ” Περί χαρακτηρισμού αρχαιολογικών χώρων ” …. . Αποφασίζομεν, όπως
   χαρακτηρισθούν ως αρχαιολογικοί χώροι οι κάτωθι…. Νομός Ρεθύμνης “Περιοχή
   “Κατσιβέλου” ευρισκομένη παρά την βορειοανατολικήν κλιτήν του λόφου Αγίας
   Άννης, προς βοράν του χωρίου Πρινές Μυλοποτάμου , ένθα τοποθετείται η Αρχαία
   Ελεύθερνα. “
3. 36852 / 2942/ 12-10-1973 Απόφαση Υπουργού Πολιτισμού- Επιστημών (ΦΕΚ
   1242/τΒ/16-10-1973) ” Περί χαρακτηρισμού περιοχών Νομών Χανίων και Ρεθύμνης
   ως αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων και τόπων ιδιαιτέρου φυσικού
   κάλλους”…. Χαρακτηρίζομεν ως αρχαιολογικούς χώρους και τόπους ιστορικούς και
   ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, χρήζοντας ειδικής Κρατικής προστασίας, τας κάτωθι
   περιοχάς των Νομών Χανίων και Ρεθύμνης …. Νομός Ρεθύμνης ….10) Περιοχή
   Πρινέ Μυλοποτάμου Ρεθύμνης.”
   Η Εφορία Αρχαιοτήτων Δυτικής Κρήτης με το 1740/7-11-1966 έγγραφό της, προς τη
   Νομαρχία Ρεθύμνης, αναφέρει : ” Η Αρχαία Ελεύθερνα κείται πλησίον του χωρίου Πρινές
   και ευρίσκεται εντός των ορίων της Κοινότητος του χωρίου Πρινέ”.

Για τη θέση του χωριού, έχουν γράψει πολλοί καταξιωμένοι και αξιόπιστοι συγγραφείς.
Ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω:
” …. όχι μακράν του Τριπόδου προς δυσμάς κείται ο Πρινές, εις απόστασιν 3 ωρών
εκ του Καστελίου ( σημερινού Πανόρμου), κώμη με 35 οικίας επί υψώματος ένθα
κατάκεινται πολλά ερείπια της Αρχαίας Ελευθέρνης (Σάτρα), πατρίδος του Αμήτορος…”
(Εμμανουήλ Λαμπρινάκης .”Γεωγραφία της Κρήτης”. Εν Ρεθύμνη τη 15 η Ιουλίου 1890)
“…. Ο λόφος της Αρχαίας Ελεύθερνας ορθώνεται σε ύψος 380 μέτρων πάνω από
τη θάλασσα. Νοτιότερα από το στενό αυχένα του, που προστατεύεται ακόμη σήμερα

από τον αναστηλωμένο μεσαιωνικό Πύργο, βρίσκεται το χωριό Αρχαία Ελεύθερνα (πρ.
Πρινές), ομορφοχώρι, ριζίτικο, αφού στο δρόμο προς το σπαθί η ΒΔ κορυφογραμμή για
τον Ψηλορείτη, δεν συναντά κανείς άλλο χωριό από τούτο. Ο κεντρικός πυρήνας
κατοίκησης του χώρου και μάλιστα διαχρονικά, τόσο στα προϊστορικά χρόνια, όσο και
κατά την πρώτη περίοδο του Ελληνικού πολιτισμού, δηλαδή στη διάρκεια της
γεωμετρικής και αρχαϊκής περιόδου, τοποθετείται στο λόφο του Πρινέ.”
( Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης. “Ελεύθερνα: Πόλη -Ακρόπολη- Νεκρόπολη”. Αθήνα .2004)

“…. Ανατολικά του χωριού Ελεύθερνα βρίσκεται ο Πρινές ( σήμερα Αρχαία
Ελεύθερνα), μέσα σ’ ένα ελαιώνα, που πλαισιώνεται από αμπέλια, πρίνους, αστύρακες
και κυπαρίσσια. Σ΄αυτό το περιβάλλον βόρεια του χωριού, πάνω σ’ ένα λόφο, με
υψόμετρο 380 μέτρων, είχε κτιστεί μία από τις σπουδαιότερες πόλεις της Αρχαίας
Κρήτης, η Αρχαία Ελεύθερνα, με ορατά “σήματα” μόνο τον Πύργο και τις μεγάλες
λαξευτές δεξαμενές…”
( Μιχάλης Τρούλης. “Νομαρχία Ρεθύμνου: Ο Τόπος- Η Ιστορία- Ο Θεσμός”. Ρέθυμνο.
2010)
Τα λείψανα των τειχών και οι δεξαμενές, που αναφέρονται παραπάνω, προκαλούν
σήμερα το θαυμασμό των επισκεπτών.

Η Αρχαία Ελεύθερνα υπήρξε μία από τις σπουδαιότερες πόλεις της Κεντρικής Κρήτης,
διατηρήθηκε για τρεις χιλιετίες, περίπου, ήκμασε κατά την Αρχαϊκή, Ελληνιστική και
Ελληνορωμαϊκή Περίοδο, έγινε για κάποιο διάστημα ρυθμιστής των διακρατικών σχέσεων
στην κυρίως Ελλάδα και στην ανατολική Μεσόγειο, ανέδειξε σπουδαίους φιλοσόφους,
ποιητές και καλλιτέχνες και προέβαλε σθεναρή αντίσταση στις Ρωμαϊκές Λεγεώνες, αλλά
καταλήφθηκε το 67π.Χ. από το Ρωμαίο Στρατηγό Μέτελλο.
Η πόλη γίνεται έδρα Επισκόπου από τους πρώτους Χριστιανικούς χρόνους. Από την
περιοχή καταγόταν ο Αγαθόπους, ένας από τους Αγίους Δέκα, προστάτες της Κρήτης, οι
οποίοι εμαρτύρησαν το 250μ.Χ. στο σημερινό χωριό Άγιοι Δέκα της Μεσσαράς Ηρακλείου.
Στην Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας, το 451μ.Χ., παίρνει μέρος ο Επίσκοπος
Ελευθέρνης Ευφρατάς και στη Σύνοδο της Νίκαιας το 787μ.Χ., ως Επίσκοπος Ελευθέρνης,
αναφέρεται ο Επιφάνιος.
Το χωριό πήρε αρχικά το όνομα Πρινές, προφανώς, από τους τεράστιους αυτοφυείς
πρίνους, που δεσπόζουν στην περιοχή και δημιουργούν μία ειδυλλιακή και ξεχωριστή
εικόνα.
Ο Βρετανός αρχαιοδίφης Spratt γράφει στο βιβλίο του “Ταξίδια και Έρευνες στην Κρήτη
του 1850″ (Μετάφραση Μαρία Ψιλάκη) : “…. φτάσαμε στα ερείπια της Ελεύθερνας και
ανεβήκαμε σε μια στενή κορυφογραμμή, πάνω στην οποία βρίσκεται το χωριό Πρινές,
με μεγάλα δένδρα πρίνων, τα οποία, χωρίς αμφιβολία, έδωσαν το όνομα στο χωριό”.

Η αρχική θέση του χωριού τοποθετείται στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Πόλης
Ελεύθερνας στο λόφο “Πυργί” και ιδρύθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα ( 1580-1600). Στη
σημερινή του θέση εμφανίζεται γύρω στα 1700.

Επί Κρητικής πολιτείας, το χωριό υπάγεται στο Δήμο Ελευθερναίων (Μαργαριτών), με έδρα
τις Μαργαρίτες, όπου χρημάτισε Δήμαρχος ο επιφανής Πρινιανός Κωνσταντίνος Γεωργίου
Γερακάρης, που σκοτώθηκε αργότερα, 28-11-1912, ως εθελοντής, στο Δρίσκο Ηπείρου.
Το 1925, ο Πρινές ορίζεται, από την Πολιτεία, έδρα Κοινότητας, που περιλαμβάνει και
τους συνοικισμούς : Ελεύθερνα (πρ. Αναχουρδομέτοχα) , Κυνηγιανά, Άνω Τριπόδος, Κάτω
Τριπόδος, Βεργιανά, Σταυρωμένος, Πλευριανά, Λαγκά (Διάταγμα της 26-1-1925 ΦΕΚ
27τ.Α/1925).
Με την πάροδο του χρόνου, η Ελεύθερνα αναγνωρίζεται ως Κοινότητα και οι λοιποί
συνοικισμοί προσαρτώνται στην Κοινότητα Μαργαριτών.
Από 1-1-1999, η Αρχαία Ελεύθερνα εντάσσεται στο Δήμο Αρκαδίου και από 1-1-2011 είναι
Τοπική Κοινότητα του Δήμου Ρεθύμνης (Δημοτική Ενότητα Αρκαδίου).
Πολιούχος Άγιος είναι ο Προφήτης Ηλίας ( 20 Ιουλίου), όπου γίνεται σπουδαίο Πανηγύρι.

Η Ενορία Προφήτου Ηλιού Αρχαίας Ελεύθερνας ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης
και Αυλοποτάμου(Γ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια), η οποία Ενορία περιλαμβάνει και τον
οικισμό Κυνηγιανά. Εκτός οικισμού υπάρχουν τρείς ιεροί Ναοί: Η Μεταμόρφωσις του
Σωτήρος Χριστού και ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, δίκλιτος Ναός στο Κοιμητήριο του
χωριού.

Ο Ναός αυτός έχει χαρακτηρισθεί αρχαίο μνημείο, αξιόλογο παράδειγμα της
αρχιτεκτονικής παράδοσης, που διαμορφώθηκε στην Κρήτη κατά τη Μεσοβυζαντινή

Περίοδο. Στον τρούλο διατηρείται ακέραιη η μορφή του Παντοκράτορα, η οποία
τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 13ου αιώνα, όπως και ο Ναός. (Απόφαση ΥΠΠΟ Φ
47/80890/4272/11-4-2008).

Η Αγία Άννα στο λόφο “Πυργί” και ο Άγιος
Γεώργιος στους πρόποδες του Ψηλορείτη,
θέση “Αραβάνες”.

Το χωριό συμμετέχει σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες.
Κρητική Επανάσταση (1866-1869): Αρχηγός των Καλογήρων της Ιεράς Μονής
Αρκαδίου, ο Μοναχός Γεδεών Δημητρίου Σταυρακάκης, ο οποίος σκοτώνεται 9
Νοεμβρίου 1866, κατά το Ολοκαύτωμα του Μοναστηριού. Μετά το ολοκαύτωμα του
Αρκαδίου οι Τούρκοι, για να εκδικηθούν τον Πρινέ, επειδή και Πρινιανοί συμμετείχαν
έντονα στην επανάσταση, προσπαθούν να εισβάλουν στο χωριό, αλλά αποκρούονται από
οπλοφόρους κατοίκους.
Επανάσταση 1897:Αρχηγός των Καλογήρων της Μονής Αρκαδίου ο Μοναχός
Δαμιανός Εμμανουήλ Αποστολάκης και Αρχηγός Δυτικού Μυλοποτάμου ο Κωνσταντίνος
Γεωργίου Γερακάρης, όπου τον πλαισιώνουν αρκετοί Πρινιανοί.
Επανάσταση Θερίσου ( 10-3-1905): Ο Νικόλαος Εμμανουήλ Αποστολάκης ή
“Τσαούσης” ηγείται ομάδας Επαναστατών και οι Ρώσοι γκρεμίζουν το σπίτι του.
Κρητική Πολιτεία – Ένωση της Κρήτης με τη Μάνα Ελλάδα: Στο πλευρό του
Εθνάρχη Ελευθερίου Κυριάκου Βενιζέλου , ο εφέτης Εμμανουήλ Γεωργίου
Ζαχαράκης, ο Εμμανουήλ Γεωργίου Αποστολάκης, ο προαναφερθείς Νικόλαος
Εμμανουήλ Αποστολάκης, ο Γεώργιος Σταύρου Σταυρακάκης, ως και σύσσωμο το χωριό.
Ηπειρωτικός αγώνας: Πρινιανοί εθελοντές, με προεξάρχοντα τον Κωνσταντίνο
Γεωργίου Γερακάρη , ο οποίος σκοτώνεται, μαχόμενος, ως εθελοντής, εναντίον των
Τούρκων, 28 Νοεμβρίου 1912 στο Δρίσκο της Ηπείρου(είναι το ίδιο πρόσωπο, που
συναντήσαμε, παραπάνω, ως Δήμαρχο Ελευθερναίων και Αρχηγό Δυτικού Μυλοποτάμου).
Αποκαλυπτήρια της προτομής του Κωνσταντίνου Γερακάρη έγιναν 26 Αυγούστου 2018 σε
χώρο, απέναντι από το σπίτι που γεννήθηκε.

Μικρασιατική Εκστρατεία: Επιστήθιος φίλος, επιτελής και συμπολεμιστής του
Νικολάου Πλαστήρα, του θρυλικού Μαύρου Καβαλάρη, του τίμιου εκείνου Αξιωματικού
και Πολιτικού, ο γενναίος Αξιωματικός Γεώργιος Χριστοδούλου Ζαχαράκης, στη μνήμη
του οποίου υπάρχει κρήνη στην πλατεία του χωριού.
Συμμετοχή Πρινιανών στην παραπάνω εκστρατεία, με νεκρούς και τραυματίες.
Έπος του ’40 (Βόρεια Ήπειρος): Πρινιανοί στην πρώτη γραμμή (44ο Σύνταγμα
Πεζικού) ένας νεκρός και αρκετοί τραυματίες.
Απρίλιος 1941( Οχυρά Μακεδονίας): Διακρίνεται ο παράτολμος Αξιωματικός
Εμμανουήλ Εμμανουήλ Ζαχαράκης, ο οποίος στη συνέχεια μεταβαίνει στη Μέση Ανατολή,
εντάσσεται στον Ιερό Λόχο και συμμετέχει στον Απελευθερωτικό Αγώνα.
Μάχη της Κρήτης. Μάιος 1941: Εθελοντική συμμετοχή Πρινιανών έντονη.
Νεκροί και τραυματίες. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθούν τα παρακάτω:
Τρίτη, 20 Μαΐου 1941. Εισβολή των Γερμανών Αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη. Από το
Πέραμα, η Επιτροπή Αμύνης στέλνει προς τις Κοινότητες του Μυλοποτάμου τηλεγράφημα
και καλεί για αντίσταση κατά των εισβολέων. Το τηλεγράφημα λήφθηκε στο τηλεφωνείο
του Πρινέ την 20.15 ώρα της Τρίτης 20-5-1941. Όσοι βρέθηκαν στο χωριό (οι νέοι είχαν
επιστρατευτεί), αναχώρησαν, εθελοντικά, το απόγευμα της Τρίτης(20-5-1941), περίπου 5 η
ώρα, για την περιοχή του “Λατζιμά”, όπου είχαν πέσει οι Γερμανοί Αλεξιπτωτιστές, πριν
ληφθεί το τηλεγράφημα, που καλούσε σε αντίσταση. Αυτό το έπραξαν γαλουχημένοι από
τις παραδόσεις του χωριού και από εσωτερική παρόρμηση προς την πατρίδα και τη
χιλιάκριβη τη λευτεριά.
Τούτο είναι άξιο ιδιαίτερης μνείας, γιατί δείχνει τη φιλοπατρία και την ανδρεία των
προγόνων μας, προκαλώντας, σε μας τους νεότερους, ρίγη συγκίνησης.

Ενδεικτική η μαρτυρία του Νικολάου Μίνωος Αποστολάκη, πρ. Προέδρου της Κοινότητας
Αρχαίας Ελεύθερνας (Πρινέ). Μόλις, που είχε συμπληρώσει τότε τα δεκατρία χρόνια του
και θυμάται: “….Οι χωριανοί μας πήραν τότε ό,τι όπλο είχε ο καθένας και έγιναν μία
ομάδα και φύγανε για το Λατζιμά. Ήταν απόγευμα , της Τρίτης 20 Μαΐου 1941,περίπου
πέντε η ώρα. Ένας θείος μου, ο Μανώλης Χριστόδουλου Ζαχαράκης (σκοτώθηκε στο
Λατζιμά)φίλησε το γιο του, που ήταν (6) μηνών και θα έχω πάντα στο μυαλό μου αυτή τη
συγκινητική και ανθρώπινη στιγμή….”

Τηλεγράφημα

“Εκ Περάματος:Αριθ.28.Λεξ.106.20.5.41,ώρα 20.00. Μετεβιβάσθη ώρα 20.10,Ελήφθη ώρα
20.15.Αριθ. 3 υπερεπείγον.
Προς :Προέδρους Κοινοτήτων Επαρχίας Μυλοποτάμου.
Ειδοποιήσατε τους, εις την περιφέρειάν σας, ευρισκομένους στρατιωτικούς, ως και πάντας
τους δυναμένους να φέρωσιν όπλα και κατέχοντας τοιαύτα, όπως παρουσιασθώσιν μέχρι
10ης πρωϊνής της αύριον (21-5-41) ,με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Κοινότητος εις την
υποδιοίκησιν Χωροφυλακής Περάματος, μετά του οπλισμού των, προκειμένου να
οργανώσωμεν ομάδας αμύνης κατά του εισβολέως, συντάσσοντες και καταστάσεις
ονομαστικάς STOP. Επίσης να συστηθή εις τους κατέχοντας όπλα Γερμανικά, όπως τα
φέρωσιν μεθ’ εαυτών STOP. Ελπίζομεν, ότι εις τας κρισίμους στιγμάς της κινδυνευούσης
Πατρίδος μας, θα φανήτε αντάξιοι απόγονοι των Κρητών Ηρώων προγόνων μας.
Η Επιτροπή Αμύνης: Λοχαγός Χαλκιαδάκης,Ανθυπολοχαγός Μαρούλης,Ανθυπολοχαγός
Λαδιανός, ,Μοίραρχος Παπαδογιάννης ,Ανθυπομοίραρχος Παναγιωτάκος.
Ακριβές αντίγραφον εκ του, εις το αρχείον της Κοινότητος, ευρισκομένου επισήμου
τηλεγραφήματος. Εν Πρινέ τη 20η Μαΐου 1952
Ο Πρόεδρος της Κοινότητος Γεώργιος Μάρκου Αποστολάκης”

Εθνική Αντίσταση 1941-1944:Καθολική συμμετοχή του χωριού στον αγώνα.
Αρχικά, από 1ης Ιουνίου 1941, το χωριό περιθάλπει Βρετανούς και τους προωθεί σε
ασφαλή μέρη. Απέναντι από τον οικισμό, σ’ ένα ύψωμα, που είναι δασώδες, κρύβονται για
πολλές ημέρες Βρετανοί, τους φιλοξενούν οι Πρινιανοί, μέχρι που τους φυγαδεύουν προς
Αμάρι και Άγιο Βασίλειο για τη Μέση Ανατολή. Από τότε η τοποθεσία αυτή αποκαλείται
“Στων Εγγλέζω το κεφάλι”.
Γράφουν, για την αντιστασιακή δράση του Πρινέ και για τους Πρινιανούς: Γεώργιος
Αγγελιδάκης.(” Αναμνήσεις”. Ρέθυμνο. 2005), Δημήτριος Κίππης (“Από τον Ψηλορείτη στη
σκιά του Ολύμπου”. Αθήνα. 1981),Αλέκος Μαθιουδάκης (“Αραβάνες”. Αθήνα. 1984),
Νίκος Περακάκης (“Στην κόλαση της Χούντας ο Κρητικός γράφει…”. Αθήνα.1975),Μιχάλης
Χριστοφοράκης ( “Εθνική Αντίσταση και Δημοκρατικοί Αγώνες στην Κρήτη”.Αθήνα. 1984).
Επίσης έχουν χαρακτηρίσει τον Πρινέ ως “αποκούμπι” των ανταρτών οι: Γεώργιος Κλάδος

πρ. Δήμαρχος Ανωγείων και Ελπιδοφόρος Δημητρίου Μανωλεσάκης. Όλοι οι παραπάνω,
έχουν καταξιωθεί, στη συνείδηση του Λαού, ως κορυφαίοι Αντιστασιακοί της περιόδου
εκείνης.
Σε όλη τη διάρκεια της μαύρης κατοχής(1941-1944), ο Πρινές, με τη διαγωγή του, δείχνει
ότι διακατέχεται από ανώτερα αισθήματα ανθρωπιάς και ανώτερα ιδανικά. Δεν ασχολείται
με μικρότητες, και με ευτελείς πράξεις, που αποβαίνουν σε βάρος καταφρονεμένων και
αδυνάτων συντοπιτών μας(κλοπές κ.λ.π.), αλλά ασχολείται, όσο μπορεί πιο έντονα ,με την
ιερή υπόθεση της Εθνικής Αντίστασης.
Συνολικά, σε όλους τους Εθνικοαπελευθερωτικούς Αγώνες, δεκαέξι (16 Πρινιανοί)θα
πέσουν στα πεδία των μαχών και η ευγνωμοσύνη των απανταχού της γης Πρινιανών θα
ανεγείρει ΗΡΩΟΝ (16 Αυγούστου 1986), όπου κάθε Αύγουστο τελείται μνημόσυνο, με
συμμετοχή πλήθους κόσμου. Στο ΗΡΩΟΝ είναι χαραγμένα τα παρακάτω ονόματα, “Εις
μνημόσυνον αιώνιον”
ΓΕΔΕΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ: Μοναχός ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΥ 8-11-1866
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ ΑΓΓΕΛΙΑΝΑ 15-6-1868
ΚΩΝ/ΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΡΑΚΑΡΗΣ ΔΡΙΣΚΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ 28-11-1912
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ 18-8-1921
ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ 20-8-1921
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΒΟΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ 16-2-1941
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 20-5-1941
ΚΩΝ/ΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 20-5-1941
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ ΛΑΤΖΙΜΑΣ 21-5-1941
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΕΤΡΟΥ ΔΡΟΣΑΚΗΣ ΛΑΤΖΙΜΑΣ 21-5-1941
ΚΩΝ/ΝΟΣ ΜΑΡΚΟΥ ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ ΑΣΤΕΡΙ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 1-6-1941
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΡΟΣΑΚΗΣ ΜΙΣΣΙΡΙΑ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 12-6-1941
ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ ΑΘΗΝΑ 28-7-1942
ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΛΑΤΖΙΜΑΣ 11-9-1943
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΓΕΡΑΚΑΡΗΣ ΑΘΗΝΑ 5-1-1945
ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ ΜΟΥΡΙΕΣ ΚΙΛΚΙΣ 14-12-1946

Από τα τέλη του 19ου αιώνα, μέχρι και σήμερα το χωριό αναδεικνύει σπουδαίες και
ισχυρές προσωπικότητες στο δημόσιο βίο. Ενδεικτικά αναφέρονται:
Ο επιθεωρητής Δημοτικών Σχολείων και στενός συνεργάτης του Γεωργίου
Παπανδρέου, στη Χίο, Γιάννης Εμμανουήλ Σταυρακάκης συγγραφέας, λόγιος και σοφός.
Ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου ( 1936-1968) Αθανάσιος (Νικόλαος)
Γεωργίου Αποστολάκης (1892-1981), ο ιεράρχης με την ευπρέπεια, την πραότητα , την
ιεροπρέπεια και την καλοσύνη. 26 Αυγούστου 2013 έγιναν τα αποκαλυπτήρια της
προτομής του στο χωριό και συγκεκριμένα στην πλατεία Προφήτη Ηλία, προ του Ιερού
Ναού Προφήτης Ηλίας.

Ο Εμμανουήλ Γεωργίου Ζαχαράκης, δικηγόρος, εφέτης, βουλευτής (προανα-
φέρθηκε στην Κρητική Πολιτεία).
Ο Μίνως Κωνσταντίνου Γερακάρης, εκ των ιδρυτών της Αγροτικής Τράπεζας της
Ελλάδος.
Ο Γεώργιος Εμμανουήλ Αποστολάκης αναπλ. Γεν.Δ/ντής ΔΕΗ και Γεν. Δ/ντής
ΕΥΔΑΠ.
Επίσης πολλοί άλλοι, Κληρικοί, Εκπαιδευτικοί, Διπλωμάτες, Αξιωματικοί και λοιπά ανώτερα
στελέχη του κρατικού μηχανισμού, που υπηρέτησαν και υπηρετούν, με σεβασμό το Λαό
και σημάδεψαν, στο πέρασμά τους, την πορεία του τόπου.
Στην Ιερά Μονή Αρκαδίου έχουν χρηματίσει δύο Πρινιανοί Ηγούμενοι, οι Ιερομόναχοι:
Τίτος Σταύρου Σταυρακάκης και Αμβρόσιος Κωνσταντίνου Ζαχαράκης, Υφηγούμενος δε ο
Μοναχός Δαμιανός Εμμανουήλ Αποστολάκης(τον συναντήσαμε παραπάνω, ως Αρχηγό
των Καλογήρων της Μονής Αρκαδίου το 1897)
Στην Ιερά Μονή Ασωμάτων έχει χρηματίσει Ηγούμενος ο Ιερομόναχος και σπουδαίος
Αγιογράφος Γαβριήλ Εμμανουήλ Πάγκαλος, από μητέρα Πρινιανή.
Στους σύγχρονους καιρούς, δύο προσωπικότητες κοσμούν το χωριό. Ο Χρήστος Γεωργίου
Ζαχαράκης πρέσβης ε.τ – πρ.Ευρωβουλευτής και η Μιλένα Γεωργίου Αποστολάκη πρ.
Βουλευτής – Υπουργός.

Οικογένειες του Χωριού: Αγκουριδάκης, Αποστολάκης, Αργυρούδης, Γερακάρης,
Δημητριάδης, Δροσάκης, Ζαχαράκης, Ζαχαριουδάκης, Θάνου,
Λούχτενμποργκ, Μακρυδάκης, Μαρκάκης, Πάγκαλος, Παραγιουδάκης,
Παρασύρης, Πλέτσης, Σταυρακάκης, Στριλιγκάς.
Λειτουργούν δύο Πολιτιστικοί Σύλλογοι: Ο Σύλλογος Πρινιανών ” Ο Προφήτης Ηλίας”
(1981) με έδρα την Αθήνα (ιδρυτής και επί σειρά ετών Πρόεδρος ο Νικόλαος Μιχαήλ
Αποστολάκης “Μιχαλονικολής” + 30-4-1991) και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρχαίας
Ελεύθερνας “Η Αρχαία Ελεύθερνα” (1986) με έδρα το χωριό (ιδρυτής ο Γεώργιος
Νικολάου Ζαχαράκης “Τσιγαράς” + 11-5-1989).
Οι δύο Σύλλογοι συνεργάζονται πολύ στενά και πολύ αρμονικά μεταξύ τους, με την Τοπική
Κοινότητα και το Δήμο, ως και με το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο, για την προβολή και την
ανάπτυξη του χωριού. Η ενότητα και η ομοψυχία είναι θεσμός αναλλοίωτος για το χωριό.
Αγροτικός Συνεταιρισμός είχε ιδρυθεί από τη δεκαετία του 1950.
Στο χωριό υπάρχουν δύο καφενεία, μία ταβέρνα, δύο καταστήματα ειδών λαϊκής τέχνης
και τοπικών προϊόντων, ενοικιαζόμενες βίλες ως και δωμάτια.

Ο χώρος δασικής αναψυχής “Δάμακας” στη βόρεια παρυφή του χωριού , Πάρκο:
Γιάννης Κωνσταντίνου Ζαχαριουδάκης, (είναι ο δωρητής του κτήματος),κατάφυτος από
δένδρα, προσφέρεται ως ιδανικός τόπος για εκδρομές και εκδηλώσεις.

Δάμακας
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη κινητικότητα και επισκεψιμότητα, εξαιτίας των
ανασκαφών στην Αρχαία Πόλη ( άρχισαν 8-9-1985), με σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα,
τα οποία εκτίθενται στο Μουσείο Αρχαιολογικού Χώρου Ελεύθερνας, που εγκαινιάσθηκε
19 Ιουνίου 2016 και απέχει (2) χιλιόμετρα, περίπου, από το χωριό.

Μουσείο Αρχαίας Ελεύθερνας
Η Αρχαία Ελεύθερνα(πρ. Πρινές), υποδέχεται, πάντοτε καλοσυνάτα και αρχοντικά, κάθε
επισκέπτη, γιατί θεωρεί ότι η έλευση κάθε προσώπου αποτελεί μεγάλη τιμή για το χωριό.
Οι επισκέπτες βρίσκονται σε μια φιλική και ζεστή ατμόσφαιρα, με την ανεπιτήδευτη

συμπεριφορά των κατοίκων, που αντιλαμβάνονται τι σημαίνει αυτός ο θεσμός για τον
τόπο τους και τον υπερασπίζονται με τα εφόδια που διαθέτουν: Αρχοντιά, Ευγένεια,
Καλοσύνη, Φιλοξενία.
Οι διαμένοντες σ΄ένα τόσο μαγευτικό τοπίο, αναγνωρίζοντας τη στοργή της Πολιτείας για
το χωριό και έχοντας πάντα, κατά νου, τη σοφή λαϊκή ρήση ” Η καθαριότητα είναι μισή
αρχοντιά “, προσπαθούν, όσο μπορούν, να διατηρούν το χωριό καθαρό και γι’ αυτό η
Νομαρχία Ρεθύμνης (σ. Αντιπεριφέρεια Ρεθύμνης) και η Πανελλήνια Πολιτιστική Ένωση
Μυλοποταμιτών (πρ. ΠΟ.ΚΙ.ΜΥ) το έχουν κατατάξει στα καθαρότερα χωριά του Νομού
Ρεθύμνης.

Μάιος 2022

Οδοιπορικό μνήμης στον Πρινέ Μυλοποτάμου

ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΝ ΜΟΡΦΕΣ ΟΠΩΣ Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΕΡΑΚΑΡΗΣ ΚΑΙ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ «ΤΣΑΟΥΣΗΣ»

 Από Εύα Λαδιά

To ιστορικό σπίτι του Τσαούση που ήταν το καταφύγιο κάθε αντάρτη (φωτο Γιώργου Αργυρούδη)

Κάθε αντάρτης μπορούσε να κοιμηθεί ξέγνοιαστος στο ιστορικό αυτό χωριό

Μετά τον Πρινέ Ρεθύμνης ας γνωρίσουμε καλύτερα τον Πρινέ Μυλοποτάμου και τις προσωπικότητες που έχει αναδείξει.

Πρόκειται για τη σημερινή Αρχαία Ελεύθερνα, για την οποία έχουμε κάνει αρκετές και απόλυτα τεκμηριωμένες αναφορές, με οδηγό πάντα και πολύτιμο σύμβουλο τον κ. Βασίλη Αποστολάκη ανώτατο αξιωματικό ε.α της ΕΛΑΣ.

Δεν θα σταθούμε σε επαναλήψεις γύρω από την ιστορία του χωριού, όταν έχουν ασχοληθεί με αυτό ο περίφημος Σέργιος Σπανάκης, η ερευνητική ομάδα του «Κρήτη Αφιέρωμα» και ο εκλεκτός εκπαιδευτικός και συγγραφέας Λευτέρης Κρυοβρυσανάκης.

Αυτοί μας έδωσαν μνημειώδεις εργασίες που δεν είχαν ποτέ άλλοτε ανάγκη προσθήκης στοιχείων αφού διακρίνονται για την πληρότητά τους.

Από τις παλαιότερες οικογένειες του χωριού είναι οι Ζαχαράκηδες, οι Αποστολάκηδες, οι Σταυρακάκηδες, οι Γερακάρηδες και οι Δροσάκηδες.

Οι προσωπικότητες που θα αναφέρουμε στην συνέχεια δεν έμειναν στην ιστορία λόγω αρχαιότητας στην περιοχή, αλλά μετά από μια δημιουργική πορεία και ένα αφάνταστο ηρωισμό που διακρίνει τους Κρητικούς ανά τους αιώνες.

Κωνσταντίνος Γερακάρης

Κι ας ξεκινήσουμε το οδοιπορικό μας από τον Κωνσταντίνο Γερακάρη το όνομα του οποίου έχει δοθεί σε μια από τις κεντρικότερες οδούς της πόλης μας.

Ο Κωνσταντίνος Γερακάρης, απόγονος των Κουφάκηδων, γεννήθηκε στον Πρινέ Μυλοποτάμου στις 5 Μαρτίου 1859 και σκοτώθηκε στη μάχη του Δρίσκου στις 28 Νοεμβρίου 1912.

Η φύση εκτός από γενναιότητα τον είχε προικίσει και με μια επιβλητική εμφάνιση. Ήταν ψηλός, λεβεντόκορμος, με βλέμμα γεμάτο ειλικρίνεια και θεληματικότητα που κάποτε έπαιρνε μια χροιά αυστηρότητας όταν οι συνθήκες το απαιτούσαν. Ντυνόταν απλά, αλλά με ευπρέπεια, πάντα και ήταν όλα αυτά μαζί με τους λεπτούς του τρόπους, που τον επέβαλαν όπου κι αν βρισκόταν. Κέρδιζε τους ανθρώπους με την πρώτη ματιά.

Ο πατέρας του είχε καταφέρει να τον στείλει μόνο ένα χρόνο στο σχολείο που βρισκόταν στις Μαργαρίτες, μια ώρα δρόμο από τον Πρινέ. Όταν πια μη έχοντας πόρους υποχρεώθηκε να τον σταματήσει από το σχολείο, ο Κωνσταντίνος συνέχισε μόνος του να μελετά.

Έφθασε μάλιστα σ’ ένα σημείο να εκφράζεται όσο λίγοι στην εποχή του και με την έμφυτη ευφράδεια που διέθετε κατακτούσε τον ακροατή του κι έπειθε για τις απόψεις του. Στο γράψιμο μάλιστα είχε αποκτήσει ένα δικό του στυλ, επηρεασμένος από τον Αδαμάντιο Κοραή, του οποίου τα άπαντα δεν αποχωριζόταν ποτέ.

Η δίψα του για μάθηση τον έφερε κοντά σε μεγάλες προσωπικότητες του καιρού του όπως ο Εμμανουήλ Ροΐδης, από τον οποίο δανειζόταν και τα βιβλία που ήθελε.

Οι πρώτες ασχολίες

Όταν έφθασε σε ηλικία να αναζητήσει τα προς το ζην, όποτε βέβαια οι επαναστάσεις το επέτρεπαν, γιατί δεν έμεινε ποτέ αμέτοχος, στράφηκε στο εμπόριο και στις μεταφορές με ιστιοφόρα πλοία.

Συνεργαζόμενος με άλλους έκανε εμπόριο προϊόντων (πορτοκάλια, κάστανα) σε λιμάνια της παλιάς Ελλάδας και της Τουρκίας νοικιάζοντας πλοίο. Αργότερα απέκτησε μερίδιο σε ιστιοφόρο. Είχε όμως μεγάλη επίδοση στη ναυτοσύνη και στο εμπόριο κι αργότερα κατάφερε να αποκτήσει επίσημο δίπλωμα πλοιάρχου.

Στο πλαίσιο αυτών των συνεταιρισμών γνωρίστηκε στα 20 χρόνια του με την οικογένεια του Αντώνη Κουντουράκη από την Κίσσαμο. Ήταν τόση η εκτίμηση που ένοιωσε η οικογένεια αυτή για τον νεαρό συνέταιρό της που έγινε γαμπρός τους. Παντρεύτηκε τη μικρότερη θυγατέρα του Κουντουράκη τη Μαρία με την οποία απέκτησε έντεκα παιδιά. Να σημειωθεί ότι στον γάμο παρέστησαν όλοι οι παράγοντες και προύχοντες της Κεντρικής και Δυτικής Κρήτης. Δείγμα της κοινωνικής καταξίωσης και των δυο πλευρών.

Μέχρι που ήρθε η επανάσταση του 1878. Αμέσως μετά ο Γερακάρης εξορίστηκε από τους Τούρκους κι αναγκάστηκε να καταφύγει στην Αθήνα, όπου άνοιξε ένα μικρό εμπορικό κατάστημα για να εξασφαλίζει τον επιούσιο. Δυο χρόνια αργότερα η ανώμαλη κατάσταση τον υποχρέωσε να επιστρέψει στην Κρήτη, αλλά και πάλι δεν έμεινε πολύ. Αυτή τη φορά τον υποχρέωσε να ξενιτευτεί η νοοτροπία της κακώς εννοούμενης «καπετανιάς» που για μερικούς αποτελούσε «επάγγελμα». Ο Γερακάρης που απεχθανόταν τους αργόσχολους, για να μη γίνει περισσότερο δυσάρεστος, πήρε ξανά των ομματιών του και στην Αθήνα, όπου κατέφυγε και πάλι, άνοιξε στην οδό Σταδίου ένα καπνοπωλείο, για να εξασφαλίζει το ψωμί της οικογένειάς του. Αυτό το μαγαζάκι όμως έγινε σύντομα ένα από τα σπουδαιότερα πατριωτικά κέντρα των Κρητών αλλά και των φίλων της Κρήτης.

Εκεί εύρισκαν καταφύγιο όλοι οι εξόριστοι και κυνηγημένοι Κρητικοί ή νέοι που ήρθαν στην Αθήνα να σπουδάσουν. Ο Γερακάρης βοηθούσε με κάθε τρόπο.

Αποκορύφωμα του πατριωτισμού που διέκρινε τον Γερακάρη ήταν η πώληση του μικρού μαγαζιού του που ήταν η μόνη πηγή επιβίωσής του για να διατεθούν τα χρήματα στην επανάσταση του 1897 που μόλις είχε ξεσπάσει.

Και στην απόφασή του αυτή δεν έφερε καμιά αντίρρηση η σύζυγός του κι ας ήταν το καπνοπωλείο ένα μικρό υπόλειμμα από τη μεγάλη της προίκα.

Η γενναιότητα του Γερακάρη στις μάχες τον είχε καταξιώσει στην εκτίμηση των άλλων οπλαρχηγών. Θαύμαζαν κυρίως τον τρόπο του να επιβάλλεται στους άνδρες του έτσι που να δίνουν την εντύπωση τακτικού και οργανωμένου στρατού.

Στην πολύνεκρη μάχη της 5^ης Μαρτίου 1897 στον Πλατανιά Ρεθύμνου, ο Γερακάρης συνέτριψε το τουρκικό στράτευμα αν και κινδύνευσε να κυκλωθεί. Κι έτσι συνέχισε τους αγώνες του, μέχρι που ήρθε η ώρα της δικαίωσης για την Κρήτη.

Μετά την αυτονόμηση η πρώτη Κρητική Κυβέρνηση εμπιστεύθηκε στον Κωνσταντίνο Γερακάρη την διεύθυνση εκ περιτροπής των υποκαταστημάτων του Κοινωφελούς Ταμείου Κρήτης, στο Ρέθυμνο, στο Ηράκλειο και στο Βάμο για μια δεκαετία.

Άξιος στην ειρήνη και στον πόλεμο

Όσο άξιος ήταν στον πόλεμο ο Κωνσταντίνος Γερακάρης άλλο τόσο πολύτιμος ήταν και σε καιρούς ειρήνης.

Η έκρηξη του πολέμου το 1912 δεν μπορούσε να τον αφήσει αμέτοχο. Σπεύδει να στείλει εθελοντές δύο από τα παιδιά του που μπορούσαν να κρατήσουν όπλα και σύντομα ακολουθεί και ο ίδιος αφού συνεννοήθηκε με τον Ρώμα με τον οποίο τον συνέδεε θερμή φιλία.

Κατατάσσεται λοιπόν στο Σώμα των Ελλήνων Ερυθροχιτώνων ως ανθυπολοχαγός (αργότερα προήχθη στο πεδίο της μάχης σε υπολοχαγό) και ξεκινά να «παίξει ακόμα μερικές τουφεκιές κατά των Τούρκων» όπως έλεγε ο ίδιος.

Μετά από κόπους αβάσταχτους, και πολεμικές περιπέτειες απερίγραπτες με άτακτους Τούρκους και τακτικό στρατό καταλαμβάνεται με αποφασιστική έφοδο ο Δρίσκος.

Το ηρωικό του τέλος

Ο παλαίμαχος αγωνιστής μόλις αντίκρισε τα Ιωάννινα είπε την ιστορική φράση: «Τι θαύμα είναι τα Γιάννενα. Αξίζει να σκοτωθεί κανείς για να τα πάρει».

Στις 28 Νοεμβρίου 1912, η στρατιά του Τζαβήτ Πασά ενισχυόμενη από τα πυροβολεία της Καστοριάς και του Μπιζανίου επιχειρεί γενική επίθεση κατά του Δρίσκου. Κι εκεί που σαν λιοντάρι μαχόταν ο ατρόμητος Πρινιανός αγωνιστής δέχτηκε μια εχθρική σφαίρα στο μέτωπο κι έπεσε νεκρός.

Έτσι δικαίωσε αυτό που είχε γράψει σε ένα λεύκωμα Κρητών το 1900 «Η ελευθερία είναι υπερτέρα της ζωής κατά την αξίαν».

Ευτυχώς που οι ομοχώριοί του, που έχουν επανειλημμένα αποδείξει την έμπρακτη ευγνωμοσύνη στους ήρωες προγόνους τους, έχουν τοποθετήσει προτομή του Κωνσταντίνου Γερακάρη στο χωριό απέναντι από το σπίτι του.

Στο σπίτι του «Τσαούση»

Μπαίνοντας στον φιλόξενο Πρινέ Μυλοποτάμου, που θαρρείς ότι και οι πέτρες σε καλωσορίζουν, ακριβώς αριστερά, συναντάς ένα σπίτι που ελάχιστοι γνωρίζουν πόσο σημαντική είναι η ιστορία του.

Μια πινακίδα σε προϊδεάζει αναφέροντας ότι το σπίτι καταστράφηκε από τους Ρώσους, λόγω συμμετοχής του ιδιοκτήτη στην επανάσταση του Θερίσου. Στον ίδιο χώρο όμως γράφτηκαν και αργότερα σελίδες δόξας. Ποιος ήταν όμως η ηρωικός αυτός Πρινιανός που έμεινε στην ιστορία;

Ο Νικόλαος Αποστολάκης, γεννήθηκε στον Πρινέ Μυλοποτάμου το 1860. Ήταν παιδί πολυμελούς οικογένειας, αλλά ξεχώριζε από μικρός για τα ιδιαίτερα στοιχεία του χαρακτήρα του. Είχε τόλμη, θάρρος, δύναμη και μια αίσθηση δικαίου που σου προκαλούσε το δέος και τον σεβασμό.

Οι συνθήκες της εποχής τον κράτησαν μακριά από το σχολείο. Ήταν αναλφάβητος, αλλά διέθετε κοφτερό μυαλό και ευθύτατη κρίση. Θεία δώρα μιας γενναιόδωρης φύσης, που φάνηκαν πολυτιμότερα αργότερα. Μπορεί να βοήθησε σ’ αυτό και η εποχή του που μύριζε έντονα μπαρούτι από τις επαναστάσεις και οι άνθρωποι έπρεπε να είναι διπλά προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν τον εχθρό.

Σημασία έχει ότι ο Νικόλαος, αισθανόταν την ανάγκη να βρίσκεται κοντά σε κάθε επιχείρηση ενάντια στον δυνάστη.

Κόντευε τα 20 χρόνια του, όταν άρχισε να κτίζει το σπίτι του, γιατί εκείνα τα χρόνια ήταν απαραίτητη προϋπόθεση να έχει ο νέος μια στέγη έτοιμη για να παντρευτεί. Και γύρω στο 1880 παντρεύτηκε.

Η προσωπική του γνωριμία του με τον Βενιζέλο, δεν ξέρουμε πότε έγινε. Το μόνο που υποθέτουμε είναι ότι θα ήταν πριν από το 1900, γιατί με την ανατολή του νέου χρόνου, ο Αποστολάκης έχει δώσει χέρι για κουμπαριά με τον Εθνάρχη, να βαφτίσει τον γιο του. Οι τόσες υποχρεώσεις όμως του Βενιζέλου δεν του επιτρέπουν να είναι συνεπής και στέλνει στη θέση του τον πρώτο ανιψιό του Γεώργιο Στεφανάκη να βαφτίσει το παιδί.

Ο Στεφανάκης τώρα, δάσκαλος κι επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης, φανατικός αρχαιολάτρης έδωσε στο αγοράκι το όνομα Μίνωας.

Από κει και πέρα γίνεται πιο στενή η φιλία του Νικολάου με τον Βενιζέλο. Όταν αναλαμβάνει ο Εθνάρχης, Γραμματέας Δικαιοσύνης, διευθυντής του γραφείου του είναι ο Μανόλης Αποστολάκης, πρώτος ανιψιός του ήρωα (και για την ιστορία παππούς της πρώην υπουργού Μιλένας Αποστολάκη).

Όταν ξεκίνησε η διαφωνία του Βενιζέλου με τον πρίγκιπα, για το θέμα της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα, ο μεγάλος πολιτικός άρχισε τις επαφές με τους ανθρώπους του για να βγούνε στο βουνό. Η έκρηξη της επανάστασης βρήκε τον Νικόλαο σε αποστολή να παραδώσει για λογαριασμό του Βενιζέλου υλικό στην Τύλισσο σε κάποιο Μπακατούρη. Αμέσως μετά με τον Κυριάκο Μπιράκη βουλευτή της Κρητικής Πολιτείας φεύγει για το Αρκάδι. Εκεί γίνεται ενημέρωση για τις εξελίξεις και το σκοπό να προχωρήσουν όλοι πλάι στον Εθνάρχη, με τον ίδιο στόχο. Να δουν την πολυπόθητη Ένωση.

Γίνεται λειτουργία και δέηση για την επιτυχία του αγώνα και αμέσως μετά αναχωρούν όλοι για τον μεγάλο προορισμό τους με τον ενθουσιασμό πανηγυριωτών. Ήταν τόση η αγάπη και η αφοσίωση στον Εθνάρχη.

Το τίμημα όμως ήταν βαρύ.

Ο «τσαούσης» συνελήφθη και οι Ρώσοι πήγαν και χάλασαν το σπίτι αρχίζοντας από την οροφή.

Η τιμωρία ήταν σκληρή αν φανταστεί κανένας ότι έμεναν στον δρόμο τόσα μικρά παιδιά.

Προσπάθεια δωροδοκίας

Πλησίαζαν τοπικές εκλογές όταν ο Αποστολάκης έλαβε μήνυμα από σπουδαίο παράγοντα του Ρεθύμνου και φίλο του να τον επισκεφθεί. Εκείνος πήγε από περιέργεια. Οι άνθρωποι εκείνης της εποχής, πρέπει να σημειώσουμε, ότι ήξεραν με μοναδικό τρόπο να διαχωρίζουν την πολιτική από τη φιλία. Αυτός που κάλεσε τον «Τσαούση» ήταν στο, ακριβώς, αντίθετο πολιτικό στρατόπεδο, αλλά αυτό δεν εμπόδιζε τη φιλική σχέση των δύο ανδρών.

Μόλις ο παράγοντας Π.Ζ., είδε τον Αποστολάκη, τον καλοδέχτηκε και αμέσως χωρίς περιστροφές του είπε:

«Άκουσε. Θα βγάλεις τον… δήμαρχο και εγώ θα σου κτίσω αμέσως το σπίτι σου από τα θεμέλια».

Μόνο που άκουσε το όνομα γνωστού αντιβενιζελικού ο «Τσαούσης» πετάχτηκε πάνω.

«Και την προσφορά σου δεν δέχομαι του είπε, χωρίς δεύτερη σκέψη και θα βγάλω βενιζελικό δήμαρχο». Το είπε και τo ‘κανε. Έκανε νικηφόρο προεκλογικό αγώνα υπέρ κάποιου Χαλκιαδάκη από τις Μαργαρίτες. Μια ακόμα απόδειξη του κύρους του τόσο στο χωριό όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

Η συγκίνηση του εθνάρχη

Σε μια επέτειο του Αρκαδίου, ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήρθε να τιμήσει τον εορτασμό με την επίσημη ιδιότητά του πλέον. Από τους τόσους που έσπευσαν να τον καλωσορίσουν ήταν και ο Αποστολάκης. Και συνέβη κάτι ιδιαίτερα σημαντικό και τιμητικό για τον ήρωα του σημερινού μας αφιερώματος.

Προσφώνησε κι αυτόν στην ομιλία του ο Βενιζέλος, αναφέροντας «φίλε πιστέ που ποτέ δεν μου ζήτησες τίποτα» εννοώντας ότι ποτέ ο περήφανος αυτός άνθρωπος δεν ζήτησε ανταλλάγματα για τις θυσίες του.

Για την ιστορία να προσθέσουμε ότι την ίδια περίοδο οι Ρώσοι εκδικήθηκαν κι έναν Μπιράκη, καταστρέφοντας την αποθήκη του σε κτήμα που είχε μεταξύ Μελιδονίου και Εξάντη, επειδή κι αυτός συμμετείχε στην επανάσταση του Θερίσου.

Ο Αποστολάκης, συνέχισε τη ζωή του με το ίδιο πείσμα για την ακεραιότητα της Κρήτης και την αφοσίωση στον Βενιζέλο ακλόνητη.

Όποιος ερχόταν στο χωριό αναζητούσε τον Νικολή «Τσαούση». Παντού έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης.

Ο εγγονός του Νικόλαος Αποστολάκης, θυμάται επί δικτατορίας Μεταξά (μικρό παιδί ήταν τότε) ότι έφθασε στο σπίτι τους ένας φουστανελάς. Και μόλις βρέθηκε μπροστά στον παππού έσκυψε ευλαβικά και του φίλησε το χέρι. Είχε τόσο επιβλητικό παρουσιαστικό ο γέρο «Τσαούσης».

Ο σπουδαίος αυτός άνθρωπος, στάθηκε πάντα κόντρα στο κατεστημένο που πρόδιδε τα δημοκρατικά ιδεώδη. Ακόμα και σε μεγάλη ηλικία, δεν «μαλάκωσε».

Μόλις έπεσαν οι αλεξιπτωτιστές, πήγε ο Μίνωας να ζητήσει την ευχή του. Εκείνος σαν αληθινός Κρητικός τον ευλόγησε και του είπε με έντονη συναισθηματική φόρτιση:

«Άμε παιδί μου στην ευχή μου και να γιαείρεις μωρέ…».

Τα τελευταία λόγια σχεδόν τα κραύγασε για να κρύψει τη συγκίνησή του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Μίνωας ήταν ο μοναδικός γιος που μπορούσε να στηρίξει τον γέρο πατέρα και την οικογένεια.

Ήταν πατριώτης μέχρι το τέλος ο σπουδαίος αυτός άνθρωπος.

Μια παρόμοια συγκινητική στιγμή έζησαν πατέρας και γιος δυο χρόνια αργότερα.

Ο Νικόλαος Αποστολάκης ήταν άρρωστος βαριά στο κρεβάτι. Δεν μιλούσε καθόλου. Δεν κινιόταν. Από ένστικτο περισσότερο ο γιος του, αν και επικηρυγμένος από τους Γερμανούς, για την αντιστασιακή του δράση, πήγε να τον δει.

Εκείνος, ενώ ήταν εντελώς ακίνητος μέχρι τότε και μόνο το ανασήκωμα της γενειάδας γύρω από το στόμα του, θύμιζε ότι ανάπνεε, σήκωσε το χέρι κάνοντας ένα αδιόρατο νεύμα να πλησιάσει. Κι όταν εκείνος πήγε κοντά σήκωσε τα χέρια τα έβαλε πάνω στο κεφάλι του παιδιού του σαν να του έδινε διπλή ευχή και μόνο τα μάτια του έτρεχαν ασταμάτητα. Χωρίς λυγμό…

Έτσι πέθανε, με αξιοπρέπεια σε μια κρίση της αρρώστιας του από γαστρορραγία όπως αποφάνθηκε ο γιατρός.

Στο σπίτι αυτό που ξανάκτισε μονάχος του ο «Τσαούσης» και μετά τον θάνατό του το 1943, ήταν ανοικτό σε κάθε κυνηγημένο. Εκεί εύρισκαν οι αντάρτες καταφύγιο και μάλιστα χωρίς να ειδοποιήσουν κανένα. Το κλειδί περίμενε πάντα κάθε απρόσκλητο επισκέπτη δίπλα στην πόρτα. Από τον βηματισμό μονάχα καταλάβαινε η νοικοκυρά ότι κάποιοι είχαν μείνει στο σπίτι τη νύχτα και το μόνο που έκανε ήταν να ετοιμάσει από το «βρισκούμενο» για να τους περιποιηθεί. Από τους πιο τακτικούς επισκέπτες, λόγω συνεχών επικίνδυνων αποστολών, ο γιατρός Γιώργης Αγγελιδάκης, που όλη η περιοχή τιμά ιδιαίτερα και για την αντιστασιακή του δράση. Ο Αγγελιδάκης ήταν από τους πιο στενούς φίλους του Μίνωα. Ήταν επίσης ο Μαθιουδάκης, ο Ξεξάκης, ο Ζουρίδης ο Μάρκος, ο Αεράκης, ο Κλιάνης (κουμπάρος) γραμματέας του ΕΑΜ στο Ρέθυμνο και πολλοί άλλοι. Οι ανάγκες των ανταρτών που είχαν καταφύγει στις Αραβάνες για ανεφοδιασμό τους έφερνε συνέχεια εκεί. Και ποτέ η πόρτα δεν ήταν κλειστή. Αυτό βέβαια συνέβαινε σε όλο το χωριό, γιατί κάθε αντάρτης στον Πρινέ ένοιωθε απόλυτα προστατευμένος. Κι ας ήταν και δυο τρεις εθνικιστές στο χωριό. Κανένας δεν πρόδιδε ούτε και τα χρόνια τα πέτρινα, στην έξαρση του εμφυλίου.

Αυτό το σπίτι με την τεράστια ιστορία περιμένει να το προσέξετε φθάνοντας στην Αρχαία Ελεύθερνα. Θα σας θυμίσει ταραγμένες εποχές και θα γίνει αφορμή αναφοράς στο ήθος και την αξιοπρέπεια του ήρωα που το έκτισε. Του περίφημου Νικολάου Αποστολάκη που έβαζε το χρέος και το φιλότιμο πάνω και από την άνεση των παιδιών του. Αρκεί να περπατούν πάντα με το κεφάλι ψηλά. Κι αυτοί και τα παιδόγγονά τους. Μια παράδοση που συνεχίζουν επάξια και οι απόγονοι…

The post ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑ (πρ. ΠΡΙΝΕΣ) appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Πολύστιχο στιχούργημα
ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΦΩΤΑΚΗ

Κάψα καταμεσήμερο, που δε ν-τη νταγιαντίζω,
θύμισες του παλιού καιρού άρχιξα να σκαλίζω.
Εδίψασα κι ήπια νερό από ’να κουτσουνάρι
κι εσίμωσέ μου ’να πουλί μα ’τα γ-ξεπετασάρι.
Ερέχτηκά το κι ήθελα ποτές να μη ν-το χάσω
και μια φωλιά ψυθιμευτή και για τσι δυο να σάσω.
Ομορφοστέλιωσά τηνε, δεν είχενε ψεγάδι,
ήλιος να μπαίνει το πρωί και το φεγγάρι βράδι.
Με το συργούλιο το πουλί δεν άργησε κι εμπήκε,
εις τη φωλιά, σιγά – σιγά τσι πεθυμιές του βρήκε.
Άρχιξα να του κουβαλώ και του πουλιού το γάλα
κι εστέλιωνα στον ύπνο μου ονείρατα μεγάλα.
Και του διπλοπαράγγερνα ποτές μην αλλαργέρνει
και με το ’λιοβασίλεμα οπίσω να γιαγέρνει.
Κλαδί – κλαδί κι απόσιγα να χαμοπεταρίζει,
όπου θωρεί κι άλλα πουλιά κι εκείνο να καθίζει.
Και να μη μ-πχαίνει ’μοναχό σε ποταμούς και ρυάκια,
γιατί θα του χιμίξουνε σκάρες μα και γεράκια.
Μουδέ να βγαίνει το πρωί κελαϊδιστά στσι στράτες,
γιατί θα το μαθιάσουνε ξαθές κι ανοιχτομάτες.
Ποτέ ν-του μη θαρεύγεται στων αλλωνώ τα χάδια,
γιατί πληγώνου ν-τη γ-καρδιά κι αφήνουνε σημάδια.
Μα το πουλί δε ’γροίκησε τα του ’χα μιλημένα,
όσα κι ανέ τ’ ορμήνευγα επήγανε χαμένα.
Όσο κι α ν-το κανάκιζα, ωσά ν-τα δυό μου μάθια
επήγε κι εμπερδεύτηκε σε βάτους κι ασπαλάθια.

Εμπέρδεψενε το πουλί κι έπεσα ν-τα φτερά ν-του
εξέχασενε τσ’ ορμηνιές κι έχασε ν-τα νερά ν-του.
Δίχως φτερά ’ναι δύσκολο για να ξαναπετάξει,
μουδέ να μπει σ’ άλλη φωλιά, πάλι ψηλά να φτάξει.
Εξεσμιλώθηκ’ η φωλιά ’που ’στέλιωσα με κόπο,
’πόμεινα πάλι ’μοναχός στσι γλώσσες των αθρώπω.
Ξεπετασάρικο πουλί δε θα ξαναφωλέψω,
για δε αντέχω τη γ-καρδιά να τη ξαναμπερδέψω.

Απρίλης 2004

Νεοριζίτικα
ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΦΩΤΑΚΗ
Στον Άη Γιάννη εφτάξανε

Στον Άη Γιάννη εφτάξανε ξαθοί Γερμαναράδες
νύχτα, καλά μεσάνυχτα, για να εγδικηθούνε,
ένα αντάρτη του βουνού, ένα Παπαδογιάννη.
Κι ως αποδιαφωτούσενε τη κύκλωση θωρούνε,
άντρες, μανάδες και παιδιά, όσοι ’χαν απομείνει.
Σειρά – σειρά τσοι στένουνε στση Εκκλησάς το τοίχο
και ξεχωρίζου τσοι δικούς απού ’δειξε ο προδότης,
από μια κλειδαρότρυπα για να μη τονε ιδούνε.
Δυο αδερφάδες όμορφες, δυο λυγεροκορμούσες,
τη Βαγγελιά και τη Καλλιώ είχε δαλέξει η μοίρα
και τση Καλλιώς το Στεφανή, για να τσι συντροφέψει.
Πέρνου τζι και φορτώνου τζι με κι άλλους πατριώτες,
στσι φούρνους να τσι λιώσουνε, μα σάμε ’κειά δε πάνε.
Μεσόστρατα το ριζικό, αλλά ’χενε γραμμένα.
Ο χάρος τσι περίμενε στση θάλασσας το πάτο,
κι ορφάνεψε η Αμπαδιά.

Μάρτης 1992

Σημείωση:
Με το παραπάνω ριζίτικο πήρα μέρος στον Πανελλήνιο διαγωνισμό ριζίτικου τραγουδιού,
με θέμα το ιστορικό γεγονός της Μάχης της Κρήτης για την 51 η επέτειο 1941-1992 που
οργάνωσε η Νομαρχία Χανίων. Η κριτική επιτροπή επέλεξε είκοσι εννέα (29) ριζίτικα
τραγούδια, σαν καλύτερα μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και το ριζίτικο αυτό, τα
οποία εκδόθηκαν από τη Νομαρχία Χανίων, σε βιβλίο. Το ριζίτικο έγραψα στη μνήμη
συγγενικών μου προσώπων, αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, θύματα του ναζισμού τον
Στεφανή Παραδεισανό και Καλλιώ Παραδεισανού (παππού και γιαγιά) και Βαγγελιά
Δανδουλάκη (θεία). Αναφέρεται σε ένα πραγματικό ιστορικό γεγονός, που
διαδραματίστηκε στον Άη Γιάννη Αμαρίου και περιέχει τα στοιχεία του εκβιασμού, της
προδοσίας, της σύλληψης και της εκδίκησης.

Στση Κρήτης τη ψηλότερη

Στση Κρήτης, τη ψηλότερη κορφή, χωρίς αντάρα,
σ’ ένα χαράκι στέκει ορθός ο γιος του Ψηλορείτη.
Σέρνει φωνή απ’ τα ψηλά ο Γέρο-Βενιζέλος.

Να ξεκρεμάσου ν-τ’ άρματα και να τα ξεσκουριάνουν.
Τη γ-Κρήτη θέλει λεύτερη.

Φλεβάρης 2003

Φιλιά δεν αγοράζεται

Φιλιά δεν αγοράζεται, αγάπη δε μ-πουλιέται,
παλικαριά και η πρεπιά αθρώπου χάρισμα ’ναι.
Φίλο κι α γ-κάμεις μπιστικό κι αγάπη ανέ στελιώσεις,
με τη μ-πρεπιά και αρχοδιά στο μπέτη σου πορπάθιε,
σα γ-κυπαρίσσι στέκε ορθός.

Ιούνιος 2003
Απονεμήθηκε Α’ Βραβείο σε σχετικό διαγωνισμό από το Σύνδεσμο Φιλολόγων Ν. Χανίων,
τον Δήμο Ακρωτηρίου και το Πολυτεχνείου Κρήτης

Στον ουρανό φεγγοβολούν

Στον ουρανό φεγγοβολούν κι αστράφου στη Βουβάλα,
τ’ άστρα τω νιω Μελαμπιανώ, των Τέσσερω Μαρτύρω.
Δόξα και αξιώματα τ’ απαρνηθήκαν’ ούλα,
κι εφανερώθη η χάρη ν-τως, σ’ ολόκληρη τη γ-Κρήτη.
Για λευτεριά και για πρεπειά, τω Χρισθιανώ το δίκιο
και για τη μ-πίστη του Χριστού, την ιερή και αγία,
εχύθηκε ν-το αίμα ν-τως.

Νοέμβρης 2003

Ώρα σου καλή

Ώρα σου καλή δευτεροθυγατέρα.
Τω γωνιώ τσ’ ευκές πάρε στ’ αρχοντικό σου.
Μάνα κι αδερφή να μην αποξεχάσεις.
Με το νιο γαμπρό βλαστάρια ν’ αποχτήσεις.
Κόρη στο καλό, ώρα σου καλή.

Δεκέμβρης 2003

Εις του Πανάκρου τα χωργιά

Εις του Πανάκρου τα χωργιά μαύρα κι αραχνιασμένα.
Η Σάμιτος δακρυροεί, στο Κέντρος μοιρολόγια,
έπιασε αντάρα στη γ-κορφή του γερο-Ψηλορείτη.
Κι ένα ασπροπερίστερο τσ’ ειρήνης ταχυδρόμος,
απάνω σ’ ένα ’λιόπρινο μονολογά και λέει:
Ανάθεμά σε πόλεμε, που καταλείς τα νιάτα,
που κάνεις χήρες κι ορφανά, μάνες μαυροφορούσες.
Ανάθεσά σε πόλεμε.

Μάρτης 2005
Απονεμήθηκε Γ’ Βραβείο σε σχετικό διαγωνισμό από την Επιτροπή Ειρήνης Ν. Χανίων.

Γιάντα πουλί δε μ-πετάς

Γιάντα πουλί μου δε μ-πετάς, σε κλώνους δε γ-καθίζεις;
Γιάντα δε μπαίνεις σε φωλιά και χάθηκε η λαλιά σου;
Εκόψα ν-τσι φτερούγες μου και τη λαλιά μου πήραν’.
Εκάψα γ-κλώνους και φωλιά κ αυλές εγκρεμιστήκαν’.
Π’ ανάθεμά σε πόλεμε.

Οκτώβρης 2005

The post Ξεπετασιάρικο πουλί appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Θέση

Το χωριό Άγιος Ιωάννης ο Χλιαρός, βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Νομού Ρεθύμνου της τέως
Επαρχίας Αμαρίου και ήδη αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Κουρήτων. Αποτελεί ένα
από τα έντεκα (11) χωριά της Αμπαδιάς.
Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 380 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας, στη βόρεια πλαγιά
ενός υψώματος με την ονομασία «Κορφή» (υψόμετρο περίπου 450 μ.). Με το Ρέθυμνο
συνδέεται με αυτοκινητόδρομο 55 χιλιομέτρων περίπου και από το Τυμπάκι και Αγία Γαλήνη
απέχει 14 χιλιόμετρα. Είναι στο κέντρο της περιοχής Αμπαδιάς της Επαρχίας Αμαρίου. Έχει
ανατολικά τον Ψηλορείτη, δυτικά το Κέντρος, βορεινά τη Σάμιτο και νοτικά τις ακτές του Λυβικού
πελάγους. Η εδαφική περιφέρεια του χωριού έχει έκταση περίπου τεσσάρων (4) τετραγωνικών
χιλιομέτρων. Συνορεύει με τις διοικητικές περιφέρειες των τ. Κοινοτήτων: προς Β. Βυζαρίου και
Φουρφουρά, προς Α. Κουρουτών, Νίθαυρης και Αποδούλου, προς Ν. Αγίας Παρασκευής και
προς Δ. Άνω Μέρους.
Οι κύριες ασχολίες των κατοίκων είναι η γεωργία και η οικόσιτη κυρίως κτηνοτροφία.
Ολόκληρη η εδαφική κτηματική περιφέρεια του χωριού είναι κατάφυτη από ελιές, κυρίως
«χοντρολιές» ή «θρούμπες», αρκετές από τις οποίες παράγουν μεγάλες ποσότητες από τις
λεγόμενες «ψαρολιές» ή «σταφιδολιές» ή όπως έχουν χαρακτηριστεί «ελιές της Αμπαδιάς».
Είναι ελαιόδενδρα που παράγουν κυρίως τέτοιες ελιές, φημισμένες για τη νοστιμάδα τους και
τρώγονται είτε ωμές είτε αλατισμένες είτε διατηρημένες στα πιθάρια με αλατόνερο. Την ποιότητα
και τη νοστιμάδα της ελιάς αυτής αποδίδει ποιητικά η παρακάτω μαντινάδα:
«Καλλιά ’χω τσι σταφιδολιές παρά τσι κολυμπάδες,
καλλιά ’χω δέκα κοπελιές παρά σαράντα γράδες».

Ονομασία

Για την ονομασία του οικισμού, Άγιος Ιωάννης Χλιαρός Αμαρίου Ρεθύμνου, η μοναδική
εκδοχή που υπάρχει είναι ότι προέρχεται από τον παλιό ναΐσκο του Αγίου Ιωάννη του
Πρόδρομου, που βρίσκεται στο κάτω μέρος του χωριού μέσα στο κοιμητήριο. Ο ναΐσκος αυτός
προηγήθηκε του οικισμού ως ξωκλήσι και μάλιστα υπήρξαν σαφείς ενδείξεις από ανασκαφές ότι
ήταν μοναστήρι με κελιά και καλόγερους. Στο εσωτερικό του ναΐσκου σώζονται ακόμη
τοιχογραφίες. Ο οικισμός του Αγίου Ιωάννη φαίνεται πολύ παλιός με πρώτες ενδείξεις από την
εποχή της Ενετοκρατίας (1210-1669). Ο Άγιος Ιωάννης Χλιαρός αναφέρεται από τον Fr. Barozzi
(Fo 27v) S.Z. (uann)e Chiliaru, στην Επαρχία Αμαρίου το έτος 1577.
Οι ενδείξεις του οικισμού Αγίου Ιωάννη Χλιαρού συνεχίζονται και στην εποχή της
Τουρκοκρατίας (1669-1898). Ο Ενετός μηχανικός Francesco Basilicate αναφέρει στην έκθεσή
του και τον οικισμό Αγίου Ιωάννη Χλιαρού το έτος 1630. Μα και σε Τουρκικό έγγραφο αναφέρεται
ο οικισμός το έτος 1724.
Για την πρόσθετη ονομασία χλιαρός», καταβλήθηκε προσπάθεια, τόσο στις δημόσιες όσο και
σε ιδιωτικές βιβλιοθήκες και σε άλλα ιστορικά αρχεία και αναζητήθηκαν γραπτές πηγές που να
δίδουν πειστική ερμηνεία για το τι σημαίνει «χλιαρός», πλην όμως δεν βρέθηκε καμιά σχετική
γραπτή πληροφορία. Πρέπει όμως να παρατήσομε τα εξής:
α. Από τον Fr. Barrozzi αναφέρεται το 1577 S.Z. (uann)e Chiliaru.
β. Από τον Καστροφύλακα αναφέρεται το 1538 S. Giovanni Chiliaru.
γ. Στη Νοταριακή Πράξη Νο 460 του 1607 που καταχωρείται κατά λέξη στη σελ. 65
αναφέρεται ως Άγιος Ιωάννης του Χλαρού (2 φορές).
δ. Στο Βραβείο του χωριού αναφέρεται το 1886 και 1921 Αγίου Ιωάννου Χλιαρού. Ως Άγιος
Ιωάννης Χλιαρός, αναφέρεται και σε πολλές άλλες γραπτές πηγές.
ε. Εκτός από τις παραπάνω γραπτές πηγές, από προφορικές μαρτυρίες προκύπτει ότι, το
χωριό έφερε και την ονομασία Άγιος Ιωάννης του Χλωρού.
Είναι αξιοσημείωτο ότι ο πρόσθετος χαρακτηρισμός χρησιμοποιείται κυρίως στη γενική
κτητική δηλαδή του Χλαρού (1607), του Χλιαρού, του Χλωρού και αυτό μας οδηγεί στη σκέψη
και εν γένει στο συμπέρασμα ότι του Χλαρού ή Χλιαρού είναι κτητικός προσδιορισμός. Είναι
επομένως πολύ πιθανόν το Μοναστήρι του Άη Γιάννη από το οποίο πήρε την ονομασία του
αργότερα ο οικισμός να ανήκε σε κάποιον ονόματι Χλαρόν ή Χλιαρόν ή Χλωρόν και συνεπώς
προστέθηκε στην ονομασία του μοναστηριού και το επώνυμο του κτήτορα. Βεβαίως σήμερα δεν
υφίσταται και είναι άγνωστο πότε απαλείφθηκε.

Το χωριό έχει καταπληκτική θέα με μεγάλο ορίζοντα. Τα σπίτια του χωριού είναι χτισμένα σε
συνεχή οικοδόμηση με ελεύθερους και βοηθητικούς χώρους και αυτοπροσδιορίζεται σε Πάνω
Ρούγα (γειτονιά) και Κάτω Ρούγα, με κέντρο τη Μεσοχωριά. Παλαιότερα όλα τα σπίτια ήτανε
πετρόχτιστα με κεραμοσκεπή αλλά και με ειδικό χώμα, τη λεπίδα και όλοι οι δρόμοι του χωριού
ήτανε με μικρές πέτρες, χτιστές, τα λεγόμενα «καντιρίμια» ή «καλντιρίμια», τα οποία
αντικαταστάθηκαν με υλικά σύγχρονα και έτσι δυστυχώς χάθηκε ο παραδοσιακός του
χαρακτήρας.
Τα πρώτα σπίτια του χωριού ονομάζοντο «Καβροκέλια» και κατοικούσαν σ’ αυτά όλες οι
λιγοστές οικογένειες. Τα λέγανε «Καβροκέλια» γιατί όλα τα δωμάτια επικοινωνούσαν μεταξύ
τους για να μπορούν οι κάτοικοι να συνεννοούνται συντομότερα στις επιδρομές των Τούρκων.
Δεν είχαν παράθυρα και ο φωτισμός και ο αερισμός γινόταν από οπές που είχανε ανοίξει οι
κάτοικοι στην οροφή, τον ονομαζόμενο «ανηφορά»
Λόγω της παράπλευρης θέσης του χωριού από τον κεντρικό άξονα Βοράς – Νότου και της
μεγάλης απόστασης από την πόλη του Ρεθέμνους τη «Χώρα» καθυστέρησε η σύνδεσή του με
αυτοκινητόδρομο. Ο αμαξωτός δρόμος κατασκευάστηκε το έτος 1950, ύστερα από 5μηνη
προσωπική εργασία όλων των κατοίκων του χωριού, με χειρονακτικά εργαλεία, κασμάδες,
παλάμες, αλέτρια κ.λπ. και έτσι έγινε η σύνδεση με το χωριό Νίθαυρη 3 χιλιομέτρων περίπου.
Στις 6 Αυγούστου 1950 ήρθε το πρώτο αυτοκίνητο (λεωφορείο) στο χωριό και το γεγονός
εορτάστηκε από όλους τους κατοίκους με θερμές εκδηλώσεις. Το έτος 1954 η διάνοιξη του
αμαξωτού δρόμου συνεχίστηκε και έφθασε στην Αγία Παρασκευή και αργότερα συνεχίστηκε και
έφθασε στις Μάντρες και το έτος 1960 το χωριό συνδέθηκε και με το χωριό Χορδάκι.
Οι συμφορές της Γερμανοκατοχής, οι κακές συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων αλλά και οι
οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν για τη συντήρηση των οικογενειών και τη μόρφωση
των παιδιών τους, ανάγκασαν πολλούς κατοίκους του χωριού να μεταναστεύσουν, αναζητώντας
καλύτερη τύχη. Η μετανάστευση άρχισε κυρίως από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 τόσο στο
Εξωτερικό (Γερμανία) όσο και στο Εσωτερικό κυρίως την Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκαν πολλοί
απόδημοι Αηγιαννιώτες. Διέπρεψαν σε πολλούς τομείς, δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα, αλλά
και σε σπουδές και διακρίθηκαν σε σπουδαίους Πανεπιστημιακούς επιστήμονες και
Αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Το φαινόμενο της
μετανάστευσης συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα οι απόδημοι Αηγιαννιώτες

να αυξηθούν αρκετά και να αισθανθούν την ανάγκη δημιουργίας Πολιτιστικού Συλλόγου, που θα
αποτελέσει το συνδετικό κρίκο των αποδήμων με το χωριό, αλλά και μεταξύ των μελών. Έτσι το
έτος 1980 ιδρύθηκε στην Αθήνα ο Σύλλογος Αηγιαννιωτών Αμαρίου, που λειτουργεί μέχρι
σήμερα με αξιόλογες δραστηριότητες. Παράλληλα το έτος 1987 ιδρύθηκε και στο χωριό
αντίστοιχος Σύλλογος Αηγιαννιωτών, πλην όμως αδρανοποιήθηκε μέχρι το έτος 2001, όπου
επαναδραστηριοποιήθηκε και μέχρι σήμερα λειτουργεί συνεργαζόμενος με αυτόν των αποδήμων
με κοινούς στόχους, για την ανύψωση του επιπέδου των απανταχού Αηγιαννιωτών.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ
1.

Η δυτική πλευρά του Ψηλορείτη, όπως φαίνεται από τον Άη Γιάννη (2004)

2.

Η ανατολική πλευρά του Κέντρους, όπως φαίνεται από τον Άη Γιάννη (2004)

3.

Η νοτική πλευρά της Σάμιτος, όπως φαίνεται από τον Άη Γιάννη (1991)

4.

Σφραγίδες Πολιτιστικών Συλλόγων

Ονομασία

Για την ονομασία του οικισμού, Άγιος Ιωάννης Χλιαρός Αμαρίου Ρεθύμνου, η μοναδική
εκδοχή που υπάρχει είναι ότι προέρχεται από τον παλιό ναΐσκο του Αγίου Ιωάννη του
Πρόδρομου, που βρίσκεται στο κάτω μέρος του χωριού μέσα στο κοιμητήριο. Ο ναΐσκος αυτός
προηγήθηκε του οικισμού ως ξωκλήσι και μάλιστα υπήρξαν σαφείς ενδείξεις από ανασκαφές ότι
ήταν μοναστήρι με κελιά και καλόγερους. Στο εσωτερικό του ναΐσκου σώζονται ακόμη
τοιχογραφίες. Ο οικισμός του Αγίου Ιωάννη φαίνεται πολύ παλιός με πρώτες ενδείξεις από την
εποχή της Ενετοκρατίας (1210-1669). Ο Άγιος Ιωάννης Χλιαρός αναφέρεται από τον Fr. Barozzi
(Fo 27v) S.Z. (uann)e Chiliaru, στην Επαρχία Αμαρίου το έτος 1577.
Οι ενδείξεις του οικισμού Αγίου Ιωάννη Χλιαρού συνεχίζονται και στην εποχή της
Τουρκοκρατίας (1669-1898). Ο Ενετός μηχανικός Francesco Basilicate αναφέρει στην έκθεσή
του και τον οικισμό Αγίου Ιωάννη Χλιαρού το έτος 1630. Μα και σε Τουρκικό έγγραφο αναφέρεται
ο οικισμός το έτος 1724.
Για την πρόσθετη ονομασία χλιαρός», καταβλήθηκε προσπάθεια, τόσο στις δημόσιες όσο και
σε ιδιωτικές βιβλιοθήκες και σε άλλα ιστορικά αρχεία και αναζητήθηκαν γραπτές πηγές που να
δίδουν πειστική ερμηνεία για το τι σημαίνει «χλιαρός», πλην όμως δεν βρέθηκε καμιά σχετική
γραπτή πληροφορία. Πρέπει όμως να παρατήσομε τα εξής:
α. Από τον Fr. Barrozzi αναφέρεται το 1577 S.Z. (uann)e Chiliaru.
β. Από τον Καστροφύλακα αναφέρεται το 1538 S. Giovanni Chiliaru.
γ. Στη Νοταριακή Πράξη Νο 460 του 1607 που καταχωρείται κατά λέξη στη σελ. 65
αναφέρεται ως Άγιος Ιωάννης του Χλαρού (2 φορές).
δ. Στο Βραβείο του χωριού αναφέρεται το 1886 και 1921 Αγίου Ιωάννου Χλιαρού. Ως Άγιος
Ιωάννης Χλιαρός, αναφέρεται και σε πολλές άλλες γραπτές πηγές.
ε. Εκτός από τις παραπάνω γραπτές πηγές, από προφορικές μαρτυρίες προκύπτει ότι, το
χωριό έφερε και την ονομασία Άγιος Ιωάννης του Χλωρού.
Είναι αξιοσημείωτο ότι ο πρόσθετος χαρακτηρισμός χρησιμοποιείται κυρίως στη γενική
κτητική δηλαδή του Χλαρού (1607), του Χλιαρού, του Χλωρού και αυτό μας οδηγεί στη σκέψη
και εν γένει στο συμπέρασμα ότι του Χλαρού ή Χλιαρού είναι κτητικός προσδιορισμός. Είναι
επομένως πολύ πιθανόν το Μοναστήρι του Άη Γιάννη από το οποίο πήρε την ονομασία του
αργότερα ο οικισμός να ανήκε σε κάποιον ονόματι Χλαρόν ή Χλιαρόν ή Χλωρόν και συνεπώς
προστέθηκε στην ονομασία του μοναστηριού και το επώνυμο του κτήτορα. Βεβαίως σήμερα δεν
υφίσταται και είναι άγνωστο πότε απαλείφθηκε.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Σε όλα τα χωριά της επαρχίας Αμαρίου υπάρχουν παλαιοί ναοί και διάσπαρτα ξωκλήσια πολλά από τα
οποία είναι τοιχογραφημένα. Στην κοινοτική περιφέρεια Αγίου Ιωάννου είναι οι παρακάτω εκκλησίες:

1. Άγιος Ιωάννης
   Στο κάτω μέρος του οικισμού και συγκεκριμένα μέσα στο χώρο του νεκροταφείου υπάρχει παλιός
   ναΐσκος του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και εορτάζεται την 29

η Αυγούστου με την πρέπουσα
μεγαλοπρέπεια. Το εκκλησάκι εκτιμάται ότι υφίσταται από την Βυζαντινή εποχή με τοιχογραφίες, οι οποίες
δεν διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Κατά την διαμόρφωση του χώρου του νεκροταφείου βρεθήκανε
ερείπια κελιών, που φανερώνουν ότι ήτανε παλιότερα μοναστήρι. Υποστηρίζεται βάσιμα ότι από την
ονομασία του μοναστηριού πήρε και το όνομά του ο οικισμός του Αγίου Ιωάννου. Συνεπώς θα πρέπει να
ιδρύθηκε πρώτα ο ναΐσκος και κατόπιν χτίστηκαν τα σπίτια που αποτέλεσαν τον πυρήνα του οικισμού. Σε
ανασκαφές που γίνανε γύρω από τον ναΐσκο βρεθήκανε τρεις αλλεπάλληλες σειρές τάφων, παλιά
κτίσματα και πολλά πήλινα όστρακα. Είναι ενδεχόμενο εφόσον συνεχιστούν ανασκαφές να βρεθούν και
άλλοι τάφοι οι οποίοι θα ανήκουν σε πολύ παλιές εποχές. Είναι όμως πολύ δύσκολο όπως έχει
διαμορφωθεί ο περιβάλλων χώρος σήμερα. Εκτιμάται ότι το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννου πρέπει να
χτίστηκε γύρω στο 1285 μ.Χ. στα χρόνια του Αλεξίου Καλλέργη, σύμφωνα με τη χρονολόγηση της
εικόνας της Παναγίας που βρίσκεται σε τοιχογραφία στο ναό. Από διηγήσεις των παλιότερων κατοίκων
του χωριού έχουν μείνει στη μνήμη διάφορα περιστατικά που καταδεικνύουν την δύναμη του Αγίου
Ιωάννου τα οποία και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Σύμφωνα με την τοπική προφορική παράδοση ο Άγιος Ιωάννης δεν ήθελε να μείνουν οι Τούρκοι στο
χωριό. Γι’ αυτό όταν κάποτε ένας Τούρκος φοροεισπράκτορας, που πήγαινε από το Χορδάκι στο
Βαθειανό, νυχτώθηκε στον Άγιο Ιωάννη και θέλησε να κοιμηθεί εκεί και να συνεχίσει το πρωί σαν
ξημερώσει, οι κάτοικοι του χωριού τον πληροφόρησαν ότι ο Άγιος δεν θέλει τους Τούρκους στο χωριό.
Εκείνος όμως πείσμωσε και επέμεινε να κοιμηθεί στο καφενείο του χωριού και μάλιστα κλειδωμένος για
να μην μπει μέσα ο Άγιος και τον πειράξει. Το πρωί που ξημέρωσε οι κάτοικοι του χωριού βρήκανε τον
Τούρκο σε ένα αλώνι κάποιου Γεωργίου Παραδεισανού γυμνό και μαστιγωμένο. Ο Τούρκος φοβήθηκε
έντονα και για να γλυτώσει να μην τον σκοτώσει ο Άγιος υποσχέθηκε να στείλει στο εξής ένα «κουρούπι»
λάδι για να ανάβουν το καντήλι της εκκλησίας.
Άλλη παράδοση αναφέρει άλλο ένα περιστατικό το οποίο και πάλι φανερώνει την μεγάλη
θαυματουργική δύναμη του Αγίου Ιωάννου. Κάποτε επί Τουρκοκρατίας το ξωκλήσι (μοναστήρι) είχε
ερειπωθεί. Γύρω από το μοναστήρι δεν υπήρχαν σπίτια παρά μόνο χωράφια καλλιεργήσιμα, στα οποία
ιδιοκτήτης ήταν ένας Τούρκος Αγάς. Τα χωράφια αυτά νοίκιαζε ένας Χριστιανός από τον Τούρκο ιδιοκτήτη,
με τη συμφωνία να δίδει την μισή σοδειά στο τέλος κάθε χρόνου, δηλαδή όπως λέμε σημισακά. Κάποια
χρονιά όμως ο Τούρκος Αγάς δεν έμεινε ευχαριστημένος από το μερίδιο που πήρε και υποψιάστηκε ότι ο
Χριστιανός ενοικιαστής τον έκλεβε. Γι ́ αυτό αποφάσισε να πάει μόνος του να ελέγξει τα υπάρχοντα
σιτάρια κα άλλα εισοδήματα στα αμπάρια (αποθήκες) του Χριστιανού. Ξαφνικά λοιπόν, πήγε μια μέρα
στον Άη Γιάννη και τη νύχτα αποκοιμήθηκε στο σπιτάκι του Χριστιανού. Τη νύχτα βγήκε ο Άγιος Ιωάννης
χτύπησε τον Τούρκο με το καμουτσίκι του και τον έδιωξε έξω από την περιοχή. Το πρωί ο Αγάς βρέθηκε
από τον ενοικιαστή μακριά, σε μια άκρη του κτήσματος γυμνός και ξυπόλυτος. Μόλις πλησίασε ο
Χριστιανός ο Αγάς φοβισμένος του είπε: «Άντε μωρέ τζάνουμ να μου φέρεις τα ρούχα μου και τα
παπούτσια μου και να δόσεις το μερίδιό μου από τη φετινή σοδειά στον Άγιο για να διορθωθεί το
σπίτι του. Είναι κρίμα και ντροπή να μένει έτσι χαλασμένο και ξέσκεπο».
Όπως αναφέρθηκε το μοναστήρι ήτανε ερειπωμένο και με τον τρόπο αυτό ο Άγιος επέβαλε τη θέλησή
του ώστε να ξαναχτιστεί.
Τρίτη παράδοση λέει ότι επί Τουρκοκρατίας 500 Τούρκοι από το Βαθειακό θέλησαν να περάσουν από
τον Άγιο Ιωάννη και στη συνέχεια τη γέφυρα του Μανουρά για να πάνε στο Μοναστηράκι όπου επρόκειτο
να δοθεί μάχη. Οι Αηγιαννιώτες έστειλαν τα γυναικόπαιδα σε μια σπηλιά κοντά στο Λυγιώτη ποταμό και οι
άνδρες μαζί με άλλους Κρήτες οπλισμένοι πήραν θέσεις μάχης και περίμεναν τους Τούρκους Οι Τούρκοι
μόλις φτάσανε στην είσοδο το χωριού και είδανε τους χιλιάδες οπλισμένους τρομοκρατηθήκανε και
γύρισαν πίσω. Έτσι οι Αηγιαννιώτες συμβάλλανε θετικά στη μάχη που επρόκειτο να γίνει στο
Μοναστηράκι, μα οπωσδήποτε με τη χάρη και τη βοήθεια του προστάτη Αγίου Ιωάννη.
Αναφέρεται επίσης ότι, οι λιγοστοί κάτοικοι του χωριού ελάμβαναν προφυλάξεις και σχεδόν όλοι
ζούσαν στα «Καβροκέλια» όπως προαναφέρθηκε για να μην καταληφθούν από τις επιδρομές των
Τούρκων. Ουδέποτε όμως οι Τούρκοι κατάφεραν να μπουν στο χωριό γιατί όταν πλησίαζαν σε απόσταση
500 περίπου μέτρων Νότια στη θέση «Κακόβολα» η δύναμη του Αγίου Ιωάννου δεν τους επέτρεπε να
μπουν και να το καταλάβουν.
Στην προστασία του χωριού και των κατοίκων συνέβαλε αποφασιστικά η πίστη των στο Θεό και τα
θαύματα των Αγίων γι’ αυτό και τηρούσαν πάντα με θρησκευτική ευλάβεια τις αργίες που εόρταζαν ο αγίοι

μας. Οι Τούρκοι όμως δεν συμφωνούσαν και δεν τηρούσαν τις αργίες αυτές γι’ αυτό κάποτε, όπως
διασώζεται, ένας Τούρκος δεν πίστευε στην αργία της ημέρας του Αγίου Δημητρίου και πήρε το ζευγάρι
του, βόδια, αλέτρι και τα άλλα σχετικά και πήγε να οργώσει -να κάνει χωράφι- στην τοποθεσία «Μαύρος
Χάρακας» δυτικά του χωριού κοντά στο χωριό Χορδάκι. Μόλις έζεψε τα βόδια και ξεκίνησε το όργωμα, τα
βόδια αγρίεψαν, φύγανε από τον έλεγχο του Τούρκου και ανεβήκανε στην πιο απόκρημνη κορυφή του
βράχου. Όταν ο Τούρκος είδε το θέαμα επίστευσε στη δύναμη του Αγίου και του Χριστιανισμού, διέδωσε
και μαθεύτηκε το θαύμα και δήλωσε πως στο μέλλον θα τηρεί με ευλάβεια την αργία του Αγίου Δημητρίου
και των άλλων αγίων του χωριού.

1.

Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη (2005)

2.

Τέμπλο Ιερού ναού Αγίου Ιωάννου (2005)

The post Άγιος Ιωάννης ο Χλιαρός appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

της είναι από το Ρέθυμνο της Κρήτης, το χωριό Ατσιπόπουλο, τόπο γέννησης του πατέρα της.

Η Κρήτη υπήρξε η βασική πηγή έμπνευσης κάθε λογοτεχνικής της δημιουργίας και το

Ρέθυμνο, ο τόπος που επέλεξε να αρχίσει την λογοτεχνική της πορεία, πιστεύοντας, ότι η

πατρική γη είναι η γη της ανεκτίμητης μνήμης.

Με σπουδές MBA, σε “Business Administration” Teesside University Αγγλίας, Human

Resource Management, College of Wells, Δημόσιες Σχέσεις και διατριβή στο Leadership

Management, απόφοιτος της «Ελληνικής Παιδείας», είναι έγγαμος, μητέρα δύο παιδιών και η

επαγγελματική της καριέρα είναι ως Human Resource Management.

Ασχολείται με τον κλασικό αθλητισμό, ως αθλήτρια στα 10.000 μ. (αργυρό μετάλλιο στο

Διεθνή Δρόμο Μεσσήνης 2005).

Είναι διπλωματούχος, εθελόντρια του Ερυθρού Σταυρού και χορεύει ελληνικούς

παραδοσιακούς χορούς στη Δώρα Στράτου.

Ποιήτρια στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, από τα μαθητικά της χρόνια, ασχολήθηκε και με

τον πεζό λόγο, δοκίμιο, διήγημα και μυθιστόρημα. Το πρώτο της ποίημα δημοσιεύθηκε στο

Πολύπτυχο του Ευαγ. Ρόζου τη δεκαετία 1980.

Η πρώτη ποιητική συλλογή κυκλοφόρησε το 2005 με τον γενικό τίτλο «Ποίηση», περιέχοντας

τρεις ενότητες, «Άνεμοι και θύελλες», «Κρήτη των Ονείρων» και «Θάλασσα της Ψυχής». Για την

πρώτη ενότητα “Wings and Storms”, απενεμήθη το χρυσό μετάλλιο ποίησης 2006, των διεθνών

βραβείων της Ακαδημίας Michael Madhusudan και του Πανεπιστημίου της Καλκούτας.

Το πρώτο της μυθιστόρημα «Φρατζέσκα» κυκλοφόρησε το 2006, για το οποίο απενεμήθη

βραβείο ως «Σύγχρονο Ελληνικό Μυθιστόρημα», στο 22ο Συνέδριο Ποίησης και Πεζογραφίας

«Σικελιανά 2006».

Έχει καταχωρηθεί International Biographical Association της Μ. Βρετανίας, στο American

Biographical Insitute, στο διεθνές ανθολόγιο της Ακαδημίας της Ινδίας M. Madhusudan και του

Πανεπιστημίου της Καλκούτας, καθώς και στη μεγάλη 24τομη εγκυκλοπαίδεια των Νεοελλήνων

Λογοτεχνών, «Χάρη Πάτση». Τα έργο της προβάλλεται από το εθνικό κέντρο βιβλίου

www.biblionet.gr καθώς και από τα διεθνή sites της W.P.S. και I.F.L.A.C.

Έχουν απονεμηθεί επιπρόσθετες διακρίσεις, από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, την

Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών, το 20ο

, 21ο και 22ο Συμπόσιο Ποίησης και Πεζογραφία

«Σικελιανά» και την Unesco.

Επίσης από το Διεθνές Forum of Culture and Piece (IFLAC), το ποίημα “The dream”, τον

Σεπτέμβριο 2005, χαρακτηρίσθηκε ως ποίημα της εβδομάδος και από τη Διεθνή Ένωση

Ποιητών, (W.P.S.), το ποίημα “I am not afraid” ήταν πρώτο στην κατάταξη τον Αύγουστο 2006.

Δημοσιεύει ποιήματα, δοκίμια και άρθρα στις εφημερίδες «Κρητική Επιθεώρηση», «Χανιώτικα

Νέα», «Πατρίς», «Τόλμη», στα περιοδικά «Κρήτη», «Κρι-Κρι», σε ανθολόγια και σε πολλά

λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες.

Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, της Παγκρήτιας Ένωσης Λογοτεχνών, της

Παγκόσμιας Ένωσης Ποιητών, της Ακαδημίας Αμερικάνικης Ποίησης, της Ένωσης Παγκοσμίων

Συγγραφέων, του Διεθνές Forum Πολιτισμού και Ειρήνης, της UNESCO, του Διεθνούς

Συμβουλίου Χορού, των Δρομέων του Κόσμου, του Ερυθρού Σταυρού, της Παγκρήτιας Ένωσης,

Κρητικών Συλλόγων και διαφόρων Συνδέσμων.

Κάποτε θα υμνήσουμε ό,τι αρνούμαστε να σεβαστούμε

ΓΡΑΦΕΙ Η ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

Όταν έλειψε η εμπιστοσύνη στην τάξη του κόσμου, ο κόσμος γέμισε ενδεχόμενα και ο μέχρι

τώρα κατασιγασμένος φόβος του κόσμου, άρχισε να ξαναπροβάλλεται ανερμήνευτος.

Ο μέγας απελπισμένος, ο άνθρωπος, με συσσωρευμένη τη σοφία του, ανήμπορος να αντέξει

έναν κόσμο που είχε ραγίσει, προσπαθούσε να ανασυνταχθεί και να κρίνει.

Ο χώρος και ο χρόνος, σαν δυναμικές οντότητες και οι φυσικοί νόμοι σαν παγκόσμιες

σταθερές, που καθόριζαν τη μεγάλη αρχή για ζωή, έγιναν αντικείμενο απροσδιοριστίας, για

ισχυροποίηση κάθε άλογης τάσης και παρέμβασης σε αιώνιες ισορροπίες.

Όταν τα ερωτήματα έγιναν αμφισβήτηση, η αρχή της αβεβαιότητος ταρακούνησε τα ασαφή

όρια και τη μεταμορφωτική δύναμη των στοιχείων που δομούσαν τον κόσμο.

Αν η βαρύτητα δρούσε μετά την έκρηξη, το σύμπαν θα μετατρεπόταν σε μία «μαύρη τρύπα».

Αν η έχθρα, κυρίευε τους ανθρώπους, η ζωή τους θα έμενε στάσιμη να βλέπει τον κόσμο να

προχωρά.

Και ενώ ο άνθρωπος μπορούσε να αναγνωρίσει αυτά που έγιναν και να φαντασθεί αυτά που

θα γίνουν, στα ενδιάμεσα, προσπαθούσε να ακολουθήσει τη ροή των δεδομένων, με όσο το

δυνατόν, λιγότερα κενά. Και χωρίς να σημαίνει ότι το κατόρθωνε, γύριζε αργά μα σταθερά στις

πηγές του, για να θαυμάσει έναν κύκλο πνοής που από τη θάλασσα γυρνούσε στον ουρανό.

Και εκεί που ήταν έτοιμος να ορθώσει φράγματα στα αχανή όρια του απείρου και να χωρίσει

τον κόσμο της γης από τον κόσμο του ουρανού, μέσα σε μία αναλαμπή επαναπροσδιορισμού,

σήκωσε τα μάτια του ψηλά και βαθαίνοντας μέσα στο σύμπαν, ένοιωσε την ανάγκη να υμνήσει.

Για τον ήλιο που δίνει τη ζωή, για την κάθε σταγόνα νερού που χάνεται μέσα στο βάθος της

γης, για τις βαθιές αλλαγές που πλημμυρίζουν την ανθρώπινη μορφή, για τις δυνατότητες

επιλογών, για τον κύκλο της δημιουργίας και της προσφοράς.

Έναν ύμνο διαφορετικό απ’ ότι είχαμε συνηθίσει να ακούμε.

Έναν ύμνο σε ό,τι φαίνεται απλό και σε ό,τι απλό υπάρχει.

Σε ό,τι λησμονήσαμε και σε ό,τι προσπεράσαμε.

Γιατί κάποτε φτάνει ο καιρός που θα υμνήσουμε ό,τι αρνούμαστε να σεβαστούμε.

Η ζωή είναι

Η ζωή είναι μέρα και νύχτα

στιγμές και χρόνια,

χειμώνες και καλοκαίρια,

πιθανότητα και βεβαιότητα,

αναίρεση και κατάφαση,

ροή και στασιμότητα,

καταφύγιο και κίνδυνος

αέρας και φωτιά.

Η ζωή είναι προσμονή

για όσα δεν ήρθαν

και πεποίθηση, ότι θα είναι καλύτερα

από εκείνα που πέρασαν.

Η ζωή είναι φιλία και έχθρα,

επανάσταση και υποταγή,

ανάγκη και συμβιβασμός,

πόλεμος και ανταλλαγή,

χόρταση και στέρηση,

ομορφιά και ασχήμια

μετατροπή και επανόρθωση

ενσάρκωση και θεοποίηση.

Η ζωή είναι μια συμπαντική δικαιοσύνη,

που εμποδίζει την επικράτηση

ενός εκ των αντιθέτων

και τα συνθέτει μία μεγαλειώδη αρμονία.

Η ζωή είναι όλοι εμείς που ανταγωνιζόμαστε

να επικρατήσουμε σ’ ένα ποτάμι, που κανείς

δεν μπορεί να περάσει δύο φορές.

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

Είδα, τον Άνθρωπο

Χρέος, είδα τη ζωή του ανθρώπου.

Αγώνα, μέχρι το τέλος και κούραση.

Πειθαρχία, για το πάθος που υποτάσσεται

στη θέληση.

Οφειλή, σε ένα Σύμπαν που ζητά, ευθύνη

και συμμετοχή.

Απελπισία, είδα στη ζωή του ανθρώπου,

για νοήματα που πνίγουν,

αντίσταση, που ζητά προσπάθεια.

Μοναξιά,

όσο καιρό θα βλέπει τη γη να καίγεται,

οχλαγωγία, την ώρα της ανθοφορίας

και συνωστισμό στο θερισμό.

Υποταγή, στο νερό και στο χώμα.

Είδα τον Άνθρωπο,

μέσα στην παντοδυναμία του

με νου και καρδιά να ακροζυγιάζεται

σε σύνορα που δεν χωρά

και μέσα στο μικρό του σώμα,

ανίσχυρο,

να πεινά με δική του απόφαση

και με δική του απόφαση,

να μένει γυμνός και χορτασμένος.

Είδα τον άνθρωπο

σαν ένα μεγάλο βράχο αντίστασης

που βαθαίνει όταν δεν τον κοιτούν.

Είδα τον Άνθρωπο, σαν έναν απ’ όλους μας,

που απαξιώθηκε για ό,τι δεν μπόρεσε

και λυτρώθηκε, όταν έμπηξε στο σώμα του,

τα σιδερένια καρφιά που κτυπούσε αλύπητα

και μάταια.

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

ΦΟΒΑΜΑΙ 

Δεν φοβάμαι τις μάχες.

Φοβάμαι τον πόλεμο, που δεν υπερασπίσθηκε

την πατρίδα και τον λόγο των ταπεινών.

Δεν φοβάμαι την επανάσταση.

Φοβάμαι την άγρια δύναμη, που καταλύει

τις αρχές του εαυτού μου.

Δεν φοβάμαι το τέλος.

Φοβάμαι μήπως δεν φ

τάσω,

με τους δικούς μου όρους.

Δεν φοβάμαι τον θάνατο.

Φοβάμαι μέχρι τότε,

μήπως συμβιβαστώ

με την απουσία μου.

Δεν φοβάμαι να ζήσω.

Φοβάμαι μήπως επαναπαυτώ

συμβιβασμένη και ξεχάσω τις προϋποθέσεις

να είμαι

     Άνθρωπος

πος.

Κρήτη Αποσπερίτισσα

Θα περπατήσουν πάνω απ’ τις θάλασσες

για να φτάσουν.

Θα διαβούν πελάγη και στεριές.

Θα ονειρευτούν ακουμπισμένοι

στα χαράκια σου.

Θα σκύψουν να σηκώσουν απ’ το χώμα

σου το πεσμένο χαρούπι!

Θα αγαπήσουν και την πιο μικρή αστιβίδα,

που φυτρώνει στη γη σου,

για να φθάσουν στην ψυχή σου Κρήτη!

Κα όταν σε φτάσουν θα γίνουν

Αγάπη και χρέος,

Αλήθεια και ανάγκη.

Και τότε θα κτίσουν από την αρχή

τον άνθρωπο που ’χουν μέσα τους.

Τον άνθρωπο κτισμένο με αγέρα και ελπίδα,

και η ελπίδα θα φτάνει μέχρι τον ήλιο και θα

γυρίζει να φυτρώνει σαν την αιωνόβια δρυάδα,

για να μείνει η ελπίδα σαν σπόρος,

κρυμμένος στο χώμα σου!

Ν’ ανθεί στα μανουσάκια

να μυρίζει στη μέντα,

να σκορπίζεται με τους λεμονανθούς,

να στάζει βάλσαμο την αυγή

και μέλι το σούρουπο!

Κρήτη αποσπερίτισσα, αγέρωχη Κρήτη!

Κρήτη καταμεσής στα πέλαγα,

κρατάς την ανάσα του χρόνου!

Υπάρχεις!

σαν αγιάτρευτη ελπίδα, που δροσίζεις την ψυχή

των ανθρώπων σου με απύθμενη πελαγίσια αύρα

και ενώνεις το αιώνιο με τον ουρανό!

«Ζωής σημάδια»

ΓΡΑΦΕΙ Η ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

Δεν μεγαλώνει η ζωή, μα όσο περνά, θριαμβευτικά μικραίνει!

Και τα σημάδια της μικρά, σαν την θύελλα που ανταριάζει και τον βοριά που ξεσηκώνει τα

μαύρα σύννεφα και κατεβαίνουν μέχρι που νομίζεις ότι θα τα πιάσεις, μα με σκυμμένο το κεφάλι

και τα μάτια κλειστά, μέσα στην βιασύνη να προφυλαχτείς από την επερχόμενη μπόρα και μέσα

στον χαλασμό που παρασέρνει ότι βρει μπροστά του, κανείς, δεν προσέχει τους αιωρούμενους

κόκκους που μεταφέρουν δύναμη και ζωή από τόπο σε τόπο.

Μικρά, πολύ μικρά τα σημάδια, όταν τα πουλιά ξεχύνονται στους ουρανούς και πρέπει να

ανοίξεις φτερά, μα με το νου, μα με καρδιά για να τα φτάσεις και τα ίχνη του ανθρώπου ακόμα πιο

μικρά όταν μεταξύ ουρανού και γης αναζητά να ταιριάξει, τα ίχνη με τα σημάδια και να παραμείνει

άνθρωπος, καμωμένος να αναζητά τα μικρά ανεπαίσθητα σημάδια που αντέχει η απλωσιά του,

γιατί αν ήταν μεγαλύτερα ίσως μέσα στην ταραγμένη ισορροπία, θα νόμιζε ότι ήταν πολύ κοντά

στο τέλος και ίσως τότε θα νόμιζε ότι ήταν και το τέλος του κόσμου, το τέλος της ζωής!

Και μέσα στην οδύνη του που στέγνωσαν τα μάτια από τα δάκρυα και ακόμα δεν ένοιωσε τι

λέει ο μακρύς και ατέλειωτος ψίθυρος των δένδρων, σε μία ύστατη ελπίδα, κάτω από τις

χαρουπιές, με τα χέρια γεμάτα από τον ζωτικό καρπό που έθρεψε την πείνα, θα κοιτάξει ψηλά να

συγκριθεί με την ζωή και τότε θα ’ναι γιορτινή εκείνη η μέρα που θα κοπιάσει, να βρει τον ένα και

μοναδικό λόγο να χαρεί.

Και θα μείνει αλησμόνητη εκείνη η μέρα, που δεν θα συγκρίνεται με το χειρότερο για να

νοιώσει τυχερός που το απέφυγε, μα θα συγκρίνεται με το καλύτερο και σα δεν το φτάνει, θα

σηκώνεται πιο ψηλά και σα δεν το αγγίξει, θα βγάζει φτερά για να πετάξει.

Κι όταν θα φτάσει η μέρα, που θα νοιώσει, πόσο μικρές είναι οι χαρές και θα τις αναζητήσει,

ξεχασμένες, στις μικρές καθημερινές λεπτομέρειες, ίσως τότε αφήνοντας τα χνάρια στο δρόμο

του, μετακινηθεί λίγο πιο εκεί, να μην τσαλαπατήσει τη μικρή μαργαρίτα που ξεμύτισε στην άκρη

του δρόμου.

Θάρθει, ένα ξύπνημα, που οι άνθρωποι θα δουν τον ήλιο να βγαίνει πίσω από τα βουνά και θα

νοιώσουν το θαύμα της αυγής να φτάνει μέχρι την αυλή τους και τότε υπακούοντας στην φύση

που τους προστάζει, θα σκύψουν και θα ευγνωμονήσουν, γιατί έχουν μια μέρα ακόμα να ζήσουν!

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

Χρυσό Μετάλλιο Ποίησης 2006

από το Πανεπιστήμιο της Καλκούτας Ινδιών

και τη διεθνή Ακαδημία M. Adhusudan

To Πανεπιστήμιου της Καλκούτας και η Διεθνής Ακαδημία «M. Adhusudan», σε μία ειδική

τελετή στις 25 Ιανουαρίου 2007, απένειμε τα διεθνή βραβεία «M. Adhusudan» για το 2006 που

αφορούν εξαιρετικές επιδόσεις στη λογοτεχνία, τέχνη, επιστήμη.

Μεταξύ των πέντε προσώπων που επελέχθησαν από τον παγκόσμιο χώρο, ένα άτομο από

τον κάθε χώρο επιστήμης, λογοτεχνίας, τέχνης και συμβολής στην παγκόσμια ειρήνη,

απενεμήθη στη Χρυσούλα Δημητρακάκη το χρυσό μετάλλιο λογοτεχνίας 2006, για την ποιητική

της συλλογή ‘Wings & Storms”, που είναι και η πρώτη ενότητα από το βιβλίο ποίησης που έχει

κυκλοφορήσει το 2005 στην Ελλάδα με γενικό τίτλο «Ποίηση».

Επίσης ανακοινώθηκε η καταχώρηση του βιογραφικού της και του έργου της, στο Παγκόσμιο

Ανθολόγιο «Heaven 2006» καθώς και η δημοσιοποίηση του βιογραφικού της και του έργου της,

στα περιοδικά που διανέμονται σε όλα τα πανεπιστήμια.

Κατά την απονομή η Χρυσούλα Δημητρακάκη εκπροσωπήθηκε από τον επίτιμο πρόξενο της

Ελλάδος στην Ινδία, με την υποστήριξη της Ελληνικής Πρεσβείας στο Ν. Δελχί.

Η επίσημη απονομή των φετινών βραβείων της Ακαδημίας «M. Adhusudan», προβάλλεται

στο διαδίκτυο από πολλά διεθνή sites.

Από

Χρυσούλα Δημητρακάκη Αθήνα Ελλάδα

Προς

Την Ακαδημία M. Madhusudan και τον Dr Bidhan Dutta

Καλκούτα, 25 Ιανουαρίου 2007

Κύριοι,

Είναι μεγάλη τιμή για την πατρίδα μου την Ελλάδα και εμένα, η βράβευσή μου στη λογοτεχνία, με

το διεθνές βραβείο M. Madhusudan για την ποιητική συλλογή “Wings and Storms”.

Θα ήθελα να απευθύνω τις ευχαριστίες μου στην Ακαδημία και ειδικά στον Dr Bidhan Dutta για

την αποτελεσματική και ουσιαστική ανταπόκριση.

Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρεσβευτή της Ελλάδος στο Ν. Δελχί, κον Ιωάννη

Οικονομίδη, τον Μορφωτικό Ακόλουθο της πρεσβείας κον Πέτρο Μαυροειδή καθώς και τον

επίτιμο Πρόξενο της Ελλάδος στην Ινδία Mr Jalaon, για την πλήρη υποστήριξη όσον αφορά την

παραλαβή εκ μέρους της πατρίδος μου, του βραβείου λογοτεχνίας M. Madhusudan για το 2006.

Αν και είμαστε πολύ μακριά, είμαστε καθοριστικά κοντά!

Η Ελλάδα και η Ινδία κάτω από την αιώνια επαφή του ανθρώπου, κατόρθωσαν να

επικοινωνήσουν με τη φωνή του πνεύματος, με λίγα λόγια και πολλές φορές με τη σιωπή.

Ο κόσμος, αν και φαίνεται πολύ μεγάλος, στην πραγματικότητα είναι πολύ μικρός.

Οι άνθρωποι μπορούν να αισθάνονται από μακριά.

Μπορούν να ακούσουν τους ήχους της ευτυχίας

Μπορούν και στηρίζουν τον πόνο

Μπορούν να νοιώσουν την ανησυχία

Οι άνθρωποι ενώνουν τους ωκεανούς με θέληση

Κτίζουν επιτεύγματα με οράματα

Γεφυρώνουν τις διαφορετικές σκέψεις

Οι άνθρωποι, στηρίζουν τη γη πάνω από τη θάλασσα.

Σας ευχαριστώ πολύ που μου δώσατε την αίσθηση της απόλυτης επικοινωνίας μέσα από τη

σιωπή!

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

The post Χρυσούλα Δημητρακάκη appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Υποστράτηγος ΕΛ-ΑΣ. ε.α.

• Γεννήθηκε στον Άγιο Ιωάννη Αμαρίου Ρεθύμνου το έτος 1941.
• Τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια το εξατάξιο Γυμνάσιο
  Ρεθύμνου.
• Εκπλήρωσε τις Στρατιωτικές του υποχρεώσεις στην Πολεμική Αεροπορία.
• Κατατάχτηκε στο Σώμα της τ. Αστυνομίας Πόλεων, το έτος 1965.
• Η Δικτατορία των Συνταγματαρχών τον απέλυσε το έτος 1967, για καθαρά πολιτικούς
  λόγους.
• Εργάστηκε με επιτυχία στον ιδιωτικό τομέα, για 8 χρόνια και εξελίχθηκε σε Διευθυντικό
  στέλεχος.
• Διώχθηκε και ως ιδιώτης, από το Χουντικό καθεστώς (1967-1974), για τα δημοκρατικά του
  φρονήματα.
• Επανήλθε στο Αστυνομικό Σώμα το έτος 1975, μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
• Διοικητής σε πολλές μάχιμες, ειδικές και επιτελικές υπηρεσίες, με άριστες κριτικές από
  Τύπο, Δημοτικές Αρχές και πολίτες, για τις ικανότητες και την εν γένει δραστηριότητά του.
• Του απονεμήθηκαν «ΕΠΑΙΝΟΙ» από την Υπηρεσία, για επιτυχημένη δραστηριότητα και
  όλα τα προβλεπόμενα Αστυνομικά Μετάλλια.
• Το έτος 1981, πέτυχε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
• Το έτος 1991, η Σύγκλητος της Ακαδημίας Αθηνών του απένειμε «ΕΠΑΙΝΟ», για αξιόλογο
  συγγραφικό του έργο.
• Το έτος 1995, επελέγη μεταξύ των πιο επιφανών Πειραιωτών και τιμήθηκε για την
  προσφορά και το αξιόλογο έργο του.
• Το έτος 1998, προάχθηκε στο βαθμό του Υποστρατήγου και αποστρατεύτηκε, ως
  ευδοκίμως τερματίσας τη σταδιοδρομία του.
• Τιμήθηκε από πολλούς φορείς, για την προσφορά του στη διατήρηση της εθνικής μας
  κληρονομιάς και της πολιτισμικής μας ταυτότητας.
• Συμμετείχε και διακρίθηκε σε διαγωνισμούς στιχουργικής – ποίησης.
• Πολλά άρθρα του, ποικίλου περιεχομένου, έχουν δημοσιευτεί στον ημερήσιο, κρητικό και
  τοπικό τύπο.
• Αντιπρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μελαμπιανών Αθήνας, το έτος 1997, συνέβαλε
  στην πολιτιστική αναβάθμισή του.
• Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κρητών Ηλιούπολης (1997-1999 και 2001-2003),
  επέδειξε πλούσια και επιτυχημένη δραστηριότητα.
• Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αηγιαννιωτών Αμαρίου Ρεθύμνου (2001-2003),
  αγωνίστηκε για την αναζήτηση, τη διαφύλαξη και ανάδειξη της πολιτισμικής κληρονομιάς
  του τόπου.
• Αντιπρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Ηλιούπολης (1999-2000), προσέφερε
  σημαντικά στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης.
• Μέλος του Δ.Σ. του Συμβουλίου Πρόληψης Εγκληματικότητας (Σ.Π.Ε.) στο Δήμο
  Ηλιούπολης (2000-2007), συμμετέχει στη μελέτη, το σχεδιασμό, την οργάνωση, το
  συντονισμό και την εφαρμογή πρωτοβουλιών πρόληψης της εγκληματικότητας.
• Σύμβουλος του Δημάρχου Ηλιούπολης, σε θέματα ασφάλειας και οργάνωσης της
  Δημοτικής Αστυνομίας της πόλης (2002-2003), συνέβαλε στην αναδιάρθρωσή της και στην
  εδραίωση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών.
• Μέλος του Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών Σωματείων (2003-2004).
• Μέλος της Παγκρητίου Ενώσεως.
• Μέλος του Πολιτιστικού Σωματείου «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ».
• Μέλος του Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «ΤΟ ΑΡΚΑΔΙ».
• Μέλος της Αδελφότητας Κρητών Πειραιά «Η ΟΜΟΝΟΙΑ».
• Μέλος του Συλλόγου Κρητών Στιχουργών «ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΥΚΑΛΑΣ».
• Μέλος της Ένωσης Συντακτών Κρητικού Τύπου.
• Μέλος της Παγκρήτιας Ένωσης Λογοτεχνών.
• Οι άγνωστες πτυχές του αγωνιστή της δημοκρατίας Σταύρου Φωτάκη
   Από Εύα Λαδιά
   
  
  Από καιρό το ήθελα να γράψω δυο λόγια για έναν πολύτιμο εργάτη του πνεύματος και του πολιτισμού, για έναν απροσκύνητο αγωνιστή τον Σταύρο Φωτάκη. Και τα παρακάτω αιτιολογούν την επιθυμία μου αυτή.
  Ο Σταύρος Φωτάκης, γιος του Μανόλη Φωτάκη και της Μαρίας Παραδεισανού, γεννήθηκε μια Δευτέρα 10 του Φλεβάρη 1941 στον Άγιο Ιωάννη (Χλιαρό) Αμαρίου. Ήταν το τέταρτο κατά σειρά παιδί της οικογένειας που τηρούσε τις αμαριώτικες παραδόσεις.
  
  Λίγες μέρες μετά τη γέννησή του κινδύνευσε να πεθάνει και γι’ αυτό βαφτίστηκα βιαστικά, την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 1941, αφενός μεν για να μην πεθάνει αβάπτιστος, αφετέρου δε μήπως επιζήσει. Τελικά τα κατάφερε. Έζησε όμως τα πιο τρυφερά του χρόνια μέσα στην ανέχεια και τον τρόμο της κατοχής
  Είναι αφάνταστες οι περιπέτειες που έζησε κι αυτός μαζί με τα άλλα παιδιά στην απόλυτη φτώχεια.
  
  Κράτησε όμως την αξιοπρέπειά του και μάλιστα ποτέ δεν δίσταζε να υπερασπίζεται τις απόψεις του αδιαφορώντας για τις συνέπειες.
  
  Για παράδειγμα στην τελευταία τάξη του σχολείου του είχε δάσκαλο τον Μανώλη Σταυρουλάκη από το Βυζάρι. Όπως και οι άλλοι δάσκαλο έδερνε κι αυτός με την ψυχή του. Σε μια σχολική γιορτή έδωσε στον Σταύρο ένα ποίημα που εκείνον δεν τον συγκινούσε καθόλου. Αρνήθηκε κατηγορηματικά να το πει και μάλιστα το έσκισε. Αποτέλεσμα να «φάει της χρονιάς του».
  Τα χρόνια στο γυμνάσιο ήταν επίσης δύσκολα αλλά χάρις στην εργατικότητα και το μόχθο των γονέων του δεν στερήθηκε το ψωμί. Και βέβαια την αγάπη που περίσσευε στην οικογένεια των Φωτάκηδων.
  Αν και δύσκολα χρόνια οι γονείς του δεν του στέρησαν τη μάθηση το ίδιο και στον αδελφό του το Στέλιο. Νοίκιασαν στα παιδιά τους μια κάμαρη δυτικά του Γυμνασίου και άφησαν τη μεγαλύτερη αδελφή την Ελένη να τους φροντίζει.
  Οι δυσκολίες όμως ήταν πολλές. Και ο Σταύρος πολλές φορές έζησε στο πετσί του τη σκληρή όψη της ζωής. Θυμάται με πόνο πόσες φορές ικέτευσε την έρημη την αδελφή του για μια δραχμή να πάρει μια πάστα που έγινε το απωθημένο του. Σε κείνες τις φάσεις έδειξε όμως και το πρακτικό πνεύμα που τον διακρίνει. Αντί να κάθεται να παραπονιέται για τη στέρηση και του πιο απλού αγαθού άρχισε να πουλάει …μπουρνέλες έξω από το γυμνάσιο κι έτσι έβγαζε χαρτζιλίκι.
  Είχε όμως πάντα στον νου του τη μητέρα του που πέρασε δύσκολες ώρες για να μην λείψει από τα παιδιά της το παραμικρό. Πόσες φορές δεν «μούλιασε» στη βροχή περιμένοντας το λεωφορείο για να στείλει δέμα στα παιδιά της. Και το μεγάλο δράμα ήταν όταν δεν το προλάβαινε και γύριζε πίσω άπρακτη μέσα στο κατακαλόκαιρο.
  Η δουλειά ποτέ δεν τρόμαξε τον Σταύρο. Και όταν χρειάστηκε λεφτά για να αγοράσει τα βιβλία της Πέμπτης τάξης δεν δίστασε να πάει στις Δαφνές Μαλεβυζίου να δουλέψει στον τρύγο και να εξασφαλίσει τα χρήματα που ήθελε.
  
  
  Τράβηξε τον δικό του δρόμο
  Όταν τέλειωσε το γυμνάσιο ο πατέρας του ήθελε να τον κάνει δάσκαλο. Εκείνος όμως έκανε άλλα σχέδια. Με την προτροπή του θείου του Αριστείδη (αδελφού της μητέρας του), έδωσε εξετάσεις στη Στρατιωτική Σχολή Μηχανικών Αεροπορίας (Σ.Μ.Α.). Σχολή πολύ δύσκολη, για αριστούχους μαθητές, με λίγους εισακτέους, που αμέσως κατάλαβε πως δεν ήταν στις δυνατότητές του. Χρειαζότανε μεγάλη προπαρασκευή, αλλά και μέσον, που εγώ δυστυχώς δεν διέθετε. Μετά την αποτυχία του, που ήτανε αναμενόμενη, έκανε χαρτιά να πάει εθελοντής στην αεροπορία, αλλά μετάνιωσε την τελευταία στιγμή και δεν πήγε. Έτσι παρέμεινε στο χωριό και ασχολήθηκε με διάφορες αγροτικές δουλειές.
  Κατατάχτηκε στην Ελληνική Βασιλική Αεροπορία. Μετά την εκπλήρωση της στρατιωτικής του θητείας παρέμεινε στο χωριό, ασχολούμενος και πάλι με αγροτικές και άλλες δουλειές ως τον Απρίλιο του έτους 1965, που έδωσε εξετάσεις, πέτυχε, κλήθηκε και κατατάχτηκε στην τ. Αστυνομία Πόλεων, ύστερα από προτροπή και στήριξη, από τον ακροσυγγενή του Γεώργιο Κων Φωτάκη, που υπηρετούσε ήδη ως υπαστυνόμος.
  Στις 22 Απριλίου του έτους 1965 προσκλήθηκε και μπήκε στη Σχολή Αστυφυλάκων της τέως Αστυνομίας Πόλεων, που είχε έδρα στη Ν. Φιλαδέλφεια, ύστερα από επιτυχείς εξετάσεις στις οποίες συμμετείχε. Στη Σχολή Αστυφυλάκων παρέμεινε ως τις 17-11-1965, όπου εκπαιδεύτηκε σε θέματα γενικών καθηκόντων Αστυνομικού ενδιαφέροντος.
  Κατά το χρονικό διάστημα της εκπαίδευσης, στο κέντρο κυρίως της Αθήνας, σχεδόν καθημερινά, πραγματοποιούνταν συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις, λόγω των πολιτικών εξελίξεων, συχνών αλλαγών των πρωθυπουργών, εξαιτίας της αποστασίας ορισμένων βουλευτών, τα λεγόμενα «Ιουλιανά γεγονότα». Τα γεγονότα της 15ης του Ιούλη 1965, καθώς και εκείνα που τα ακολούθησαν και που καθιερώθηκαν ως «Ιουλιανά» ήταν από τα πιο σημαντικά της περιόδου μετά το 1950. Την ταραγμένη χρονιά του 1965, στις 21 Ιούλη, η ΕΦΕΕ κάλεσε τους φοιτητές σε συγκέντρωση στα Προπύλαια ενάντια στις αυθαιρεσίες του βασιλιά. Εξαιτίας αυτών των γεγονότων, αν και ήταν εκπαιδευόμενος, δόκιμος αστυφύλακας, ζούσε από κοντά, όλη αυτή την πολιτική αστάθεια, με συγκρούσεις, τραυματισμούς, κ.ά. Δυστυχώς έτυχε να ζήσει από κοντά, τον θανάσιμο τραυματισμό, του διαδηλωτή-φοιτητή της Α.Σ.Ο.Ε.Ε. Σωτήρη Πέτρουλα, που συνέβη στις 21 Ιουλίου του 1965, γεγονός που τον συγκλόνισε αφάνταστα. Το δυσάρεστο αυτό γεγονός συνέβη κατά τον χρόνο των Ιουλιανών γεγονότων, λόγω της πολιτικής αστάθειας εκείνη την εποχή. 
  Στα χρόνια της χούντας
  Το χουντικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 βρήκε τον Σταύρο Φωτάκη να υπηρετεί στο ΙΗ΄ αστυνομικό τμήμα Αθηνών, στον Ταύρο. Από την αρχή απειλήθηκε και προπηλακίστηκε έντονα, δυστυχώς από συναδέλφους του «υπερεθνικόφρονες» της εποχής, καθώς ήταν Κρητικός στην καταγωγή και επομένως Βενιζελικός-Παπανδρεϊκός. Στις 20 Σεπτεμβρίου του έτους 1967, το αντικρητικό και αντιδημοκρατικό μένος εναντίον του εκδηλώθηκε έμπρακτα, από την Χούντα των Συνταγματαρχών. Απολύθηκε από το αστυνομικό σώμα χωρίς καν σύνταξης πρακτικού. Αρκεί που διάβαζε ΒΗΜΑ και ΝΕΑ Και σαν ιδιώτη όμως οι συνάδελφοί του δεν τον άφησαν ήσυχο. Ήταν η δράση του αφορμή όπως η συμμετοχή του στην κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου.
  Πήρε επίσης μέρος σε διάφορες αντιχουντικές δραστηριότητες στην Αθήνα και στην Κρήτη, μέχρι το έτος 1974, τις οποίες θεωρούσε πάντα οφειλόμενες προς τη δημοκρατία και την ελευθερία.  Βρισκόταν υπό συνεχή παρακολούθηση από την Ασφάλεια Ηρακλείου και από το κλιμάκιο της Κ.Υ.Π. Ηρακλείου, κυρίως κατά την περίοδο 1971-1974 και για τον λόγο ότι οι παρέες και εν γένει συναναστροφές του στην Κρήτη ήταν με πολίτες δημοκρατικών-αριστερών αντιλήψεων με προβληματισμό και σκοπό την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος και την επαναφορά στη δημοκρατία. Όπως του εκμυστηρεύτηκε το έτος 2010, δηλαδή μετά από 40 ολόκληρα χρόνια, ο ιερέας π. Ισίδωρος Κουντούρης, με καταγωγή από τον Άγιο Μύρωνα Ηρακλείου, που το έτος 1971 υπηρετούσε έφεδρος αξιωματικός στο κλιμάκιο της Κ.Υ.Π. Ηρακλείου, του είχε ανατεθεί από την υπηρεσία η παρακολούθηση όλων των επαφών, των κινήσεων και εν γένει δραστηριοτήτων του.
  Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και την ίδρυση του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος, στις 3 του Σεπτέμβρη του 1974, εντάχθηκε αμέσως ενεργά, γι’ αυτό και στις πρώτες βουλευτικές εκλογές, που έγιναν στις 17 Νοεμβρίου 1974 ήταν εκλογικός αντιπρόσωπος του ΠΑ.ΣΟ.Κ στο χωριό του και κατάφερε με το πρώτο ξεκίνημα να αποσπάσει 16 ψήφους. Στις εκλογές αυτές το ΠΑ.ΣΟ.Κ πήρε πανελλαδικά 12 έδρες. Η ανεργία όμως τον μάστιζε.
  Με μεγάλη δυσκολία κατάφερε και βρήκε δουλειά στις 2-11-1967, στην ιδιωτική εταιρία Μπύρα ΑΛΦΑ, που είχε έδρα στην οδό Π. Ράλλη στον Ταύρο, στη θέση που βρίσκεται σήμερα το αμαξοστάσιο της ΕΑΣ. Την πρόσληψή του οφείλει σε έναν έντιμο δημοκράτη προσωπάρχη της εταιρίας τότε, τον μακαρίτη Γιάννη Γιαγκίνη, ο οποίος όπως του δήλωσε επανειλημμένα, απειλήθηκε και τρομοκρατήθηκε έντονα από αστυνομικούς, αλλά δεν ενέδωσε και τον προσέλαβε. Προσλήφθηκα κατ’ αρχήν γραφιάς ανειδίκευτος, σιγά-σιγά όμως κατάφερα να μάθω αρκετά πράγματα, που με βοηθήσανε να ενταχθώ στο λογιστήριο της εταιρίας και μάλιστα με την ειδικότητα του βοηθού λογιστή. Εργάστηκε επίσης στο τμήμα πωλήσεων και για μεγάλο διάστημα ως επιθεωρητής πωλήσεων. Ήτανε πρόθυμος να εργαστεί σε οποιοδήποτε πόστο και δούλευε πολλές ώρες, εισπράττοντας ικανοποιητικά χρήματα τότε και από υπερωρίες. Στις 31-1-1971 παραιτήθηκε από την εταιρία, γιατί είχε αποφασίσει να εγκαταλείψει οριστικά την Αθήνα και να εγκατασταθεί μόνιμα στο Ηράκλειο της Κρήτης. Κάποια επαφή που είχε με παράγοντες της νέας τότε εταιρίας Μπύρας HENINGER στο Ηράκλειο δεν είχε θετική εξέλιξη. Έτσι, από 1-2-1971 έως 31-5-1971, παρέμεινε στο ταμείο ανεργίας του ΟΑΕΔ Ηρακλείου
  Την 1-6-1971 προσλήφθηκε στην εταιρία αναψυκτικών των αδελφών ΒΑΘΥΠΕΤΡΟΥ και εργάστηκε στις πωλήσεις, ως τις 29-2-1972 που παραιτήθηκε. Παρέμεινε και πάλι στο Ταμείο ανεργίας από 1-3-1972 ως τις 14-6-1972. Το διάστημα που ήτανε στο Ταμείο ανεργίας κατέθεσε δικαιολογητικά για να προσληφθεί ως Σταθμάρχης των ΚΤΕΛ Ηρακλείου, πλην όμως η αίτησή του απορρίφθηκε
  Αρχές του έτους 1972 γνωρίστηκα με τον Γιάννη Λεμπιδάκη, διαχειριστή-διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρίας παραγωγής πλαστικών φύλλων θερμοκηπίου, με την επωνυμία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Ε.Π.Ε. Εκείνη την εποχή ζητούσε να προσλάβει έναν υπάλληλο για την εταιρία, την οποία ουσιαστικά εκείνος είχε συστήσει και ήτανε ο κύριος μέτοχος. Στις 14-6-1972 προσλήφθηκε και παρέμεινε σ’ αυτή μέχρι 18-4-1975, ημερομηνία κατά την οποία αποχώρησε οικειοθελώς και επανήλθε στο αστυνομικό σώμα, μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Κατά τον χρόνο της πρόσληψής του, ουδείς άλλος υπάλληλος εργαζότανε στην εταιρία. Υπήρξε ουσιαστικά ο πρώτος υπάλληλος γραφείου της εταιρίας.
  Κατά την περίοδο 1972-1973 φοίτησε για ένα χρόνο στη Σχολή Λογιστών Παναγιωτάκη, από την οποία πήρε σχετικό πτυχίο.
  
  Και ενός καλού μύρια έπονται
  Το Μάρτιο του 1975 γνωρίστηκε με τη μελλοντική σύζυγό του Νίτσα Δουκάκη, νηπιαγωγό από τις Μέλαμπες. Δεν αργήσανε να συμφωνήσουν και να καταλήξουν μάλιστα στην ημερομηνία του γάμου τους. Στις 18 Απριλίου 1975, κλήθηκε και επανήλθε στο σώμα της Αστυνομίας Πόλεων και τοποθετήθηκε στη υποδιεύθυνση Τροχαίας Αθηνών. Δυο σημαντικά γεγονότα συνέβησαν σε λίγο διάστημα στη ζωή του. Το ένα ήταν ο ξαφνικός θάνατος του πατέρα μου το Σάββατο 21 Ιουνίου 1975, δυο μήνες μετά τη γνωριμία του με τη Νίτσα, την οποία δεν αξιώθηκε να δει νύφη. Βέβαια, ο γάμος έγινε την καθορισμένη ημερομηνία 24/8/1975, γιατί ο Σταύρος θεώρησε ότι δεν θα άλλαζε τίποτα αν δεν γινόταν και δεν έκρινε σκόπιμο να αναβληθεί. Το δεύτερο σημαντικό γεγονός ήταν την παραμονή Χριστουγέννων του έτους 1975, που πληροφορήθηκε την επιτυχία μου στις εξετάσεις της Σχολής Αξιωματικών στις οποίες είχε συμμετάσχει. Το καλύτερο χριστουγεννιάτικο δώρο. Στη σχολή αξιωματικών μπήκε στις 12 Ιανουαρίου 1976, παρέμεινε για εκπαίδευση επί τρία χρόνια, εσώκλειστος, έως τις 15-5-1978 και εξερχόμενος της σχολής ονομάστηκε υπαστυνόμος Β’. Η γυναίκα του Νίτσα όταν μπήκε στη σχολή ήταν 4 μηνών έγκυος και όταν βγήκε από τη Σχολή ήταν η πρωτοκόρη τους Μαρία 2 χρονών. Τα χρόνια περνούσαν με βαθμολογικές προαγωγές και προοπτική υπηρεσιακής ανέλιξης ψηλά στην Ιεραρχία, αλλά και οι οικογενειακές δυσκολίες μεγάλωναν, αφού ήρθε και το δεύτερο παιδί μας η Εμμανουέλα, το έτος 1979. Μετά ήρθαν και τα ευχάριστα με τους γάμους των παιδιών, που τους χαρίσανε τρία χαριτωμένα εγγόνια
  Μετά την αποστρατεία του ασχολήθηκε με τα πολιτιστικά γενικά, με τη συγγραφή άρθρων, βιβλίων και με τη συλλογή στοιχείων της παράδοσης του τόπου του με μεγάλη επιτυχία.
  Ο Σταύρος Φωτάκης ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την ιστορία του χωριού του δίνοντάς μας ενδιαφέροντα και πολύτιμα στοιχεία.
  Με τη χαρισματική του φωνή που συγκλονίζει όποιον την απολαμβάνει υπηρετεί με συνέπεια το ριζίτικο τραγούδι. Δεν δίστασε μάλιστα με σθένος να υπερασπιστεί τις θέσεις του όταν αμφισβητήθηκε η θεωρία του από τους ριζίτες εκ δυσμών.
  Ο Σταύρος Φωτάκης ποτέ δεν υπέστειλε τη σημαία για ό,τι πιστεύει, σέβεται και αγαπά.
  Αμέτρητες διακρίσεις
  Το έτος 1991, η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε «έπαινο», για αξιόλογο συγγραφικό του έργο.
  Το έτος 1995, επελέγη μεταξύ των πιο επιφανών Πειραιωτών και τιμήθηκε, για την προσφορά και το αξιόλογο έργο του.
  Το έτος 2013, η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε τρεις «επαίνους», για ισάριθμο αξιόλογο συγγραφικό του έργο.
  Το έτος 2016, η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε «έπαινο», για αξιόλογο συγγραφικό του έργο.
  Τιμήθηκε από πολλούς φορείς, για την προσφορά του στη διατήρηση της εθνικής μας κληρονομιάς και της πολιτισμικής μας ταυτότητας.
  . Το έτος 2008 ο Σύλλογος Ελλήνων Λογοτεχνών του απένειμε δίπλωμα τιμής, στη λογοτεχνία.
  .Το έτος 2009 η Αυστριακή Ακαδημία του απένειμε δίπλωμα τιμής, στη λογοτεχνία.
  .Το έτος 2009 ο δήμος Αθηναίων του απένειμε βραβείο, στη λαογραφία και ποίηση.
  .Το έτος 2010 η διεθνής Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών του απένειμε β’ βραβείο, στη λαογραφία.
  .Το έτος 2010 η Διεθνής Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών «ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ», του απένειμε βραβείο, για το συγγραφικό του έργο.
  . Το έτος 2010 η Διεθνής Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών «ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ», του απένειμε βραβείο, στην ερωτική ποίηση.
  . Το έτος 2010 η Διεθνής Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών του απένειμε Α’ βραβείο, στην ποίηση.
  . Το έτος 2010 η Ένωση Λογοτεχνών της Βραζιλίας του απένειμε το ανώτατο δίπλωμα τιμής,
  για την προσφορά του στη λογοτεχνία.
  . Το έτος 2011 η Διεθνής Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών του απένειμε Γ’ βραβείο, στην ποίηση.
  . Το έτος 2013 η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε τρεις επαίνους, για τη συλλογή ισάριθμου
  λαογραφικού υλικού.
  . Το έτος 2016 η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε έπαινο, για τη συλλογή λαογραφικού υλικού.
  Εκτός από τις παραπάνω διακρίσεις, πολλές πνευματικές εργασίες και βιογραφίες του Σταύρου Φωτάκη φιλοξενούνται σε βιβλία άλλων δημιουργών.
  
  
  
  Εκδοθέντα βιβλία
  Επιλογή Ριζίτικων Τραγουδιών – Αθήνα 1993. (έπαινος)
  Το χωριό μου Άγιος Ιωάννης Χλιαρός Αμαρίου Ρεθύμνου – Ρέθυμνο 2006.
  Ριζίτικα και Μαντινάδες (με Τοπικό Λεξιλόγιο) – Ρέθυμνο 2007.
  Στη βορεινάδα μιας κορφής, γράφω, τα που θυμούμαι – Ρέθυμνο 2015. (έπαινος)
  Αϊγιαννιώτικες Αναδρομές – Ρέθυμνο 2016. (έπαινος)
  6.Τρεις διακεκριμένοι Μοναχοί της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Αμαρίου, καταγόμενοι από τον Άγιο
  Ιωάννη Χλιαρό Αμαρίου Ρεθύμνου – Ρέθυμνο 2017
  Μεταγραφή ριζίτικων τραγουδιών, της συλλογής Παύλου Βλαστού, καταγεγραμμένων στα
  αμαριώτικα χωριά – Ρέθυμνο 2018.
  Κρητική λαϊκή ποίηση. Τραγούδια, μαντινάδες – ρίμες – Ρέθυμνο 2019.
  Είναι πολλά αυτά που παρέλειψα καθώς ο χώρος δεν μας επιτρέπει να τα αναφέρουμε όλα. Και χωρίς αυτά όμως ο Σταύρος Φωτάκης θεωρείται η ευλογημένη παρουσία της Κρήτης όπου κι αν σταθεί όπου κι αν προσφέρει τις πολύτιμες υπηρεσίες του.
   

The post Φωτάκης Σταύρος του Εμμανουήλ appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Για τον Πρώτο Νεκρό Έλληνα Αξιωματικό που έπεσε το πρωί της 9

ης Μαρτίου, της πρώτης
ημέρας της ενάρξεως της εαρινής επίθεσης στο μέτωπο της Αλβανίας επάνω και γύρω από το
ύψωμα 731.
Διαβάζοντας το βιβλίο του Στρατηγού Γεωργίου Τζουβάλα «Ύψωμα 731», ένα βιβλίο που
καταγράφει τις μεγαλειώδεις εκείνες νίκες του Ελληνικού Στρατού κατά το έτος 1940, στη σελίδα
που έχει καταχωρήσει τους Έλληνες Αξιωματικούς που πέσανε νεκροί την πρώτη μέρα στο
ύψωμα 731, είναι το όνομα του έφεδρου Ανθυπολοχαγού Κωνσταντίνου Κανακάκη από το χωριό
Αγία Παρασκευή της επαρχίας Αμαρίου Ρεθύμνης της 5ης

μεραρχίας Κρήτης.

Ήταν ο πρώτος νεκρός της ενάρξεως της επιθέσεως.

ΚΑΤΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ

Πότε και πώς γνώρισα τον γενναίο αυτό αξιωματικό.
Τον Σεπτέμβριο του 1940 θα πήγαινα και πάλι στο δημοτικό σχολείο στο χωριό μου Πλάτανος
(από το χωριό Αγία Παρασκευή απείχε 7 χιλιόμετρα).
Ο μεγαλύτερος αδελφός μου Νικήστρατος ήταν δάσκαλος όπως και ο Κώστας Κανακάκης.
Είχαν την ίδια ηλικία και είχαν τελειώσει την Ακαδημία μαζί. Είχαν διορισθεί και οι δυο το 1938, ο
αδελφός μου σε ένα σχολείο της Επαρχίας του Μυλοποτάμου και ο Κανακάκης στην Επαρχία
μας στο χωριό Νίθαυρη, 8 χιλιόμετρα από το χωριό μας.
Φεύγοντας ο αδελφός μου για το σχολείο του στις αρχές Σεπτεμβρίου μού είπε ότι μόλις
φτάσει στο Ρέθυμνο θα αγόραζε τα βιβλία της τάξης μου και θα μου τα έστελνε. Ήθελε, λέει, αν
μπορέσω και εγώ να σπουδάσω κάποια μέρα όταν μεγαλώσω.
Μετά από δυο μέρες μας ειδοποίησαν ότι στο δημοτικό σχολείο Νιθαύρεως είναι ένα δέμα με
βιβλία για μένα και να πάμε να τα παραλάβουμε. Εγώ όλο χαρά που θα ήμουν σχεδόν ο μόνος
στην τάξη μου που θα είχα τα βιβλία, έτρεξα ένα πρωινό να διανύσω 8 χιλιόμετρα κατσικόδρομο
για να φθάσω στο σχολείο για πρώτη φορά. Φθάνοντας στην αυλή τα παιδιά είχαν διάλειμμα και
προχώρησα προς το γραφείο του Δασκάλου. Αντίκρισα έναν ωραίο νέο – μελαχρινό που
φορούσε κρητικά υποδήματα – στιβάνια – καλής ποιότητας, κιλότα, καπαρντίνα χακί ιππικού και
πουκάμισο μακρυμάνικο μαύρο από μετάξι επεξεργασμένο στα εργαστήρια του χωριού της
εποχής εκείνης.
Δεν πέρασε και πολύς καιρός από τον Σεπτέμβριο, είχε προχωρήσει ο Οκτώβριος, μια
Δευτέρα και ο μήνας είχε 26, χτύπησε η καμπάνα της εκκλησίας του χωριού μας και άκουσα
φωνές. Πόλεμος, πόλεμος, έχουμε πόλεμο. Η Ιταλία μάς κήρυξε τον πόλεμο. Οι Κρητικοί πήραν
φόρα, έφυγαν όλοι οι έφεδροι για το μέτωπο έφυγε και ο Κώστας Κανακάκης ο δάσκαλος, έφυγε
και ο αδελφός μου ο Νικήστρατος. Πέρασε ο χειμώνας από νίκη σε νίκη ο ελληνικός στρατός
όταν φθάσαμε στον Μάρτιο 1941.
Καθόμουν και άκουγα ιστορίες απίστευτου μεγαλείου. Κάποια στιγμή βλέπω να έρχεται από
τον κήπο ένας στρατιωτικός με χλαίνη και γυλιό στην πλάτη, κουτσαίνοντας και βαδίζοντας πολύ
αργά. Εγώ δεν τον γνώρισα. Είπα όμως στην γιαγιά μου ότι κάποιος της κόβει τις αγκινάρες από
τον κήπο. Εκείνη γέλασε και μου είπε «Βρε Δημητράκη, ο αδελφός σου ο Δάσκαλος είναι, δεν
τον γνώρισες;».
Όπως εγώ καθόμουν δίπλα του τού λέω ότι είχα πάει το Σεπτέμβριο και μου έδωσε τα βιβλία
ο φίλος του ο δάσκαλος Κανακάκης. Εκείνος με κοίταξε καλά και λυπημένα και μου είπε σιγανά,
«ο φίλος μου ο Κώστας που είμασταν μαζί στο μέτωπο ήταν ο πρώτος που σκοτώθηκε
ξημερώματα της 9

ης Μαρτίου μιας μεγάλης επίθεσης που μας έκαναν οι Ιταλοί. Μην το πεις
όμως σε κανένα και μαθευτεί στα χωριά μας πριν ο Στρατός στείλει επίσημο έγγραφο στους
δικούς του. Πρέπει να το μάθουν πρώτα οι γονείς του ̈.

• Ο Δημήτρης Αλυσσανδράκης, είναι τακτικό μέλος της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικής
  Ιστορίας

The post Ανθυπολοχαγός Κωνσταντίνος Κανακάκης appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

ο καλλιτέχνης της κρητικής λύρας, που έπαιζε σκοπούς με αξεπέραστη χάρη και
τραγουδούσε μαντινάδες που διαλαλούσαν το πάθος το ερωτικό που έβραζε μέσα

του

Ήταν ομορφάνθρωπος, ροδοκόκκινος με πλούσια ξανθά μαλλιά και μάτια που μαγνήτιζαν με
τις παραπονιάρικες ματιές τους και άστραφταν στις εκρήξεις του πάθους.
Είχε ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, προσωπικό και έντονο γνώρισμα. Στους μουσικούς τόνους
που έδιδαν με τα ρίγη τους οι χορδές της λύρας του, συμμετείχε και ο ίδιος με τις εκφράσεις και
τις κινήσεις του σε αρμονικό συντονισμό. Με τις ματιές του, τις κινήσεις της κεφαλής τους, τα
ανεβοκατεβάσματα των ώμων του και τα τινάγματα του κορμιού του. Οι ξανθιές μπούκλες των
μαλλιών έπαιζαν και αυτές. Ολόκληρο το σώμα του επάλλετο στο ρυθμό της μουσικής και του
πάθους του. Ζωντάνευε και απέδιδε τους ρυθμούς της μουσικής με όλο το κορμί του.
Ήταν ακρόαμα και θέαμα. Και στις μεγάλες εκρήξεις του ήταν ηφαίστειο σε παροξυσμό! Και τα
ξέφρενα κέφια του και οι καημοί μεταδίδεντο σε όσους τον άκουγαν και τον έβλεπαν. Όλοι μαζί
απολάμβαναν και ζούσαν το ηχοθέαμα.
Από μικρός έπαιζε λύρα. Είχε καταπληκτικό μουσικό αυτί. Μια φορά μόνο άκουσε από
φωνόγραφο εκείνο το τραγουδάκι της εποχής: «Της Ριρίκας το τραγούδι το ονομαστό, είναι
ξακουστό και πολύ γνωστό. Στο πάλκο σαν προβάλλω…», και αμέσως πλούτισε το ρεπερτόριό
του με τους ρυθμούς του Φόξτροτ.
Τα χωριά γύρω από την Κυριάννα, ήταν η περιοχή της δράσης του.
Πασίγνωστος ο Χηρονικολής, το Χηράκι (χήρεψε όταν έχασε μια αγάπη του), ήταν ξακουστός
και περιζήτητος στα γλέντια. Αλλά και γλέντι να μην υπήρχε, ούτε παρέα, αρκούσε να έχει κέφι ο
Ανωμεριανός και το γλέντι άναβε.
Έπαιζε λύρα για να ικανοποιήσει το πάθος του, για να μερέψει τους καημούς του, να
σιγανέψει τη φωτιά που έκαιγε μέσα του. Δεν ενδιαφέρανε, καθόλου μα καθόλου για χρήματα,
αμοιβή (… μέχρι που παντρεύτηκε). Και πάνω απ’ όλα εκείνες οι μαντινάδες του… Ήταν κι αυτές
φλόγες ερωτικές, είτε σπαραγμός, θρήνος και απελπισία. Ανατρίχιαζαν -στην κυριολεξία- όσοι
άκουγαν τους θρήνους του κι έβλεπαν τα τρεμουλιάσματα των σπαραγμών του.
«Σκύλα και πως εξέχασες
τη γλύκα τ’ αχειλιού μου
και τα σφιχταγκαλιάσματα
που ’κανες του κορμιού μου.

Κι αν όλα τα λησμόνησες
μιανής αυγής θυμήσου
απού με φίλιες κι έλεγες
νύχτα ’ναι και κοιμήσου»

Και όταν πιο περασμένα μεσάνυχτα, όλοι είχαν αποκάμει, ο Ανωμεριανός είχε διασκορπίσει
τους καημούς του, είχε μερέψει τα πάθη του, είχε σιγανέψει τις φωτιές που τον έκαιγαν,
αποσταμένος, μούσκεμα από ιδρώτες, άφηνε με παράπονο και απελπισία τον ύστατο
σπαραγμό του, μία δέηση, μία παράκληση.

Θυμάμαι πολύ καλά εκείνο το «σκοπό».
Κάπως θα τον υποσημειώσω με γράμματα το σκοπό και τα λόγια της μαντινάδας:
«Δεεε ξηημερω
Δεεξημερωωνεις μαυρ’ αυγή
Δε ξημε-ρώνεις μαυρ’ αυγή να πα ’να ησυχάσω
να πα ’να ησυχάσω.

Ναα πεεεσω
Να πέσω ν’ αποκοιμηθώ
κι ίσως και σου ξεχάσω
Κι ίσως και σου ξεχάσω…»

Αμέσως πεταγόταν όρθιος, ίσιωνε το κορμί του, έβαζε τη λύρα κάτω από τη μασχάλη του,
έκανε μια υπόκλιση και τα χειροκροτήματα έκλειναν την παράσταση.
Το πρωί Αμνατσανοί, Αρκαδιώτες μοναχοί κι άλλοι πηγαίνοντας για το Ρέθυμνο, περνούσαν
από την Κυριάννα. Ο ήλιος ήταν ψηλά και όμως οι δρόμοι της Κυριάννας ήταν έρημοι.
Παράξενο.
Οι Κυριαννίτες πασίγνωστοι για την εργατικότητα τους δουλευταράδες ξακουσμένοι έπρεπε
να έχουν ξεκινήσει για τις ξωτάρικες δουλειές…
Ώρα 8:00 βρίσκομαι στη στάση για το Ρέθυμνο. Επιβάτες, ο ηγούμενος Αρκαδίου Αμβρόσιος
και ο πατέρας Γαβριήλ αείμνηστοι. φίλοι μου αγαπημένοι και συνεργάτες μου στα πέντε
καλοκαίρια που ήμουν Αρχηγός στις παιδικές κατασκηνώσεις Αρκαδίου. Πολλές φορές μου
τηλεφωνούσαν για να ξεναγήσω ξένους, υψηλά πρόσωπα. Κάθε Κυριακή έψαλλα στην
εκκλησία, παρουσία μου και δέκα ακόμη εκπρόσωποι της Κυριάννας στο Ρέθυνο, συμφώνησαν
και οι δύο στην απαίτηση του αείμνηστου Παύλου Βαρδινογιάννη και μας παραχώρησαν 8
κυβικά νερού την ώρα για την Κυριάννα. Ας είναι αιωνία η μνήμη όλων όσων βοήθησαν για την
παραχώρηση αυτή του νερού.
Πηγαίνοντας για το Ρέθυμνο με ρώτησαν για την ησυχία αυτή του χωριού αυτήν την ώρα.
Απαντώ, χθες βράδυ ο Ανωμεριανός ήταν στα κέφια του: Λύρα, σκοπούς, μαντινάδες… Βοηθός
του ο Χαρίτος και ο Θεμιστοκλής με τα μαντολίνα τους και κείνοι που είχαν πλαγιάσει
σηκώθηκαν και ήλθαν εδώ στην πλατεία του χωριού και ποιος μπορούσε μετά να φύγει, κόντεψε
να ξημερωθούμε.
Αυτά μας έκανε ο Ανωμεριανός όταν ήταν στα κέφια του.
Ας είναι αιωνία η μνήμη του

ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ ΣΗΦΗΣ
ΔΑΣΚΑΛΟΣ

The post Νικολής Ανωμεριανός από την Κυριάννα appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Η ΜΟΙΡΑΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Η μοιραία σύγκρουση του αυτοκινήτου της άτυχης Ντέπης Μαλλιαρού με το φορτηγό αυτοκίνητο της
Εταιρείας ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΥ, έγινε στο 60

ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού Χανίων – Ρεθύμνης, λίγο πριν τη

διασταύρωση του δρόμου που οδηγεί από την πόλη μας, στον οικισμό της Αγίας Ειρήνης.
Η σύγκρουση ήταν σφοδρή με συνέπεια να παρασυρθεί το Ι.Χ. αυτοκίνητο που οδηγούσε η Δέσποινα
Μαλλιαρού και να την τραυματίσει θανάσιμα.
Το άγγελμα του θανατηφόρου τροχαίου, με θύμα τη νέα συμπολίτισσα γεωπόνο, πάγωσε κυριολεκτικά
τη Ρεθεμνιώτικη κοινωνία, της οποίας ήταν επίλεκτο και λίαν αγαπητό μέλος.
Αυτά άλλωστε τα συναισθήματα βαθιάς εκτίμησης και αγάπης, εκφράσθηκαν το Σάββατο το απόγευμα
στη Μητρόπολη Ρεθύμνης, στην οποία πολλές εκατοντάδες Ρεθεμνιώτες παρακολούθησαν με βουβό
πόνο τη νεκρώσιμη ακολουθία της Δέσποινας Μαλλιαρού και τη συνόδεψαν στη στερνή της κατοικία.

Ο ΤΡΑΓΙΚΟΣ ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο επίλογος στο τραγικό συμβάν γράφτηκε χθες το απόγευμα όταν ο 33χρονος αστυφύλακας ΓΙάννηης
Μαρούλης αυτοκτόνησε με περίστροφο πάνω στον τάφο της κοπέλας με τη οποία συνδεόταν και
σύμφωνα με πληροφορίες επρόκειτο σύντομα να επισημοποιήσουν τη σχέση τους.
Ο νεαρός αστυφύλακας, του οποίου να σημειωθεί και οι δύο γονείς δεν βρίσκονται εν ζωή, τελευταία
είχε υποστεί πολλά χτυπήματα από την τύχη πήγε στο νεκροταφείο, στάθηκε πάνω από τον τάφο της
αγαπημένης μου και αυτοπυροβολήθηκε.

ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΜΕ ΘΥΜΑ 14ΧΡΟΝΟ

Ένα ακόμη θανατηφόρο τροχαίο με θύμα ένα 14χρονο σημειώθηκε τη νύχτα της περασμένης
Παρασκευής στο Πέραμα.
Πρόκειται για τον Κωνσταντίνο Εμμ. Στεφανάκη που τραυματίσθηκε θανάσιμα όταν η μοτοσικλέτα
που οδηγούσε εκτράπηκε από τον δρόμο.
Προανάκριση για την εξακρίβωση των αιτίων του ατυχήματος διενεργεί το αστυνομικό τμήμα
Περάματος.
Την ίδια μέρα εξάλλου σε άλλα τροχαία ατυχήματα τραυματίστηκαν τρία ακόμη άτομα από τα οποία το
ένα σοβαρά.

ΠΗΓΗ: ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ – ΤΡΙΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1996

Τραγικός ο επίλογος. Η Δέσποινα Μαλλιαρού έχασε τη ζωή της σε τροχαίο δυστύχημα τα
ξημερώματα του περασμένο Σαββάτου. Δύο εικοσιτετράωρα μετά ο 30χρονος αστυφύλακας
Γιάννης Μαρούλης δεν άντεξε τον πόνο και αυτοπυροβολήθηκε πάνω στον τάφο της…

The post ΑΥΤΟΠΥΡΟΒΟΛΗΘΗΚΕ Ο 30ΧΡΟΝΟΣ ΑΣΤΥΦΥΛΑΚΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΡΟΥΛΗΣ appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.

Ήσουν το τρίτο παιδί μιας πολύτεκνης οικογένειας του Φουρφουρά. Ήσουν ένας
ήσυχος και αθόρυβος άνθρωπος, το χαρακτηριστικό γνώρισμα των Αμαριωτών των
εργατικών που τους διακρίνει η ανθρωπιά.
Δυστυχώς δεν γλύτωσες από τη δρεπανηφόρο νόσο της εποχής. Οφείλω ως
ελάχιστο φόρο τιμής μια μικρή αναδρομή στα δύσκολα βιώματα της αδελφής μου
Άννα.
Ξεκίνησες από μια φτωχή οικογένεια με τις φυσικές δυσκολίες της φτώχειας
αλλά και τα αφύσικα εμπόδια προσπέλασης από το δημοτικό στο Γυμνάσιο.
Φοίτησες στο εξατάξιο Γυμνάσιο Θηλέων Ρεθύμνου. Σημαντικός σταθμός για τη
μόρφωσή σου ήταν το οικοτροφείο Παιδική Στέγη, του αείμνηστου παπά Γιάννη
Πίτερη όλα τα Γυμνασιακά σου χρόνια. Στην Παιδική Στέγη ήσουν υπόδειγμα
συμπεριφοράς και εργατικότητας, εξάλλου δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά από
το παράδειγμα της εργατικότητας των γονιών σου.
Τελειώνοντας το Εξατάξιο Γυμνάσιο εισήχθης με την πρώτη στην ΑΣΟΕΕ –
ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ. Ήταν η εποχή εκείνη που και τα παιδιά από την
επαρχία, τα αγροτόπαιδα, ήθελαν να κατακτήσουν την μόρφωση.
Γνωρίζοντας ο παπά Γιάννης Πίτερης, ιδρυτής της Παιδικής Στέγης, τις
οικονομικές δυσκολίες για να σπουδάσεις σε πρότεινε στη Λέλα Κούνουπα που είχε
μεγάλη κοινωνική δράση στο Ρέθυμνο (μητέρα του αείμνηστου Ανδρέα και Μανόλη
Κούνουπα, Φαρμακοποιού – Οδοντιάτρου) που είχε πάει στην Αθήνα και έμενε σε
μεγάλη ηλικία να την βοηθάς στις εργασίες του σπιτιού της και έτσι κατάφερες να
σπουδάζεις. Σε βοηθούσε βέβαια και οικονομικά ο άτυχος ο αδελφός σου ο
Νικολής, στέλνοντάς σου χρήματα από τη Δυτική Γερμανία που εργαζόταν στα
φοβερά χυτήρια της Buderus τότε. Τελειώνοντας τη σχολή γνωρίστηκες με τον
σύζυγό σου Αντώνη Χριστόπουλο και αποκτήσατε δύο καλά παιδιά, τον Βαγγέλη και
την Κωνσταντίνα.
Πριν καλά – καλά τελειώσουν το Λύκειο τα παιδιά, πέθανε ο Αντώνης και έτσι
ήρθε πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση. Βρέθηκε τότε ο από μηχανής Θεός ο
αδελφός της ο Γιώργης, ο Φαρμακοποιός, που είχε νικήσει ήδη τη φτώχεια και έτσι
κατάφεραν τα παιδιά να σπουδάσουν και στη συνέχεια να εργαστούν σε
επιχειρήσεις. Εξάλλου η οικογένεια είναι το συστατικό στοιχείο για τη στήριξη των
μελών της. Ως πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ με το νόμο του ΑΣΕΠ προσλήφθηκες σε μεγάλη
Εφορία των ΑΘΗΝΩΝ.
Τοποθετήθηκες στο τμήμα Φορολογικές ενημερότητες. Πολλοί
μικροεπιχειρηματίες με δυσκολίες οικονομικές είχαν προβλήματα και μου έλεγες
πολλές φορές ότι προσπαθούσες και έβρισκες μια λύση με ρυθμίσεις να μην
χάσουν την επιχείρηση ή την ασφάλιση για σύνταξη.
Μάλιστα μου έλεγες τα λόγια κορυφαίων – εμβληματικών καθηγητών σου στην
ΑΣΟΕΕ με μεγάλο ανάστημα, ασυμβίβαστων και μάλιστα σε περίοδο Χούντας αλλά

ανθρώπων (Χρυσοκέρης – Τριποσκιάδης) που σας έλεγαν ότι οι νόμοι έχουν φτιαχτεί
για τους ισχυρούς οικονομικά δυστυχώς.
Η φήμη σου στους φορολογούμενους της ΕΦΟΡΙΑΣ ήταν γνωστή και ζήταγαν την
ΤΑΞΑΚΗ. Εξάλλου δε γινόταν αλλιώς, τα βιώματά σου δεν μπορούσες να τ’ αρνηθείς
γιατί αυτά είναι η συνείδηση που μας καθοδηγεί σε όλη μας τη ζωή.
Στην αρρώστια σου δεν ήθελες να στεναχωρήσεις κανένα, υπέφερες μόνη σου
ως το τέλος, έτσι ήταν ο χαρακτήρας σου. Η τελευταία επιθυμία σου ήταν να
κηδευτείς στο χωριό σου και να ταφείς στον τάφο των γονιών σου. Για όλα τα
προηγούμενα ο Ύψιστος θα σε κατατάξει μεταξύ των Δικαίων.
Ευχαριστούμε τους αγαπητούς Ιερείς, τον Δήμαρχο ΑΜΑΡΙΟΥ Παντελή
Μουρτζανό, όλους τους χωριανούς, τους συγγενείς και φίλους και όλους που ήρθαν
από μακριά.

ΦΟΥΡΦΟΥΡΑΣ 24/4/2025
Ο ΑΔΕΛΦΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΡΕΑΣ ΤΑΞΑΚΗΣ
ΕΠΙ ΤΙΜΗ Δ/ΝΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΜΑΡΙΩΤΙΚΗ ΦΩΝΗ»

The post Αποχαιρετισμός στην πολυαγαπημένη μου αδελφή Άννα appeared first on Πολιτιστικό Ρέθυμνο.