<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>ΜΝΗΜΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ &#8211; Πολιτιστικό Ρέθυμνο</title>
	<atom:link href="https://politistiko-rethymno.org/category/mnimes-polemou/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://politistiko-rethymno.org</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Sun, 15 Nov 2026 10:11:20 +0000</lastBuildDate>
	<language>el</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://politistiko-rethymno.org/wp-content/uploads/2026/11/open-book_512-150x150.webp</url>
	<title>ΜΝΗΜΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ &#8211; Πολιτιστικό Ρέθυμνο</title>
	<link>https://politistiko-rethymno.org</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Η ναυμαχία της Έλλης</title>
		<link>https://politistiko-rethymno.org/i-navmachia-tis-ellis/</link>
					<comments>https://politistiko-rethymno.org/i-navmachia-tis-ellis/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Εύα Λαδιά]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 15 Nov 2026 10:11:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[ΜΝΗΜΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://politistiko-rethymno.org/?p=20429</guid>

					<description><![CDATA[<p>ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ 1912-12 Του ΜΑΝΟΛΗ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣυνταξιούχου Λυκειάρχη ΣΑΝ ΑΥΡΙΟ 3 Δεκεμβρίου 1912 ώρα 8.40 πριν από 78 χρόνια ο ελληνικός στόλος μεναύαρχο τον Τιτάνα της θάλασσας Παύλο Κουντουριώτη, έδιδε έξω από τον Ελλήσποντομια αξέχαστη ναυμαχία με τον τουρκικό στόλο που έμεινε με το θρυλικό όνομα «Ηναυμαχία της Έλλης». Ήταν η περίοδος που ο [&#8230;]</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://politistiko-rethymno.org/i-navmachia-tis-ellis/">Η ναυμαχία της Έλλης</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://politistiko-rethymno.org">Πολιτιστικό Ρέθυμνο</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><strong>ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ 1912-12</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"><br><br>Του ΜΑΝΟΛΗ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗ<br>Συνταξιούχου Λυκειάρχη</p>





<p class="wp-block-paragraph">ΣΑΝ ΑΥΡΙΟ 3 Δεκεμβρίου 1912 ώρα 8.40 πριν από 78 χρόνια ο ελληνικός στόλος με<br>ναύαρχο τον Τιτάνα της θάλασσας Παύλο Κουντουριώτη, έδιδε έξω από τον Ελλήσποντο<br>μια αξέχαστη ναυμαχία με τον τουρκικό στόλο που έμεινε με το θρυλικό όνομα «Η<br>ναυμαχία της Έλλης». Ήταν η περίοδος που ο ελληνικός στρατός είχε μπει στον πόλεμο<br>εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με συμμάχους τη Σερβία, το Μαυροβούνι και την<br>Βουλγαρία.<br>Από το Σεπτέμβρη είχε αρχίσει η επίθεσις του ελληνικού στρατού που ως τον<br>Δεκέμβρη είχε απελευθερώσει την Ήπειρο και ένα μεγάλο μέρος του μακεδονικού<br>εδάφους, και από το Αιγαίο είχαν απελευθερωθεί τα νησιά Λήμνος, Τένεδος, Χίος,<br>Μυτιλήνη. Οι αλλεπάλληλες νίκες του ελληνικού πεζικού είχαν τρομοκρατήσει το τουρκικό<br>στρατηγείο και αγωνιζότανε να κρατήσει την προέλαση του ελληνικού στρατού. Ο<br>ελληνικός στρατός είχε από την αρχή στόχο τα Γιάννενα που τα υπεράσπιζε το περιβόητο<br>Μπιζάνι. Λόφος με ισχυρά οχυρωματικά έργα. Ήταν η περίοδος που η δόξα δεν πρόφθανε<br>να πλέκει στεφάνια, για τους ήρωες που πολεμούσαν με πόθο τη λευτεριά των<br>σκλαβωμένων αδελφών. Κι αυτή τη φορά δεν έψαχνε να βρει μερικά μαραμένα χορτάρια,<br>αλλά από λουλούδια της απελευθερωμένης ελληνικής γης. Ήταν τα χρόνια, χρόνια<br>δοξασμένα, που οι Έλληνες αδελφωμένοι, χωρίς Βενιζελικούς ή Αντιβενιζελικούς, έγραφαν<br>τους χρυσούς Δέλτους της νεότερης ελληνικής ιστορίας.<br>Ο τουρκικός στόλος, προς επίδειξη δυνάμεως, έβγαινε κάθε τόσο από τα<br>Δαρδανέλια, και έκανε την παρουσία του στο Β. Αιγαίο. Γνωστά βέβαια όλα αυτά.<br>Υπάρχουν όμως και λεπτομέρειες που ο γιατρός του ναυτικού Άγγελος Τανάγρας που<br>παρακολουθούσε από τη ναυαρχίδα τη μάχη, μας δίδει σ’ ένα βιβλιαράκι που εξέδωσε<br>αργότερα, με τίτλο «Η ναυμαχία της Έλλης», να νιώσουμε το μεγαλείο αυτής της τιτανικής<br>ορμής. Δυστυχώς το βιβλιαράκι αυτό χάθηκε μαζί με τόσα άλλα, από το σπίτι του πατέρα<br>μου, με την είσοδο στο σπίτι μας των ορδών του Χίτλερ. Το διάβασα και εγώ παιδί ακόμα<br>και από εκεί έχουν μείνει ζωντανές αναμνήσεις που τις φυλάττω με ιερή συγκίνηση.<br>Οι έξοδοι κάθε τόσο του τουρκικού στόλου, έβαλαν σε σκέψεις το ναύαρχο και τον<br>πρόεδρο Ελ. Βενιζέλο, ότι η Τουρκία προκαλεί για αναμέτρηση, με την ελπίδα ότι με την<br>υπεροχή της στο στόλο της, θα κέρδιζε επί τέλους μια δυνατή νίκη. Ο Βενιζέλος κάλεσε το<br>ναύαρχο και τον επιτελή του Ιωάννη Μεταξά -δεν έχει σχέση με το δικτάτορα- και τους<br>έθεσε ωμά το ερώτημα: «Σκεφθείτε υπολογίσετε, και απαντήσετε. Μπορεί ο στόλος μας να<br>αντιμετωπίσει τον τουρκικό, νικηφόρα;». Ο μεν Μεταξάς έβγαλε το μολύβι του και<br>λογάριαζε τόσα καταδρομικά, τόσα εύδρομα, ταχύτητες κλπ. ενώ ο Κουντουριώτης,</p>



<p class="wp-block-paragraph">ονειροπολών εκάπνιζε την πίπα του. Όταν ο δεύτερος ετελείωσε τους λογισμούς του ρωτά<br>ο Βενιζέλος, στρεφόμενος προς τον Μεταξά. «Λοιπόν;». εκείνος με δισταγμό απάντησε ότι<br>πράγματι ο τουρκικός υπερέχει και σε αριθμό πλοίων, και σε αξιόλογο εξοπλισμό, και<br>επομένως δεν μπορεί να προδικάσει κανείς το αποτέλεσμα παρά τον πόθο της νίκης.<br>Στρεφόμενος προς τον Κουντουριώτη με την ελπίδα να πάρει την αισιόδοξο απάντηση.<br>«Εγώ πρόεδρε μου, έχω εμπιστοσύνη στην ψυχή του Έλληνα ναύτη». Καταλαβαίνεται, ο<br>κύβος είχε ριφθεί. Το οκέι είχε δοθεί.<br>Γυρίζοντας στο Μούντρος, επειδή οι προκλήσεις από τη 1 του Δεκέμβρη ήτανε πια<br>φανερές, έθεσε το στόλο μας σε ετοιμότητα, και σε συνεχή περιπολία τα αντιτορπιλικά<br>Ψαρά και Ύδρα κοντά στα Δαρδανέλια. Πράγματι στις 3 του Δεκέμβρη το πρωί ο τουρκικός<br>στόλος εξήρχετο σε γραμμή παραγωγής από τα στενά κατευθυνόμενος προς νότον. Ο δικός<br>μας στόλος είχε πάρει θέσεις μάχης με τον Αβέρωφ επικεφαλής, ο οποίος είχε ήδη αρχίσει<br>πρώτος τα πυρά εναντίον της τουρκικής ναυαρχίδας «Βαρβαρόσα». Ο ναύαρχος<br>αιφνιδιασθείς να βλέπει να τον κτυπά ο Αβέρωφ από τόσο μεγάλη απόσταση, εστράφη<br>προς βοράν για να έχει την υποστήριξη και των παρακτίων πυροβόλων. Αμέσως ο<br>Κουντουριώτης κάνει αλλαγή πορείας 180 και με την πολεμικήν σημαία υψωμένη στο<br>πρωραίο ιστό του Αβέρωφ, στέλνει το μνημειώδες μήνυμα στον πρωθυπουργό του. «Με τη<br>δύναμη του Θεού και τας ευχάς του Βασιλέως και εν ονόματι του δικαίου πλέω ακάθεκτος<br>και με την πεποίθηση της νίκης εναντίον του προαιώνιου εχθρού του γένους». Πιστεύω<br>πως κάθε Έλληνας που το ακούει αισθάνεται ρίγη εθνικής συγκινήσεως. Η τουρκική<br>ναυαρχίδα δεχομένη τα εύστοχα πυρά του Αβέρωφ ο οποίος μετά 22 μίλια του την έχει<br>πλησιάσει πρωτού προλάβει τα επάκτια τηλεβόλα να τον βοηθήσουν. Τέτοια ήταν η<br>ξέφρενη ορμή του Κουντουριώτη ώστε ο Βαρβαρόσα για να σωθεί μπήκε στα στενά που ο<br>Κουντουριώτης αδιαφορών για τα πυρά των επακτίων τον κατεδίωξε ως εκεί. Τα δικά μας<br>πλοία με ταχύτητες κάτω των 16 κόμβων μη δυνάμενα να προφθάσουν τη ναυαρχίδα μας,<br>εκανιοβολούσαν τα τουρκικά, τα οποία είχαν χάσει τελείως τη συνοχή των. Ο τουρκικός<br>στόλος είχε διαλυθεί και έσπευδε προς τα στενά. Ένα αντιτορπιλικό το Χαμιντιέ κατάφερε<br>να διαφύγει προς νότον και πέρασε το υπόλοιπο του πολέμου, σ’ ένα λιμάνι της Αραβίας.<br>Το Αιγαίο πλειά ήταν ελεύθερο από βορρά και νότο. Οι απώλειες των Τούρκων και<br>στα σκάφη και σε άνδρες ήσαν μεγάλαι. 100 νεκροί και τραυματίες ενώ των Ελλήνων 8<br>τραυματίες και 1 νεκρός. Ο τουρκικός στόλος είχε μεγάλη ταχυβολία, αλλά ελάχιστη<br>ακρίβεια βολής.<br>Και μια συγκινητική λεπτομέρεια που πάντα με συγκινεί. Όταν τα ελληνικά πλοία<br>πήραν πορεία με το Μούντρος με έκδηλη τη χαρά σ’ όλων τα πρόσωπα, ο Κουντουριώτης<br>κατάκοπος αλλά και «αγάλλων», κατέβηκε στο καρί για να πάρει κανένα καφέ. Είχε<br>πρωτοκατέβη ο Μεταξάς που σπεύδοντας τον σφιχταγκάλιασε και τον καταφιλούσε. Τότε ο<br>ναύαρχος αφού του δωσε ένα θερμό φιλί, με φιλική διάθεση ειρωνείας του λέει γελώντας<br>«Να βράσω και σένα και τους λογαριασμούς σου».<br>Έτσι έμεινε ο θρύλος «Η ναυμαχία της Έλλης». Το τι γινότανε τώρα στα μετόπισθεν<br>με τις αλλεπάλληλες πολεμικές επιτυχίες μην ρωτάτε, την είδαμε αυτή την ατμόσφαιρα το<br>’41 που τότε ο Έλληνας εμάχετο υπέρ βωμών και εστιών. Όλος ο κόσμος είχε πιει από το</p>



<p class="wp-block-paragraph">αθάνατο κρασί του ’21 μικροί – μεγάλοι. Όταν γύριζαν από το μέτωπο για ανάρρωση,<br>φαντάροι και αξιωματικοί αποθεώνονται ακόμα και από μας τους πιτσιρίκους. Τα<br>τραγούδια που ειπωθήκανε ήτανε χείμαρρος ποιητικής πολεμικής έξαρσης.<br>Εμείς τα παιδιά του Δημοτικού είχαμε για δάσκαλο τον αξέχαστο Εμμ. Πλυμάκι που<br>ξέροντας μουσική και βιολί μας μάθαινε κάθε καινούργιο που κυκλοφορούσε. Πιστεύω να<br>μην κουράσω τον αναγνώστη, αν αναφέρω το πρώτο τετράστιχο κάθε τραγουδιού γιατί<br>δίδουν την εικόνα αυτής της δοξασμένης δεκαετίας και δεν θάτανε άσκοπο να<br>διατηρηθούν.<br>Πριν ακόμα ξεκινήσει ο πόλεμος ’12-’13 και είχε μάθει το πρώτο τραγούδι:<br>1 «Δεν είναι εδώ η πατρίδα μας, μα φθάνει πέρα ως πέρα, εκεί που ζουν οι<br>σκλάβοι αδελφοί στο σκλαβωμένο αγέρα».<br>Το 1912 επιτυγχάνεται και η ένωση της Κρήτης με τη Μάννα Ελλάδα και ακολουθεί<br>του τραγούδι:<br>2 «Τώρα που βροντάει το κανόνι, τώρα που θερίζει το σπαθί, τώρα που η πατρίδα<br>ενώνει, όλοι, όλοι εμπρός κανένας μη σταθεί».<br>Με τη ναυμαχία της Έλλης δικαιώνει την πίστη που είχε ο Κουντουριώτης στην<br>ψυχή του Έλληνα ναύτη.<br>3 «Εγώ είμαι ο ναύτης του Αιγίου, καμάρι έχω τα πλατειά νερά, και για την ένδοξη<br>πατρίδα, έχω τα στήθεια μου γερά».<br>Κι ο πόθος για τη λευτεριά του σκλάβου αδελφού.<br>4 «Για τη λευτεριά ας τρέξει τώρα και να πάρει άρματα βαρειά κάθε παλικάρι,<br>ήρθαν οι καιροί που θα βροντήξει το κανόνι, χρόνια καρτερεί ο σκλάβος να χαρεί».<br>Ο ενθουσιασμός του κόσμου εξεφράζετο κάθε τόσο με τραγούδια ή θούρια.<br>Στους δρόμους στα θέατρα η κάθε επιτυχία εδημιουργούσε και από ένα τραγούδι..<br>στις επιθεωρήσεις όλα τα νούμερα είχαν θέμα τον πόλεμο. Πολλά εξέφραζαν και<br>συναισθήματα που μοιραία δημιουργεί ο αποχωρισμός από τον αγαπημένο τους που<br>φεύγει για το μέτωπο.<br>Το παλληκάρι αποχαιρετά το κορίτσι του:<br>«Θα φύγω Τζεβαϊρι μου, στον πόλεμο θα πάω, μα όπου βρεθώ κι όπου σταθώ<br>εσένα θα αγαπάω».<br>«Λεβέντη μου περήφανε, σύρε στο ριζικό σου, δάφνες, μυρτιές, βασιλικό να<br>τρώει τ’ άλογο σου».<br>Άλλο «Μέσα απ’ τη φλόγα του πολέμου, γλυκιά μου Νίκη, ντροπαλή με τα γοργά<br>φτερά τ’ ανέμου θε να σου στέλνω το φιλί», κλπ.<br>Το κλου αυτής της πολεμικής έξαρσης στα τραγούδια ήρθε το 1913 η γλυκιά και<br>αξέχαστη οπερέτα του Θεόφραστου Σακελλαρίδη. Είναι μια συναισθηματική φάρσα,<br>γραμμένη πάνω σε πολεμικό καμβά. Έχει τόση ομορφιά και δύναμη που η λυρική σκηνή<br>την έχει ρεπερτόριό της και σήμερα. Τελειώνει με την ουβερτούρα της οπερέτας.<br>«Ψηλά στο μέτωπο περνάμε τον καιρό μας, με τη λαχτάρα και τον πόθο τον<br>κρυφό, να λευτερώσουμε το σκλάβο αδελφό μας, τον προαιώνιο να διώξουμε εχθρό. Στα</p>



<p class="wp-block-paragraph">λιονταρίσια μας κορμιά το αίμα βράζει, και όλοι γινόμαστε σαν τα θεριά, κι από<br>κινδύνους η καρδιά μας δεν τρομάζει, σαν πολεμούμε μείς για την ελευθεριά…».<br>Μουσική και λιμπρέτο του ανεπανάληπτου αυτού συνθέτη.</p>



<p class="wp-block-paragraph">ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΚΑ ΝΕΑ<br>ΚΥΡΙΑΚΗ 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1990</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://politistiko-rethymno.org/i-navmachia-tis-ellis/">Η ναυμαχία της Έλλης</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://politistiko-rethymno.org">Πολιτιστικό Ρέθυμνο</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://politistiko-rethymno.org/i-navmachia-tis-ellis/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
